ครม.คุมดาต้าเซ็นเตอร์เข้มสิ่งแวดล้อม

รัฐบาลเดินหน้าวางกติกาใหม่สำหรับธุรกิจโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล หลังคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบแนวทางกำกับดูแลดาต้าเซ็นเตอร์ให้เป็นระบบมากขึ้น โดยประเด็นสำคัญคือการควบคุมผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การใช้ไฟฟ้าและน้ำ รวมถึงการจัดระเบียบโครงการตามขนาดกำลังไฟ เพื่อสร้างความมั่นใจให้ประชาชนและเพิ่มความชัดเจนให้นักลงทุน

นโยบาย ครม.คุมดาต้าเซ็นเตอร์เข้มสิ่งแวดล้อม มอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมเป็นหน่วยงานหลักในการจัดทำ Data Center Dashboard และดำเนินการผ่านระบบ Data Center One Stop Service หรือ OSS ระบบดังกล่าวจะช่วยรวบรวมคำขอ ตรวจสอบข้อมูล และคัดกรองโครงการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์เดียวกันทั่วประเทศ

ครม.คุมดาต้าเซ็นเตอร์เข้มสิ่งแวดล้อม

การกำกับดูแลครั้งนี้กำหนดให้ดาต้าเซ็นเตอร์ที่มีกำลังไฟตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไปเข้าสู่ระบบควบคุม ส่วนศูนย์ข้อมูลขนาดเล็กกว่า 0.5 เมกะวัตต์ ซึ่งมักเป็นศูนย์ข้อมูลภายในองค์กร เช่น ธนาคารหรือบริษัททั่วไป จะไม่อยู่ภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน เนื่องจากมีขนาดและผลกระทบที่จำกัดกว่า

ครม.คุมดาต้าเซ็นเตอร์เข้มสิ่งแวดล้อมด้วยเกณฑ์ตามกำลังไฟ

สำหรับโครงการที่มีกำลังไฟต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์ สามารถตั้งอยู่ในพื้นที่พาณิชยกรรมได้ แต่ต้องปฏิบัติตาม Code of Practice ด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเคร่งครัด เช่น การควบคุมเสียง อุณหภูมิ ประสิทธิภาพการใช้น้ำและไฟฟ้า ตลอดจนการจัดการระบบทำความเย็น ขณะที่โครงการขนาดตั้งแต่ 20 เมกะวัตต์ขึ้นไป จะต้องตั้งอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรมเพื่อให้เหมาะสมกับการใช้ทรัพยากรและระบบสาธารณูปโภค

แนวทางใหม่นี้ให้ความสำคัญกับการสร้างสมดุลระหว่างการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลกับคุณภาพชีวิตของชุมชน เนื่องจากดาต้าเซ็นเตอร์เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของบริการออนไลน์ คลาวด์คอมพิวติ้ง และเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ แต่ขณะเดียวกันก็ต้องใช้ไฟฟ้าและน้ำในปริมาณมาก จึงจำเป็นต้องมีมาตรฐานที่ชัดเจนตั้งแต่เริ่มต้นโครงการ

จัดกลุ่มโครงการและใช้ระบบ OSS คัดกรอง

ในช่วงเปลี่ยนผ่าน รัฐบาลแบ่งผู้ประกอบการออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มแรกคือโครงการที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างก่อนวันที่ประกาศหลักเกณฑ์ในราชกิจจานุเบกษา โดยยังสามารถดำเนินงานต่อได้ แต่ต้องเข้าสู่การตรวจสอบของ OSS และมีเวลาปรับปรุงมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมเป็นระยะเวลา 1 ปี

กลุ่มที่สองคือโครงการที่ยื่นขอใบอนุญาตหลังวันที่กำหนด โครงการเหล่านี้ต้องผ่านคณะกรรมการกลั่นกรอง เพื่อป้องกันการขอใช้ไฟฟ้าหรือน้ำโดยไม่มีแผนลงทุนที่ชัดเจน ส่วนกลุ่มที่สามคือผู้ลงทุนรายใหม่ ซึ่งต้องผ่าน OSS และการพิจารณาความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจก่อนเข้าสู่กระบวนการออกใบอนุญาต

• ตรวจสอบความพร้อมด้านไฟฟ้า น้ำ และพื้นที่ตั้ง
• พิจารณาการจ้างงานและการพัฒนาทักษะแรงงานไทย
• ประเมินการสร้างซัพพลายเชนให้ธุรกิจในประเทศ
• ส่งเสริมการใช้พลังงานสะอาดและพลังงานหมุนเวียน
• คัดกรองโครงการที่อาจกักตุนทรัพยากรหรือขอใช้ไฟฟ้าซ้ำซ้อน

ภาครัฐยังระบุว่าโครงการดาต้าเซ็นเตอร์ไม่จำเป็นต้องจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม หรือ EIA ในลักษณะเดียวกับโครงการอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เพราะตัวอาคารส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ติดตั้งเซิร์ฟเวอร์ อย่างไรก็ตาม ยังต้องควบคุมผลกระทบเฉพาะด้านผ่าน Code of Practice เช่น เสียงจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองบริเวณแนวรั้วต้องไม่เกิน 70 เดซิเบล ควบคุมอุณหภูมิดินไม่ให้เพิ่มขึ้นมากเกินไป และตรวจวัดคุณภาพน้ำหมุนเวียนอย่างสม่ำเสมอ

ข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องระบุว่า มีคำขอพัฒนาโครงการดาต้าเซ็นเตอร์ประมาณ 110 ราย คิดเป็นความต้องการใช้ไฟฟ้ารวมราว 30,000 เมกะวัตต์ แต่ผู้ที่มีแผนลงทุนจริงมีเพียงประมาณหนึ่งในสี่ของจำนวนดังกล่าว จึงจำเป็นต้องใช้กลไกคณะกรรมการกลั่นกรองและการวางหลักประกัน เพื่อแยกผู้ลงทุนจริงออกจากผู้ที่ขอสิทธิ์หรือจองทรัพยากรไว้เพื่อขายต่อ

ด้านคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนเปิดเผยว่า ปัจจุบันมีโครงการดาต้าเซ็นเตอร์ที่ได้รับอนุมัติแล้ว 57 โครงการ แบ่งเป็นโครงการที่เปิดดำเนินการแล้ว 17 โครงการ โครงการที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างและอยู่ระหว่างก่อสร้างประมาณ 20 โครงการ และโครงการที่อยู่ระหว่างเตรียมการลงทุนอีกประมาณ 20 โครงการ โครงการเดิมทั้งหมดจะถูกนำเข้าสู่ระบบ OSS เพื่อตรวจสอบให้เป็นไปตามมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อม

นโยบายนี้ถือเป็นสัญญาณว่าประเทศไทยต้องการดึงดูดการลงทุนด้านคลาวด์และ AI แต่ไม่ใช่การเปิดทางให้ทุกโครงการเข้ามาใช้ทรัพยากรโดยไม่มีเงื่อนไข นักลงทุนที่มีแผนชัดเจน ใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ และสร้างประโยชน์ให้กับเศรษฐกิจไทยจะมีโอกาสเดินหน้าต่อ ขณะที่โครงการที่เน้นถือสิทธิ์ไฟฟ้าหรือทรัพยากรเพื่อเก็งกำไรจะถูกคัดออกมากขึ้น

มุมมองที่น่าสนใจคือ กติกาใหม่จะช่วยยกระดับการแข่งขันของอุตสาหกรรมดาต้าเซ็นเตอร์ในระยะยาว หากการทำงานของ OSS มีความรวดเร็ว โปร่งใส และใช้ข้อมูลชุดเดียวกันทุกหน่วยงาน ประเทศไทยก็จะสามารถดึงดูดโครงการคุณภาพ พร้อมสร้างงาน พัฒนาคนไทย และต่อยอด AI Supply Chain ได้อย่างเป็นรูปธรรม ผู้ประกอบการจึงควรเตรียมข้อมูลด้านพลังงาน สิ่งแวดล้อม พื้นที่ตั้ง และผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจไว้ให้ครบ เพื่อให้การยื่นโครงการเป็นไปอย่างราบรื่น

ที่มา – ครม.ไฟเขียวคุม Data Center เข้มสิ่งแวดล้อม ตั้ง OSS จัดกลุ่มตามกำลังไฟ