พงศกร ถล่ม กทม. ปมยกเลิกแก้มลิงคลองคู้บอน

ประเด็นโครงการแก้มลิงคลองคู้บอนกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง หลังนายพงศกร ขวัญเมือง โฆษกพรรคประชาธิปัตย์และอดีตโฆษกกรุงเทพมหานคร ออกมาแถลงข่าวเกี่ยวกับการยกเลิกโครงการเวนคืนที่ดิน ซึ่งเดิมมีเป้าหมายเพื่อพัฒนาเป็นพื้นที่รองรับน้ำในกรุงเทพฯ ฝั่งตะวันออก โดยตั้งคำถามถึงเหตุผลและกระบวนการทบทวนโครงการของผู้บริหาร กทม. ชุดปัจจุบัน

เนื้อหาสำคัญของกรณี พงศกร ถล่ม กทม. ปมยกเลิกแก้มลิงคลองคู้บอน อยู่ที่ข้อโต้แย้งเรื่องงบประมาณและความคุ้มค่า ฝ่ายอดีตผู้บริหาร กทม. ระบุว่า โครงการนี้ดำเนินการตามขั้นตอนทางกฎหมายมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การทำประชาพิจารณ์ การรังวัดที่ดิน การจัดทำงบประมาณ ไปจนถึงการจัดทำร่างพระราชกฤษฎีกาเวนคืนที่ดิน โดยขั้นตอนสำคัญกำลังอยู่ระหว่างการพิจารณาของกระทรวงมหาดไทยและคณะรัฐมนตรี

พงศกร ถล่ม กทม. ปมยกเลิกแก้มลิงคลองคู้บอน

นายพงศกรอธิบายว่า โครงการแก้มลิงคลองคู้บอนถูกวางให้เป็นพื้นที่รับน้ำขนาดสำคัญ ช่วยชะลอและกักเก็บน้ำก่อนระบายออกจากพื้นที่เมือง โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนที่กรุงเทพฯ ฝั่งตะวันออกมักเผชิญปัญหาน้ำท่วมขัง หากมีพื้นที่รับน้ำเพิ่มเติม ก็อาจช่วยลดภาระของระบบระบายน้ำเดิมและลดผลกระทบต่อบ้านเรือน ถนน และชุมชนได้

ประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาคือวงเงินเวนคืนที่ดิน เดิม กทม. เสนอกรอบงบประมาณประมาณ 324 ล้านบาท แบ่งเป็นค่าทดแทนที่ดินราว 266 ล้านบาท ค่าทดแทนสิ่งปลูกสร้างประมาณ 50 ล้านบาท รวมค่าทดแทนราว 317 ล้านบาท และมีการปรับเพิ่มอีกประมาณ 2 เปอร์เซ็นต์ หรือราว 6 ล้านบาทตามระยะเวลา ตัวเลขดังกล่าวแตกต่างจากข้อมูลที่มีการประเมินใหม่ว่าโครงการอาจต้องใช้งบประมาณสูงถึง 11,000 ล้านบาท

เหตุผลเรื่องงบประมาณกับการเวนคืนที่ดิน

ข้อโต้แย้งสำคัญคือ การประเมินราคาที่ดินและสิ่งปลูกสร้างควรดำเนินการตามหลักเกณฑ์ของกฎหมายเวนคืน โดยนายพงศกรอ้างถึงพระราชบัญญัติการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2562 มาตรา 23 ซึ่งกำหนดหลักการว่า หากมีการแจ้งหรือประกาศเวนคืนแล้ว สิ่งปลูกสร้างหรือการพัฒนาที่ดินที่เกิดขึ้นภายหลังไม่ควรถูกนำไปคำนวณเพิ่มเป็นค่าชดเชยในลักษณะที่ทำให้ภาครัฐต้องรับภาระสูงขึ้น

ด้วยเหตุนี้ ฝ่ายที่สนับสนุนโครงการจึงมองว่า หาก กทม. ดำเนินการตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด กรอบงบประมาณเดิมอาจยังอยู่ที่ประมาณ 324 ล้านบาท ไม่ใช่ตัวเลขระดับหมื่นล้านบาท การยกเลิกโครงการจึงควรมีคำชี้แจงที่ละเอียด ทั้งเรื่องวิธีการประเมินราคา การเปลี่ยนแปลงสภาพพื้นที่ และเหตุผลที่ทำให้ตัวเลขงบประมาณแตกต่างจากเดิมอย่างมาก

กทม. เลือกอุโมงค์ยักษ์แทนแก้มลิงคลองคู้บอน

หลังมีการเปลี่ยนแปลงผู้บริหาร กทม. มีการทบทวนโครงการ โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้เหตุผลว่าโครงการแก้มลิงคลองคู้บอนไม่คุ้มค่ากับงบประมาณที่ต้องใช้ และอาจเลือกลงทุนในโครงการอุโมงค์ยักษ์ระบายน้ำแทน แนวทางดังกล่าวสะท้อนว่าการจัดการน้ำในกรุงเทพฯ สามารถทำได้หลายรูปแบบ แต่แต่ละโครงการมีข้อดี ข้อจำกัด งบประมาณ และระยะเวลาดำเนินการแตกต่างกัน

อุโมงค์ยักษ์อาจช่วยเร่งการระบายน้ำออกจากพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพในบางจุด ขณะที่แก้มลิงทำหน้าที่ชะลอน้ำและเก็บน้ำไว้ชั่วคราวก่อนระบายต่อ หากขาดพื้นที่รับน้ำ ระบบระบายน้ำอาจต้องรับภาระมากขึ้นในช่วงที่ฝนตกหนัก ดังนั้น การพิจารณาควรดูภาพรวมทั้งระบบ ไม่ควรเปรียบเทียบเพียงตัวเลขงบประมาณหรือความรวดเร็วในการก่อสร้างเท่านั้น

• ตรวจสอบเอกสารการจัดทำโครงการและร่างพระราชกฤษฎีกาเวนคืน
• เปรียบเทียบงบประมาณเดิมกับตัวเลขประเมินใหม่อย่างโปร่งใส
• ประเมินผลกระทบต่อการป้องกันน้ำท่วมในกรุงเทพฯ ฝั่งตะวันออก
• เปิดเผยเหตุผลของการเลือกอุโมงค์ยักษ์แทนพื้นที่แก้มลิง
• รับฟังความคิดเห็นจากประชาชนและเจ้าของที่ดินในพื้นที่

นอกจากเรื่องตัวเลขและขั้นตอนทางกฎหมายแล้ว ยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินในบริเวณโครงการ นายพงศกรตั้งคำถามว่าการเกิดขึ้นของหมู่บ้านจัดสรรและการมีบุคคลที่เกี่ยวข้องกับฝ่ายบริหาร กทม. อยู่ในพื้นที่นั้นเป็นเพียงความบังเอิญหรือไม่ อย่างไรก็ตาม ประเด็นดังกล่าวควรตรวจสอบด้วยเอกสารและข้อเท็จจริงจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สังคมได้รับข้อมูลอย่างรอบด้านและเป็นธรรมกับทุกฝ่าย

กรณี พงศกร ถล่ม กทม. ปมยกเลิกแก้มลิงคลองคู้บอน จึงไม่ได้เป็นเพียงข้อถกเถียงทางการเมือง แต่เกี่ยวข้องโดยตรงกับความปลอดภัยของประชาชน การใช้เงินภาษี และทิศทางการวางระบบป้องกันน้ำท่วมในอนาคต ประชาชนควรติดตามข้อมูลการชี้แจงจาก กทม. รวมถึงตรวจสอบว่าการยกเลิกโครงการมีการประเมินผลกระทบอย่างครบถ้วนหรือไม่

ในมุมมองของผู้เขียน การตัดสินใจเรื่องโครงการป้องกันน้ำท่วมควรยึดข้อมูลทางวิศวกรรม กฎหมาย งบประมาณ และประโยชน์ของประชาชนเป็นหลัก หากมีทางเลือกใหม่ที่ดีกว่า กทม. ควรเปิดเผยรายละเอียดให้ตรวจสอบได้อย่างชัดเจน แต่หากโครงการแก้มลิงคลองคู้บอนยังมีความจำเป็น ก็ควรพิจารณาทบทวนด้วยข้อมูลปัจจุบันอย่างโปร่งใส เพื่อไม่ให้คนกรุงเทพฯ ต้องเสียโอกาสในการมีโครงสร้างพื้นฐานที่ช่วยรับมือกับน้ำท่วมในระยะยาว

ที่มา – ‘พงศกร’ ถล่มกทม. ลับลวงพรางยกเลิกเวนคืน ล้มแก้มลิงคลองคู้บอน