บอร์ด กสทช. ขยายเวลาพักใช้ วงโคจรดาวเทียม

อุตสาหกรรมดาวเทียมของประเทศไทยกำลังเผชิญกับสถานการณ์ตึงเครียด เมื่อ บอร์ด กสทช. ขยายเวลาพักใช้ วงโคจร 119.5 องศาตะวันออก เพื่อป้องกันการสูญเสียสิทธิ์สำคัญในการใช้คลื่นความถี่ดาวเทียม รายงานล่าสุดจากสำนักงาน กสทช. ระบุว่า ที่ประชุมบอร์ด กสทช. ได้เห็นชอบให้สำนักงานแจ้งขอขยายเวลาการ “พักใช้” (Suspension) ต่อสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ หรือ ITU อย่างเร่งด่วน ภายในวันที่ 8 มิถุนายน 2569 หากล่าช้าอาจทำให้ไทยเสียสิทธิ์วงโคจรนี้ไป

บอร์ด กสทช. ขยายเวลาพักใช้ วงโคจร : สาเหตุหลักจากดาวเทียมใหม่ไม่ทันกำหนด

ก่อนหน้านี้ ประเทศไทยได้ร้องขอ ITU ให้พักการใช้งานย่านความถี่ในวงโคจร 119.5 องศาตะวันออก ตั้งแต่ปี 2566 ถึง 2569 เพื่อรอส่งดาวเทียมดวงใหม่ทดแทนดาวเทียมไทยคม 4 (IPSTAR) ที่ใกล้หมดอายุกลางปีนี้ แต่ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อบริษัท สเปซเทค อินโนเวชั่น (STI) บริษัทย่อยของ บมจ. ไทยคม ไม่สามารถส่งดาวเทียมไทยคม 9 ขึ้นสู่วงโคจรได้ทันกำหนด 15 พฤษภาคม 2569

นายสมภพ ภูวิกรัยพงศ์ กรรมการ กสทช. ด้านกิจการโทรคมนาคม เปิดเผยว่า การขยายเวลานี้จำเป็นเพื่อให้ทันการประชุม Radio Regulation Board ของ ITU ระหว่าง 29 มิถุนายน – 3 กรกฎาคม 2569 ปัญหาหลักมาจากผู้ผลิตดาวเทียม Astranis ที่ประสบปัญหาไฟชอร์ตในแผงวงจรเมนบอร์ดของดาวเทียมล็อต 5 ดวง ทำให้ต้องผลิตใหม่ทั้งหมด ส่งผลให้เลื่อนกำหนดการไปถึง 30 กันยายน 2570

เงื่อนไขใบอนุญาตชุดที่ 3 และเหตุสุดวิสัย

ตามเงื่อนไขที่ กสทช. กำหนด ผู้ได้รับใบอนุญาตเข้าใช้วงโคจรชุดที่ 3 (119.5 และ 120 องศาตะวันออก) ต้องส่งดาวเทียมทดแทนภายใน 3 ปีนับจากปี 2566 โดย STI ได้วางหลักประกันราว 100 ล้านบาท แต่บอร์ด กสทช. ถกเถียงเรื่อง “เหตุสุดวิสัย” ว่าปัญหาจากผู้ผลิตเข้าข่ายหรือไม่

• องค์ประกอบเหตุสุดวิสัยตาม ITU: นอกเหนือการควบคุม คาดการณ์ไม่ได้ ทำให้ไม่สามารถปฏิบัติสัญญาได้ และมีผลกระทบโดยตรง
• สำนักงาน กสทช. มองว่าเข้าข่าย แต่บอร์ดให้ทบทวนกฎหมายไทย-นานาชาติ
• หากขยายเวลาแล้วไม่สำเร็จ อาจริบเงินประกัน
• ต้องมีแผนดูแลลูกค้าเดิมและจัดสรรช่องสัญญาณให้ภาครัฐ

ที่ประชุมยังไม่ได้มติขยายเวลาส่งดาวเทียมถึงปี 2570 แต่ให้สำนักงานร่างเงื่อนไขเพิ่มเติมและทบทวน จะพิจารณาอีกครั้ง 12 พฤษภาคม 2569 นอกจากนี้ STI ยังฟ้องศาลขอคุ้มครองชั่วคราว หาก กสทช. ริบประกัน ศาลรอผลพิจารณา

ความสำคัญของวงโคจร 119.5 องศาตะวันออกต่อประเทศไทย

วงโคจรนี้เป็นทรัพย์สินทางยุทธศาสตร์ของไทย ใช้บริการโทรคมนาคม ดาวเทียมสื่อสารกระจายเสียง และอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง โดยเฉพาะ IPSTAR ที่ครอบคลุมเอเชียแปซิฟิก หากสูญเสีย จะกระทบอุตสาหกรรมโทรคมนาคม ลูกค้าธุรกิจ และภาครัฐที่พึ่งพาสัญญาณดาวเทียม การตัดสินใจของ บอร์ด กสทช. ขยายเวลาพักใช้ วงโคจร จึงเป็นมาตรการเร่งด่วนเพื่อรักษาผลประโยชน์ชาติ

นอกจากนี้ ยังสะท้อนปัญหาในห่วงโซ่อุปทานดาวเทียมโลก ที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาการผลิตและเทคโนโลยีใหม่ๆ ไทยคมต้องเร่งหาทางแก้ไข เช่น หาผู้ผลิตสำรองหรือปรับแผน เพื่อไม่ให้เกิดวิกฤตซ้ำ

ในมุมมองของผู้เชี่ยวชาญ การพักใช้วงโคจรเป็นกลไกสำคัญของ ITU เพื่อให้ประเทศมีเวลาจัดการ แต่หากล่าช้าบ่อยครั้ง อาจเสีย credibility ในเวทีโลก สุดท้าย บอร์ด กสทช. ขยายเวลาพักใช้ วงโคจร ครั้งนี้จะช่วยซื้อเวลา แต่ไทยต้องเร่งพัฒนาขีดความสามารถด้านดาวเทียมเองให้มากขึ้น

คุณคิดว่าบอร์ด กสทช. ควรอนุญาตขยายเวลาหรือไม่? แสดงความเห็นในคอมเมนต์และติดตามข่าวอัปเดตจากเราเพื่อไม่พลาดข้อมูลสำคัญ!

ที่มา – “บอร์ด กสทช.” ให้ สนง.แจ้ง“ไอทียู”ขยายเวลาการ “พักใช้” วงโคจรหลังดาวเทียมใหม่ส่งขึ้นไม่ทันกำหนด