ช็อกโกแลตกับโกโก้ต่างกันอย่างไร คลายเครียดได้ไหม
หลายคนมักเลือกช็อกโกแลตสักชิ้นหรือโกโก้อุ่น ๆ ในวันที่รู้สึกเหนื่อย เครียด หรืออยากเติมพลังให้ตัวเอง แต่เคยสงสัยไหมว่า ช็อกโกแลตกับโกโก้ต่างกันอย่างไร และทั้งสองอย่างช่วยคลายเครียดได้จริงหรือไม่ แม้ผลิตภัณฑ์ทั้งคู่จะมีต้นกำเนิดจากเมล็ดคาเคาเหมือนกัน แต่กระบวนการผลิต ส่วนผสม คุณค่าทางโภชนาการ และปริมาณน้ำตาลอาจแตกต่างกันอย่างชัดเจน
ช็อกโกแลตกับโกโก้ต่างกันอย่างไร
ช็อกโกแลตและโกโก้เริ่มต้นจากเมล็ดของต้นคาเคา หรือ Theobroma cacao เมล็ดคาเคาจะผ่านการหมัก ตากแห้ง และคั่ว จากนั้นนำเปลือกออกจนเหลือเนื้อเมล็ดที่เรียกว่าโกโก้นิบส์ เมื่อนำไปบดจะได้โกโก้แมส ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญของผลิตภัณฑ์จากคาเคาหลายชนิด
โกโก้ผง ผลิตจากการนำโกโก้แมสไปบีบแยกโกโก้บัตเตอร์ออก แล้วนำส่วนที่เหลือไปบดเป็นผง โกโก้ชนิดไม่ปรุงแต่งจึงมักมีรสขม กลิ่นเข้ม และมีไขมันน้อยกว่าช็อกโกแลต หากไม่เติมน้ำตาลก็เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมปริมาณน้ำตาลในอาหาร
ช็อกโกแลต ผลิตจากโกโก้แมสที่ผสมกับโกโก้บัตเตอร์ น้ำตาล และอาจมีนมหรือส่วนผสมอื่นเพิ่มเติม ทำให้มีรสหวาน เนื้อสัมผัสนุ่ม และให้พลังงานมากกว่าโกโก้ผงไม่เติมน้ำตาล โดยช็อกโกแลตมีหลายประเภท ดังนี้
- ดาร์กช็อกโกแลต มีสัดส่วนโกโก้ค่อนข้างสูงและมักมีน้ำตาลน้อยกว่าชนิดอื่น แต่ควรอ่านฉลากก่อนซื้อ
- มิลค์ช็อกโกแลต มีนมและน้ำตาลเพิ่มขึ้น รสชาตินุ่มหวาน รับประทานง่าย แต่ให้พลังงานและน้ำตาลสูงกว่า
- ไวต์ช็อกโกแลต ทำจากโกโก้บัตเตอร์ น้ำตาล และนม โดยไม่มีเนื้อโกโก้เป็นส่วนประกอบหลัก
ช็อกโกแลตกับโกโก้ต่างกันอย่างไรในด้านสารอาหาร
โกโก้มีสารประกอบที่นักวิทยาศาสตร์ให้ความสนใจหลายชนิด เช่น ฟลาวานอล ซึ่งเป็นสารในกลุ่มโพลีฟีนอลและมีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระ สารชนิดนี้อาจช่วยสนับสนุนการทำงานของหลอดเลือดและการไหลเวียนเลือดไปยังสมอง อย่างไรก็ตาม ปริมาณฟลาวานอลอาจลดลงจากกระบวนการแปรรูป โดยเฉพาะโกโก้ที่ผ่านการปรับสภาพด้วยด่างเพื่อลดความขม
นอกจากนี้ โกโก้ยังมีธีโอโบรมีนและคาเฟอีน ซึ่งเป็นสารกระตุ้นที่อาจช่วยให้รู้สึกตื่นตัว แต่ผู้ที่ไวต่อสารเหล่านี้อาจมีอาการใจสั่น กระสับกระส่าย หรือหลับยากได้ โกโก้ยังมีแมกนีเซียมที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ รวมถึงทริปโตเฟน ซึ่งร่างกายนำไปใช้สร้างสารสื่อประสาทบางชนิดที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์
อย่างไรก็ตาม การมีเปอร์เซ็นต์โกโก้สูงไม่ได้แปลว่าจะมีสารที่เป็นประโยชน์มากที่สุดเสมอไป เพราะคุณค่าของผลิตภัณฑ์ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์คาเคา วิธีการผลิต ปริมาณน้ำตาล ไขมัน และกระบวนการแปรรูปด้วย ดังนั้นการอ่านฉลากจึงสำคัญกว่าการดูตัวเลขเปอร์เซ็นต์โกโก้เพียงอย่างเดียว
โกโก้และช็อกโกแลตช่วยคลายเครียดได้จริงไหม
งานวิจัยบางส่วนพบว่า ดาร์กช็อกโกแลตหรือเครื่องดื่มโกโก้ที่มีโพลีฟีนอลสูงอาจช่วยให้ผู้บริโภครู้สึกสงบและอารมณ์ดีขึ้นในช่วงเวลาสั้น ๆ การศึกษาบางชิ้นยังพบความเปลี่ยนแปลงของคอร์ติซอล ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับความเครียด หลังรับประทานช็อกโกแลตต่อเนื่องระยะหนึ่ง นอกจากนี้ นักวิจัยยังสนใจความสัมพันธ์ระหว่างสารจากโกโก้ จุลินทรีย์ในลำไส้ และสมอง ซึ่งอาจมีบทบาทต่ออารมณ์
แต่หลักฐานในปัจจุบันยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่าช็อกโกแลตเป็นวิธีลดความเครียดที่ได้ผลแน่นอน งานวิจัยจำนวนไม่น้อยมีผู้เข้าร่วมไม่มาก ใช้ระยะเวลาศึกษาสั้น และเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมแตกต่างกัน ผลที่รู้สึกดีขึ้นอาจมาจากความสุขในการรับประทานอาหารที่ชอบ รสหวาน ความมัน และเนื้อสัมผัสที่กระตุ้นระบบความพึงพอใจของสมองด้วย
ดังนั้น ช็อกโกแลตหรือโกโก้อาจช่วยให้ผ่อนคลายชั่วคราว แต่ไม่ควรใช้แทนการแก้ไขสาเหตุของความเครียด หากมีความเครียดสะสม นอนไม่หลับ หรือรู้สึกเศร้านานผิดปกติ ควรพูดคุยกับคนใกล้ชิดหรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต
เลือกกินช็อกโกแลตและโกโก้อย่างไรให้เหมาะสม
- เลือกโกโก้ผงไม่เติมน้ำตาล หากต้องการควบคุมปริมาณน้ำตาล
- เลือกดาร์กช็อกโกแลตที่มีโกโก้ประมาณ 70% ขึ้นไป และตรวจฉลากโภชนาการทุกครั้ง
- จำกัดปริมาณดาร์กช็อกโกแลตประมาณ 20-30 กรัมต่อวัน โดยนับรวมพลังงานจากอาหารมื้ออื่นด้วย
- ระวังเครื่องดื่มโกโก้สำเร็จรูปที่อาจมีน้ำตาล ครีมเทียม และพลังงานสูง
- ผู้ที่ไวต่อคาเฟอีน มีอาการใจสั่น หรือมีปัญหาการนอน ควรหลีกเลี่ยงการดื่มโกโก้ช่วงใกล้เข้านอน
สรุปแล้ว ช็อกโกแลตกับโกโก้ต่างกันอย่างไร คำตอบคือทั้งคู่มาจากเมล็ดคาเคาเหมือนกัน แต่แตกต่างกันที่สัดส่วนโกโก้บัตเตอร์ น้ำตาล นม และกระบวนการผลิต โกโก้หรือดาร์กช็อกโกแลตอาจมีสารที่ช่วยสนับสนุนสุขภาพและทำให้อารมณ์ดีขึ้นชั่วคราว แต่ยังไม่มีหลักฐานหนักแน่นพอที่จะยืนยันว่าใช้ลดความเครียดได้โดยตรง
หากต้องการดูแลความเครียดอย่างยั่งยืน ควรนอนให้เพียงพอ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ฝึกผ่อนคลาย และพูดคุยกับคนที่ไว้ใจ ช็อกโกแลตชิ้นเล็ก ๆ หรือโกโก้ไม่เติมน้ำตาลหนึ่งแก้วจึงควรเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการดูแลตัวเองอย่างสมดุล ลองเลือกชนิดที่เหมาะกับสุขภาพและรับประทานอย่างมีสติ เพื่อให้ความสุขจากรสชาติไม่กลายเป็นภาระต่อร่างกายในระยะยาว
ที่มา – “ช็อกโกแลต” กับ “โกโก้” ต่างกันอย่างไร ช่วยคลายเครียดได้จริงไหม
