ประดับพรหมพักตร์ส่วนฐานยอดพระเมรุมาศพร้อมพิธีสำคัญ
ประดับพรหมพักตร์ส่วนฐานยอดพระเมรุมาศ
กรมศิลปากรเดินหน้าจัดเตรียมพื้นที่สำหรับพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยดำเนินการประดับประติมากรรมพรหมพักตร์บริเวณส่วนฐานยอดพระเมรุมาศแล้วเสร็จอย่างเรียบร้อย งานสำคัญดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับพระราชพิธียกพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร ซึ่งกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 25 พฤศจิกายน ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง
การประดับพรหมพักตร์ส่วนฐานยอดพระเมรุมาศถือเป็นอีกหนึ่งขั้นตอนที่มีความหมายอย่างลึกซึ้งในงานพระราชพิธี เนื่องจากองค์ประติมากรรมพระพรหมสี่พักตร์ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงเป็นส่วนประกอบด้านสถาปัตยกรรมเท่านั้น แต่ยังสะท้อนแนวคิดด้านคติความเชื่อ ศิลปกรรมไทย และความผูกพันระหว่างพระมหากษัตริย์กับพสกนิกรได้อย่างงดงาม
ความหมายของประดับพรหมพักตร์ส่วนฐานยอดพระเมรุมาศ
ยอดพรหมพักตร์ได้รับการออกแบบและควบคุมการจัดสร้างโดยนายช่างประณีตศิลป์จากสำนักช่างสิบหมู่ ลักษณะเป็นประติมากรรมรูปพระพรหมสี่พักตร์ ซึ่งสื่อถึงการเสด็จสู่พรหมโลกตามคติความเชื่อทางศาสนาและศิลปวัฒนธรรม นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงกับพระราชสมัญญา แม่ของแผ่นดิน โดยเปรียบพระองค์เสมือนพรหมผู้ทรงดูแลและเกื้อกูลปวงชนชาวไทย
ขั้นตอนการสร้างเริ่มจากการใช้เหล็กขึ้นเป็นโครงสร้างภายใน เพื่อรองรับการปั้นต้นแบบ จากนั้นช่างฝีมือจะใช้ดินเหนียวขึ้นรูปพระพักตร์และแกะรายละเอียดของลวดลายตามแบบศิลปกรรมไทยประเพณี เมื่อได้รูปแบบที่สมบูรณ์แล้วจึงหล่อด้วยไฟเบอร์กลาส ก่อนเขียนสีและตกแต่งลวดลายให้มีความสง่างาม เหมาะสมกับพระราชพิธีและสมพระเกียรติสูงสุด
- ออกแบบเป็นประติมากรรมพระพรหมสี่พักตร์
- สื่อความหมายถึงการเสด็จสู่พรหมโลก
- สะท้อนพระราชสมัญญา แม่ของแผ่นดิน
- ใช้เทคนิคงานช่างไทยผสมผสานวัสดุสมัยใหม่
- ตกแต่งรายละเอียดอย่างประณีตและสง่างาม
การเตรียมภูมิทัศน์โดยรอบพระเมรุมาศ
นอกจากประติมากรรมสำคัญแล้ว กรมศิลปากรยังเร่งดำเนินงานตกแต่งภูมิสถาปัตยกรรมโดยรอบพระเมรุมาศให้แล้วเสร็จตามกำหนด ก่อนการซ้อมย่อริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศครั้งที่ 2 ภายในพื้นที่มีการเตรียมสระบัวและสวนลายแววนกยูงด้านทิศเหนือ โดยทยอยนำบัวหลากหลายสายพันธุ์มาปลูกเกือบครบถ้วนแล้ว
พันธุ์บัวที่นำมาจัดเตรียม ได้แก่ บัวหลวงราชินี บัวเจ้าหญิงรัตติกาล บัวสัตตบงกช บัวสัตตบุษย์ และบัวยักษ์ ส่วนบริเวณฝั่งตรงข้ามพระที่นั่งทรงธรรมอยู่ระหว่างเตรียมลงบัวสัตตบุษย์และบัวสัตตบงกช ขณะที่บัวสายยังอยู่ในขั้นตอนเตรียมการ ทั้งนี้ เจ้าหน้าที่ต้องปรับปรุงพื้นที่และจัดระบบน้ำในสระโบกขรณีให้มีความสมดุลและเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของบัวเสียก่อน จึงจะนำบัวลงปลูกได้อย่างสมบูรณ์
สำหรับพื้นที่บริเวณพลับพลายกสนามหลวง มีการเลือกปลูกไม้พุ่มและชาฮกเกี้ยนบริเวณทับเกษตร เพื่อให้ภาพรวมของพื้นที่มีความเรียบร้อย สวยงาม และสอดคล้องกับรูปแบบภูมิสถาปัตยกรรมของพระราชพิธี งานทุกส่วนต้องอาศัยทั้งความละเอียดรอบคอบและการวางแผนอย่างเป็นระบบ เพื่อให้พื้นที่พร้อมรองรับพระราชพิธีในทุกด้าน
ความพร้อมด้านอาคารและระบบภายใน
การก่อสร้างพระเมรุมาศและอาคารประกอบต่าง ๆ ใกล้เสร็จสมบูรณ์แล้ว เหลือเพียงการเก็บรายละเอียดงานตกแต่งทั้งภายนอกและภายในอีกเล็กน้อย เจ้าหน้าที่ได้ทดสอบระบบไฟฟ้าและระบบน้ำอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะระบบไฟฟ้าของพระเมรุมาศ พระที่นั่งทรงธรรม และศาลาต่าง ๆ เพื่อให้มั่นใจว่าทุกระบบจะทำงานได้อย่างเหมาะสมในช่วงเวลากลางคืน
การทดสอบเปิดไฟทั้งระบบมีความสำคัญต่อภาพรวมของพื้นที่ เพราะแสงสว่างจะช่วยขับเน้นรายละเอียดของสถาปัตยกรรมและงานศิลป์ให้โดดเด่น ขณะเดียวกันยังช่วยให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบความปลอดภัยและความพร้อมของอุปกรณ์ต่าง ๆ ได้อย่างละเอียด การดำเนินงานลักษณะนี้สะท้อนมาตรฐานการเตรียมงานพระราชพิธีที่ให้ความสำคัญกับทุกขั้นตอน
ส่วนพลับพลายกหน้าวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ซึ่งตั้งอยู่ตรงข้ามกรมการรักษาดินแดน และใช้เป็นอาคารทรงพลับพลาชั่วคราวในพระราชพิธี ได้ดำเนินการก่อสร้างเสร็จเรียบร้อยแล้ว หลังจากรื้อนั่งร้านออกจากอาคารต่าง ๆ คณะกรรมการฝ่ายที่เกี่ยวข้องและสื่อมวลชนจะได้รับอนุญาตให้เข้าพื้นที่เพื่อติดตามความคืบหน้าและชมการจัดเตรียมสถานที่
อย่างไรก็ตาม พระเมรุมาศจะยังคงดำเนินการในขั้นตอนที่เกี่ยวข้องต่อไปภายหลังพระราชพิธียกพระนพปฎลมหาเศวตฉัตรเสร็จสิ้น เมื่อพิจารณาภาพรวมทั้งหมดแล้ว การประดับพรหมพักตร์ส่วนฐานยอดพระเมรุมาศจึงเป็นทั้งงานศิลป์ที่ทรงคุณค่าและขั้นตอนสำคัญในการทำให้พระเมรุมาศมีความสมบูรณ์พร้อมสำหรับพระราชพิธี
ผู้สนใจสามารถติดตามความคืบหน้าของงานก่อสร้าง งานศิลปกรรม และการเตรียมพื้นที่จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด เพราะรายละเอียดทุกส่วนล้วนสะท้อนภูมิปัญญาช่างไทย ความเคารพ และความตั้งใจที่จะจัดงานให้สมพระเกียรติที่สุด
ที่มา – ประดับ ‘พรหมพักตร์’ ส่วนฐานยอดพระเมรุมาศ เตรียมพร้อม ‘พิธียกพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร’ 25 พ.ย.