กาลเวลา เทวาลัย: ความทรงจำ ณ อาคารมหาวชิราวุธ

กาลเวลา เทวาลัย คือนิทรรศการที่ชวนทุกคนย้อนสำรวจความทรงจำ ประวัติศาสตร์ และเรื่องราวของอาคารมหาวชิราวุธ หนึ่งในสถาปัตยกรรมสำคัญของคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก่อนอาคารแห่งนี้จะปิดปรับปรุงครั้งใหญ่เป็นเวลาประมาณ 2-3 ปี นิทรรศการจึงเปรียบเสมือนโอกาสสำคัญในการบอกลาและทำความรู้จัก “เทวาลัย” ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ผ่านภาพถ่าย หนังสือหายาก เอกสารจดหมายเหตุ วัตถุทางประวัติศาสตร์ และเรื่องเล่าจากผู้คนหลายรุ่น

อาคารมหาวชิราวุธสร้างขึ้นในช่วงครึ่งหลังของทศวรรษ 2490 ด้วยรูปแบบสถาปัตยกรรมไทยประยุกต์ที่สอดคล้องกับอาคารมหาจุฬาลงกรณ์ อาคารทั้งสองแห่งเป็นที่รู้จักโดยทั่วไปในชื่อ “เทวาลัย” และเคยทำหน้าที่เป็นห้องเรียน ห้องสมุด ตลอดจนพื้นที่สำคัญของชีวิตนิสิตและบุคลากรคณะอักษรศาสตร์มาอย่างยาวนาน เมื่อเดินเข้าไปในพื้นที่แห่งนี้ ผู้ชมจะได้สัมผัสร่องรอยของวันวานที่เชื่อมโยงผู้คนตั้งแต่อักษรศาสตร์รุ่นที่ 1 จนถึงรุ่นที่ 94

กาลเวลา เทวาลัย พื้นที่แห่งความทรงจำ

หัวใจสำคัญของนิทรรศการคือการแสดงให้เห็นว่า อาคารหนึ่งหลังสามารถมีความหมายแตกต่างกันไปสำหรับผู้คนแต่ละคน บางคนจดจำเทวาลัยในฐานะห้องเรียนที่เคยใช้เรียนวิชาโปรด บางคนจำช่วงเวลาที่นั่งอ่านหนังสืออยู่ในห้องสมุด ขณะที่บางคนผูกพันกับมุมใดมุมหนึ่งของอาคาร เพราะเป็นสถานที่พบเพื่อน ทำกิจกรรม หรือถ่ายภาพในวันสำเร็จการศึกษา ความทรงจำเหล่านี้เมื่อถูกนำมารวมกัน จึงกลายเป็นภาพขนาดใหญ่ของชีวิตผู้คนที่เติบโตเคียงคู่กับมหาวิทยาลัย

นิทรรศการแบ่งออกเป็น 4 ส่วนหลัก เพื่อให้ผู้ชมค่อย ๆ เดินทางผ่านอดีต ปัจจุบัน และเรื่องเล่าที่กำลังจะถูกส่งต่อในอนาคต แต่ละส่วนมีรูปแบบการนำเสนอแตกต่างกัน ทั้งเอกสารจริง ภาพถ่าย สิ่งของส่วนตัว งานศิลปะ และประสบการณ์แบบมีส่วนร่วม

กาลเวลา เทวาลัย กับ 4 เรื่องราวที่ไม่ควรพลาด

  • ส่วนที่ 1 The Making of Devalai: จัดแสดงบริเวณโถงอาคารชั้น 1 พาผู้ชมย้อนดูจุดกำเนิดของอาคารมหาวชิราวุธและอาคารที่เกี่ยวข้อง ผ่านแบบพิมพ์เขียว ภาพถ่ายเก่า เอกสารจดหมายเหตุ หีบศิลาพระฤกษ์จำลอง และเอกสารการวางศิลาพระฤกษ์ของตึกบัญชาการ นอกจากนี้ยังมีผลงาน Projection Mapping ที่ช่วยสร้างบรรยากาศใหม่ให้กับโถงอาคาร และทำให้ประวัติศาสตร์ดูมีชีวิตชีวามากยิ่งขึ้น
  • ส่วนที่ 2 Memories of Devalai: จัดแสดงบริเวณชั้น 2 ปีกอาคารฝั่งถนนอังรีดูนังต์ เนื้อหาส่วนนี้พาผู้ชมสำรวจความทรงจำของผู้คน ตั้งแต่วัยเรียนจนถึงวันที่ก้าวเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ ภายในพื้นที่มีสำเนาใบปริญญาบัตรของนิสิตอักษรศาสตร์รุ่นแรก สมุดเลกเชอร์จากหลายยุค รวมถึงภาพเทวาลัยที่ปรากฏในวรรณกรรมและนวนิยาย สิ่งของแต่ละชิ้นทำหน้าที่เหมือนประตูที่เปิดไปสู่เรื่องราวส่วนตัวของผู้คนในอดีต
  • ส่วนที่ 3 The Arts of Library: จัดแสดงบริเวณชั้น 2 ปีกอาคารฝั่งหอประชุม สำรวจบทบาทของอาคารมหาวชิราวุธในฐานะหอสมุดกลางจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและห้องสมุดคณะอักษรศาสตร์ ผู้ชมจะได้พบสิ่งพิมพ์ เอกสาร และเรื่องเล่าจากบรรณารักษ์ รวมทั้งมองเทวาลัยผ่านฟิล์มของผู้สร้างภาพยนตร์ ผู้ทำสารคดี และผู้เดินทางจากทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ
  • ส่วนที่ 4 Crowdsourcing: จัดแสดงบริเวณชั้น 3 เปิดพื้นที่ให้ผู้ชมร่วมแบ่งปันความทรงจำเกี่ยวกับอาคารมหาวชิราวุธและคณะอักษรศาสตร์ ทุกคนสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการเติมภาพเทวาลัยให้สมบูรณ์ เพราะความทรงจำใหม่ ๆ อาจช่วยบันทึกรายละเอียดที่ไม่เคยปรากฏในเอกสารทางประวัติศาสตร์มาก่อน

มากกว่านิทรรศการ คือการส่งต่อเรื่องเล่าจากคนหลายรุ่น

ทีมภัณฑารักษ์อย่างนักรบ มูลมานัส และภัสสร์ภวิศา จิวพัฒนกุล มองว่าสถานที่เดียวกันอาจมีความหมายไม่เหมือนกันสำหรับแต่ละคน ความทรงจำของบางคนอาจเป็นภาพแสงแดดที่ส่องเข้ามาในมุมใดมุมหนึ่งของตึก ขณะที่อีกคนอาจจำเสียงผู้คนในห้องสมุดหรือช่วงเวลาที่ได้พบเพื่อนใหม่ นิทรรศการจึงไม่ได้มุ่งนำเสนอเพียงประวัติอาคาร แต่ต้องการรวบรวมชีวิต ความรู้สึก และรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ทำให้เทวาลัยมีความหมาย

แนวคิดดังกล่าวทำให้ กาลเวลา เทวาลัย เป็นมากกว่างานจัดแสดงวัตถุเก่า เพราะผู้ชมสามารถมองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างสถาปัตยกรรมกับผู้คน อาคารไม่ได้หยุดนิ่งอยู่กับอดีต แต่ยังคงมีชีวิตผ่านเรื่องเล่าที่ถูกบอกต่อ และผ่านความทรงจำของผู้ที่เคยใช้พื้นที่แห่งนี้ในช่วงเวลาต่าง ๆ

นอกจากนิทรรศการหลักแล้ว ยังมีกิจกรรมเสวนาโดยศิษย์เก่าหลากหลายรุ่น ตั้งแต่อดีตคณบดีคณะอักษรศาสตร์ไปจนถึงบัณฑิตที่ประกอบอาชีพแตกต่างกัน รวมถึงกิจกรรม “Walking Tour เดินผ่านกาลเวลา เดินผ่านเทวาลัย” ซึ่งพาผู้เข้าร่วมชมมุมลับของอาคารมหาวชิราวุธ พร้อมฟังเรื่องเล่าจากชาวอักษรศาสตร์ในหลายมุมมอง โดยเปิดทั้งหมด 4 รอบในวันที่ 8, 14 และ 15 พฤศจิกายน 2569 ผู้สนใจสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ฝ่ายบริหาร คณะอักษรศาสตร์ โทร. 0-2218-4968

สำหรับผู้ที่เคยเรียน เคยทำงาน หรือเคยมีช่วงเวลาสำคัญในเทวาลัย นิทรรศการนี้อาจทำให้ได้กลับไปพบความรู้สึกที่คุ้นเคยอีกครั้ง ส่วนผู้ที่ยังไม่เคยรู้จักอาคารแห่งนี้มาก่อน ก็จะได้เห็นคุณค่าของสถาปัตยกรรมและประวัติศาสตร์ผ่านสายตาของผู้คนจริง กาลเวลา เทวาลัย จึงเป็นนิทรรศการที่ชวนให้เราเห็นว่า สถานที่หนึ่งแห่งไม่ได้มีคุณค่าเพียงเพราะความเก่าแก่ แต่มีความหมายเพราะมันเคยเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตใครหลายคน หากมีโอกาส ควรไปชมด้วยตัวเองและร่วมฝากความทรงจำของคุณไว้ให้เรื่องราวของเทวาลัยเดินทางต่อไป

ที่มา – นิทรรศการ ‘กาลเวลา เทวาลัย’ บันทึกความทรงจำ ณ อาคารมหาวชิราวุธ

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *