ประมูลอี-พาสปอร์ต เฟส 4 โปร่งใส

โครงการจัดทำหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ e-Passport ระยะที่ 4 กำลังได้รับความสนใจจากประชาชน หลังมีการตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างและข้อร้องเรียนจากผู้ยื่นข้อเสนอ กระทรวงการต่างประเทศยืนยันว่า การดำเนินงานเป็นไปตามขั้นตอนที่กำหนด มีหน่วยงานอิสระร่วมตรวจสอบ และขณะนี้ประเด็นร้องเรียนยังอยู่ระหว่างการพิจารณาอุทธรณ์ จึงยังไม่สามารถเปิดเผยรายละเอียดทางเทคนิคของผู้ยื่นข้อเสนอแต่ละรายได้ทั้งหมด

ประมูลอี-พาสปอร์ต เฟส 4 โปร่งใส ตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน

น.ส.ใจไทย อุปการนิติเกษตร อธิบดีกรมสารนิเทศและโฆษกกระทรวงการต่างประเทศ เปิดเผยว่า ข้อร้องเรียนที่ปรากฏเป็นข่าวเป็นประเด็นเดียวกับเรื่องที่ผู้ยื่นข้อเสนอได้ยื่นอุทธรณ์ไว้แล้ว ปัจจุบันเรื่องอยู่ในการพิจารณาของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และข้อร้องเรียน ซึ่งประกอบด้วยผู้แทนจาก 8 หน่วยงาน ตัวอย่างเช่น กรมบัญชีกลาง สำนักงานอัยการสูงสุด และสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน โดยคณะกรรมการชุดนี้ทำงานอย่างเป็นอิสระ

การที่เรื่องยังอยู่ในช่วงอุทธรณ์ หมายความว่ากระบวนการตรวจสอบยังไม่สิ้นสุด และทุกฝ่ายควรรอผลการพิจารณาอย่างเป็นทางการก่อนสรุปว่าโครงการมีปัญหาหรือมีผู้ใดได้รับความไม่เป็นธรรม กระทรวงการต่างประเทศระบุว่า พร้อมให้ข้อมูลในส่วนที่สามารถเปิดเผยได้ เพื่อให้สังคมตรวจสอบการทำงานของภาครัฐได้อย่างเหมาะสม ขณะเดียวกัน การรักษาความลับของข้อมูลทางเทคนิคก็เป็นสิ่งจำเป็น เพื่อไม่ให้กระทบต่อสิทธิของผู้เสนอราคา

ประมูลอี-พาสปอร์ต เฟส 4 โปร่งใส ด้วยเกณฑ์ประสิทธิภาพต่อราคา

โครงการ e-Passport ระยะที่ 4 ไม่ได้ครอบคลุมเฉพาะการพิมพ์หนังสือเดินทางเท่านั้น แต่รวมถึงการให้บริการตลอดทั้งระบบ ตั้งแต่การรับคำร้อง การตรวจสอบเอกสาร การเก็บข้อมูลชีวมิติ การผลิตเล่มหนังสือเดินทาง การจัดส่ง ตลอดจนการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของประชาชน ระบบทั้งหมดต้องเป็นไปตามมาตรฐานขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ หรือ ICAO เพื่อให้หนังสือเดินทางไทยได้รับการยอมรับและสามารถใช้งานในการเดินทางระหว่างประเทศได้

กระทรวงการต่างประเทศใช้เกณฑ์ประสิทธิภาพต่อราคาในสัดส่วน 70 ต่อ 30 โดยให้น้ำหนักกับประสิทธิภาพของระบบมากกว่าราคาเพียงอย่างเดียว ผู้ยื่นข้อเสนอทุกรายต้องผ่านการทดสอบระบบ หรือ POC ตามรายละเอียดที่กำหนดไว้ในทีโออาร์ เกณฑ์ดังกล่าวผ่านการรับฟังความคิดเห็นมาแล้ว 4 ครั้ง และใช้มาตรฐานเดียวกันกับผู้ยื่นข้อเสนอทุกราย เพื่อให้การแข่งขันเป็นธรรมและสะท้อนความสามารถในการให้บริการจริง

การทดสอบ POC มีความสำคัญอย่างมาก เพราะช่วยให้หน่วยงานเห็นภาพการทำงานของระบบก่อนเริ่มโครงการจริง ทั้งด้านความเร็ว ความถูกต้อง ความปลอดภัย ความสามารถในการรองรับผู้ใช้จำนวนมาก และการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน การประเมินรูปแบบนี้ยังช่วยลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต โดยเฉพาะกรณีระบบขัดข้องหรือไม่สามารถให้บริการประชาชนได้ต่อเนื่อง

มาตรการตรวจสอบและการเปิดเผยข้อมูล

ในด้านความโปร่งใส โครงการนี้อยู่ภายใต้โครงการข้อตกลงคุณธรรม หรือ Integrity Pact ซึ่งมีผู้สังเกตการณ์จากองค์กรต่อต้านคอร์รัปชันเข้าร่วมติดตามตั้งแต่การจัดทำร่างทีโออาร์ การทดสอบ POC การพิจารณาข้อเสนอ ไปจนถึงขั้นตอนการอุทธรณ์ นอกจากนี้ ยังมีผู้ทรงคุณวุฒิจากมหาวิทยาลัยร่วมประเมินด้านเทคนิค เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือและช่วยให้การพิจารณาไม่ได้ขึ้นอยู่กับมุมมองของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเพียงลำพัง

กระทรวงการต่างประเทศได้ส่งเอกสารส่วนที่สามารถเปิดเผยได้ให้คณะกรรมาธิการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณ สภาผู้แทนราษฎรแล้ว เมื่อวันที่ 4 พ.ย. 2569 พร้อมเปิดโอกาสให้ตรวจสอบข้อมูลที่เกี่ยวข้องผ่านระบบ e-GP อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอด้านเทคนิคของผู้ยื่นข้อเสนอแต่ละรายยังต้องสงวนไว้ก่อน ตามมาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 โดยข้อมูลดังกล่าวจะเปิดเผยได้เมื่อการพิจารณาอุทธรณ์เสร็จสิ้น

• มีคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์จากหลายหน่วยงานร่วมตรวจสอบ
• ใช้เกณฑ์ประสิทธิภาพต่อราคา 70 ต่อ 30
• ผู้ยื่นข้อเสนอทุกรายต้องผ่านการทดสอบ POC ตามเกณฑ์เดียวกัน
• มีผู้สังเกตการณ์จากองค์กรต่อต้านคอร์รัปชันร่วมติดตามกระบวนการ
• มีผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยร่วมประเมินด้านเทคนิค

ประชาชนจะได้รับบริการต่อเนื่อง

สำหรับการให้บริการประชาชน กระทรวงการต่างประเทศอยู่ระหว่างเจรจาจัดจ้างผลิตหนังสือเดินทางเพิ่มเติมกับผู้ให้บริการรายเดิม เพื่อให้การทำหนังสือเดินทางยังดำเนินต่อไปได้อย่างราบรื่น เนื่องจากโครงการ e-Passport ระยะที่ 3 จะสิ้นสุดลงในวันที่ 31 ธ.ค. 2569 แนวทางดังกล่าวช่วยลดความเสี่ยงที่ประชาชนจะได้รับผลกระทบจากช่วงเปลี่ยนผ่านระหว่างโครงการ และทำให้การยื่นคำร้อง การเก็บข้อมูลชีวมิติ และการรับหนังสือเดินทางยังคงมีความต่อเนื่อง

ประเด็นสำคัญของเรื่องนี้คือ การประมูลโครงการขนาดใหญ่ควรเดินหน้าไปพร้อมกับความโปร่งใส ประสิทธิภาพ และการคุ้มครองข้อมูลของประชาชน การมีระบบอุทธรณ์และหน่วยงานภายนอกร่วมตรวจสอบถือเป็นกลไกที่ช่วยสร้างความเชื่อมั่นได้ แต่ผลการพิจารณาควรสื่อสารต่อสาธารณะอย่างชัดเจนเมื่อถึงเวลาที่สามารถเปิดเผยข้อมูลได้

มุมมองส่งท้าย: ประชาชนควรติดตามผลการอุทธรณ์และข้อมูลจากหน่วยงานทางการอย่างต่อเนื่อง เพราะผลการตรวจสอบที่ชัดเจนจะช่วยยืนยันว่าโครงการ e-Passport มีความคุ้มค่า โปร่งใส และตอบโจทย์การให้บริการหนังสือเดินทางในระยะยาว

ที่มา – กต.ย้ำประมูล ‘อี-พาสปอร์ต’ เฟส 4 โปร่งใส แจงเรื่องร้องเรียนยังอยู่ในช่วงอุทธรณ์