ผลงานวิทัย ผู้ว่าฯ ธปท. 1 ปี 18 เรื่อง เดินหน้าต่อ

ผลงานวิทัย ผู้ว่าฯ ธปท. 1 ปี 18 เรื่อง สะท้อนการทำงานของธนาคารแห่งประเทศไทยที่ปรับบทบาทให้ใกล้ชิดกับปัญหาเศรษฐกิจมากขึ้น โดยเฉพาะเรื่องหนี้ครัวเรือน การเข้าถึงสินเชื่อของผู้ประกอบการ SMEs ความเป็นธรรมในการใช้บริการทางการเงิน และการป้องกันเงินเทากับการทุจริตผ่านระบบการเงิน

ตลอดระยะเวลา 1 ปีของการดำรงตำแหน่ง ผู้ว่าการ ธปท. วิทัย รัตนากร ได้เดินหน้านโยบายการเงินแบบผ่อนคลายควบคู่กับมาตรการเฉพาะจุด เพื่อช่วยสนับสนุนการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทย โดยยังคงให้ความสำคัญกับการรักษาเสถียรภาพทางเศรษฐกิจมหภาค ซึ่งเป็นภารกิจหลักของธนาคารกลาง

ผลงานวิทัย ผู้ว่าฯ ธปท. 1 ปี 18 เรื่อง

ในรอบ 1 ปีที่ผ่านมา ธปท. ลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 2 ครั้ง จาก 1.50% เหลือ 1.00% พร้อมบริหารจัดการอัตราแลกเปลี่ยนอย่างใกล้ชิด เพื่อลดความผันผวนที่อาจกระทบต่อภาคธุรกิจและประชาชน นอกจากนี้ยังออกมาตรการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างหลายด้าน ซึ่งเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันและความสามารถในการดำเนินธุรกิจของคนไทยโดยตรง

ผลงานวิทัย ผู้ว่าฯ ธปท. 1 ปี 18 เรื่อง กับการแก้หนี้ครัวเรือน

หนึ่งในมาตรการที่ได้รับความสนใจคือโครงการ ปิดหนี้ไว ไปต่อได้ ซึ่งดำเนินการร่วมกับบริษัทบริหารสินทรัพย์สุขุมวิท จำกัด หรือ SAM โครงการนี้มุ่งช่วยเหลือลูกหนี้รายย่อยที่กลายเป็นหนี้เสียแล้ว ปัจจุบันครอบคลุมกว่า 182,000 บัญชี จากเป้าหมาย 200,000 บัญชีภายในปีนี้

ขณะเดียวกัน ธปท. ยังคงอัตราผ่อนชำระขั้นต่ำของบัตรเครดิตไว้ที่ 8% เพื่อช่วยให้ลูกหนี้ประมาณ 2,000,000 บัญชียังมีสภาพคล่องเพียงพอในการบริหารค่าใช้จ่าย การผ่อนปรนดังกล่าวช่วยลดแรงกดดันในช่วงที่รายได้ของประชาชนยังฟื้นตัวไม่เต็มที่ และเปิดโอกาสให้ลูกหนี้จัดการภาระทางการเงินได้เป็นขั้นตอนมากขึ้น

มาตรการช่วย SMEs เข้าถึงสินเชื่อ

สำหรับผู้ประกอบการ SMEs ธปท. เดินหน้าโครงการ SMEs Credit Boost ซึ่งเป็นกลไกค้ำประกันความเสี่ยงด้านเครดิต ปัจจุบันมียอดปล่อยสินเชื่อแล้วกว่า 80,000 ล้านบาท ถือว่าบรรลุเป้าหมายที่วางไว้ โครงการนี้ช่วยให้สถาบันการเงินมีความมั่นใจในการปล่อยสินเชื่อแก่ธุรกิจขนาดเล็กและขนาดกลางมากขึ้น

อีกโครงการคือ SMEs Secure Plus ที่ช่วยเสริมสภาพคล่องให้ผู้ประกอบการ โดยเปิดทางให้สถาบันการเงินพิจารณาหลักประกันรูปแบบอื่นร่วมกับกระแสเงินสดของกิจการ แนวทางนี้เหมาะกับธุรกิจที่อาจไม่มีหลักทรัพย์ขนาดใหญ่ แต่มีรายได้และกระแสเงินสดที่สามารถสะท้อนศักยภาพในการชำระหนี้ได้

• ช่วยลดข้อจำกัดด้านหลักประกันของธุรกิจขนาดเล็ก
• เพิ่มโอกาสให้ SMEs เข้าถึงสินเชื่อในระบบ
• สนับสนุนธุรกิจที่มีรายได้จริงแต่ขาดประวัติสินเชื่อที่สมบูรณ์
• ส่งเสริมการแข่งขันและการพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการเงิน

ลดค่าธรรมเนียมและดูแลความเป็นธรรม

ธปท. ประกาศลดค่าธรรมเนียมบริการทางการเงิน 19 รายการ ครอบคลุมบัญชีเงินฝาก บัตรอิเล็กทรอนิกส์ ธุรกรรมการชำระเงิน และสินเชื่อ SMEs มาตรการนี้ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชนและผู้ประกอบการได้ประมาณ 8,000 ล้านบาทต่อปี นับเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผู้ใช้บริการสามารถสัมผัสได้อย่างเป็นรูปธรรม

การลดค่าธรรมเนียมยังช่วยให้ผู้บริโภคเปรียบเทียบและเลือกใช้บริการทางการเงินได้ง่ายขึ้น ขณะเดียวกันสถาบันการเงินก็ต้องพัฒนาคุณภาพบริการและสร้างความแตกต่างด้วยประโยชน์ที่ลูกค้าได้รับ ไม่ใช่พึ่งพารายได้จากค่าธรรมเนียมเพียงอย่างเดียว

สกัดเงินเทาและธุรกรรมที่มีความเสี่ยง

อีกประเด็นสำคัญคือการป้องกันเงินเทาและการทุจริตผ่านระบบการเงิน ธปท. กำกับธุรกรรมเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป ส่งผลให้มูลค่าการถอนเงินสดลดลงกว่า 57% เมื่อเทียบกับเดือนมกราคม 2569 รวมถึงกำหนดให้ร้านทองรายงานข้อมูลเมื่อมีการถอนทองคำจริงตั้งแต่ 2 กิโลกรัมต่อวัน ทำให้ธุรกรรมลักษณะดังกล่าวลดลงกว่า 85%

นอกจากนี้ยังมีการจัดทำ Framework for Safeguarding the Financial Sector from Illicit Activities และผลักดัน Bangkok Blueprint ร่วมกับกองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือ IMF และกลุ่มธนาคารโลก แนวทางเหล่านี้ช่วยยกระดับมาตรฐานการป้องกันกิจกรรมผิดกฎหมาย และทำให้ระบบการเงินไทยมีความโปร่งใสมากขึ้น

แผนงานปี 2570 เดินหน้าช่วย SMEs และแก้ปัญหาเรื้อรัง

ในระยะต่อไป ธปท. เตรียมออกมาตรการเพิ่มเติมตั้งแต่ปัจจุบันถึงเดือนมีนาคม 2570 เช่น การกำกับการซื้อขายทองคำด้วยเงินสดเกิน 10 ล้านบาท การดูแลธุรกิจ Buy Now Pay Later หรือ BNPL การลดค่าตรวจเครดิตบูโร การกำกับ THB Stablecoin และการยกระดับธุรกิจ Money Changer

หนึ่งในโครงการที่น่าจับตาคือ SMEs Credit Portal ซึ่งคาดว่าจะเริ่มในเดือนมกราคม 2570 โดยทำหน้าที่เป็นแพลตฟอร์มกลางเชื่อมโยงผู้ประกอบการกับผู้ให้สินเชื่อ ช่วยให้ธุรกิจค้นหาผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่เหมาะสม และช่วยให้ผู้ให้กู้เข้าถึงข้อมูลของธุรกิจได้เป็นระบบมากขึ้น

แผนงานสำคัญของ ธปท. ในปี 2570 มี 3 เรื่องหลัก ได้แก่ การแก้หนี้ครัวเรือน การเพิ่มโอกาสเข้าถึงสินเชื่อของ SMEs และการกำกับดูแลธุรกิจ Non-bank ทุกประเภท ทั้งกลุ่มปล่อยสินเชื่อ กลุ่มบริการชำระเงิน กลุ่ม Money Changer กลุ่ม Money Transfer และบริษัทบริหารสินทรัพย์

ภาพรวม ผลงานวิทัย ผู้ว่าฯ ธปท. 1 ปี 18 เรื่อง จึงไม่ได้จำกัดอยู่แค่การปรับดอกเบี้ย แต่ครอบคลุมถึงการแก้ปัญหาที่สะสมมานานในระบบเศรษฐกิจ การทำงานต่อจากนี้จะเป็นบททดสอบสำคัญว่า มาตรการต่าง ๆ จะช่วยให้ประชาชนลดภาระหนี้ SMEs เข้าถึงเงินทุนได้จริง และผู้ใช้บริการได้รับความเป็นธรรมมากขึ้นเพียงใด

ในมุมมองของผู้เขียน การเดินหน้าปรับโครงสร้างระบบการเงินถือเป็นเรื่องจำเป็น เพราะเศรษฐกิจที่ฟื้นตัวอย่างยั่งยืนต้องอาศัยทั้งเสถียรภาพและโอกาส หากมาตรการในปี 2570 ทำได้ต่อเนื่องและเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายจริง ก็มีโอกาสช่วยให้ประชาชนและธุรกิจไทยเดินหน้าต่อได้อย่างมั่นคง

ที่มา – ผลงาน ‘วิทัย’ ผู้ว่าฯ ธปท. แค่ 1 ปีสำเร็จ 18 เรื่อง ลุยต่อปี 70 ช่วยSME-แก้เรื้อรัง