ถอดรหัสอนาคตประเทศไทย รับมือยุคประชากรหดตัวอย่างยั่งยืน
เชื่อว่าหลายคนคงเริ่มสังเกตเห็นแล้วว่า สภาพสังคมไทยกำลังเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะจำนวนเด็กเกิดใหม่ที่ลดลงในขณะที่จำนวนผู้สูงอายุกลับเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ล่าสุด มหาวิทยาลัยมหิดล โดยสถาบันวิจัยประชากรและสังคม ได้จัดงานฉลองครบรอบ 20 ปี ภายใต้แนวคิด ถอดรหัสอนาคตประเทศไทย เพื่อชี้ให้เห็นว่าเราต้องเตรียมตัวรับมือกับยุคประชากรหดตัวกันอย่างไร
ความท้าทายใหม่ในยุค ถอดรหัสอนาคตประเทศไทย
การจัดงานในครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่การนำเสนอตัวเลขทางสถิติเท่านั้น แต่คือการมองภาพรวมของปัญหาว่าทำไมเราจึงต้องกลับมาสำรวจโครงสร้างสังคมกันใหม่ การจะ ถอดรหัสอนาคตประเทศไทย ให้รอดพ้นจากกับดักประชากรลดลงนั้น ไม่ได้แปลว่าเราต้องพยายามเพิ่มจำนวนคนเพียงอย่างเดียว แต่คือการเน้นไปที่ “คุณภาพของประชากร” เป็นสำคัญ เพราะเมื่อคนมีอายุยืนยาวขึ้น เราจึงต้องออกแบบสังคมที่คนทุกวัยอยู่ร่วมกันได้อย่างมีศักดิ์ศรี
ผลกระทบที่เกิดขึ้นทั่วทุกมิติสังคม
นักวิชาการจากมหิดลได้สะท้อนให้เห็นว่า ผลกระทบจากการที่ประชากรลดลงนั้นส่งผลกระทบเป็นวงกว้าง ทั้งในด้านเศรษฐกิจ ระบบสาธารณสุข และตลาดแรงงาน โดยมีประเด็นที่น่าสนใจดังนี้:
- ระบบสุขภาพ: ต้องปรับจากการรักษาเมื่อป่วย ไปสู่การป้องกันและดูแลต่อเนื่องเพื่อลดภาระโรค NCDs
- เศรษฐกิจ: ประเมินว่า GDP อาจลดลงได้หากไม่เร่งพัฒนาทักษะแรงงานและใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วย
- สังคมและครอบครัว: การอยู่อาศัยร่วมกันถึง 5 เจเนอเรชันจำเป็นต้องลดอคติระหว่างวัย
นอกจากนี้ ยังมีการพูดถึงแนวคิด Aging in Place หรือการสูงวัยในถิ่นที่อยู่เดิม เพื่อให้ผู้สูงอายุยังคงมีบทบาทในชุมชน ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของการสร้างคุณภาพสังคมในระยะยาว การจะผ่านพ้นความท้าทายในยุค ถอดรหัสอนาคตประเทศไทย ได้นั้น จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานรัฐ เอกชน และที่สำคัญที่สุดคือตัวพวกเราทุกคนในสังคม
ในฐานะปัจเจกบุคคล เราสามารถเริ่มปรับตัวได้โดยการดูแลสุขภาพตั้งแต่วันนี้ พัฒนาทักษะของตนเองให้เท่าทันเทคโนโลยี และเปิดใจยอมรับความแตกต่างของวัยเพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในครอบครัวและที่ทำงาน เพราะอนาคตของประเทศไทยที่เราทุกคนฝากความหวังไว้ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับนโยบายบนกระดาษเท่านั้น แต่เริ่มสร้างได้จากวิถีชีวิตของเราในวันนี้ครับ
ที่มา – ม.มหิดล ชวน “ถอดรหัสอนาคตประเทศไทย” รับมือยุคประชากรหดตัว สู่การสร้างคุณภาพสังคม
