มข.เผยผล ‘ข้าวยั่งยืน’ เพิ่มรายได้เกษตรกร ลดต้นทุน-มลพิษ

มหาวิทยาลัยขอนแก่น หรือ มข. ได้เปิดเผยผลการศึกษาล่าสุดเกี่ยวกับ ข้าวยั่งยืน ที่น่าตื่นเต้นมาก! โครงการนี้ไม่เพียงช่วยเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร แต่ยังลดต้นทุนการผลิตและลดมลพิษทางสิ่งแวดล้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ สิ่งนี้จะเป็นทางออกสำคัญสำหรับเกษตรกรไทยในยุคที่ตลาดโลกต้องการสินค้าเกษตรที่ยั่งยืนมากขึ้น

ข้าวยั่งยืน คืออะไร และเกิดประโยชน์อย่างไร

ข้าวยั่งยืน หรือข้าวที่ผลิตตามมาตรฐาน Sustainable Rice Platform (SRP) เป็นแนวทางการปลูกข้าวที่ได้รับการยอมรับจากองค์การสหประชาชาติ (UN) และสถาบันวิจัยข้าวนานาชาติ (IRRI) วิธีนี้แก้ปัญหาการปลูกข้าวแบบดั้งเดิมที่ทำให้เกิดก๊าซมีเทนจากการท่วมน้ำนานเกินไป หรือการเผาตอซังที่เพิ่มภาวะโลกร้อน

ประโยชน์ของ ข้าวยั่งยืน มีถึง 3 มิติหลัก ดังนี้:

• ด้านเศรษฐกิจ: เพิ่มผลผลิต ลดต้นทุน เพิ่มกำไรให้เกษตรกร
• ด้านสังคม: ดูแลสุขภาพแรงงานและความปลอดภัยของชาวนา
• ด้านสิ่งแวดล้อม: ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ

ผลการศึกษาจากขอนแก่นโมเดลข้าวยั่งยืน

โครงการ “ขอนแก่นโมเดลข้าวยั่งยืน” เริ่มตั้งแต่ปี 2567 และขยายเต็มรูปแบบในปี 2568 ครอบคลุม 73 หมู่บ้านใน 3 อำเภอ ได้แก่ พระยืน พล และหนองสองห้อง รวม 952 ครัวเรือน พื้นที่ 13,150 ไร่ เกษตรกรต้นแบบ 105 ราย

ผลผลิตน่าประทับใจ: ข้าวหอมมะลิ SRP ได้ 313 กก./ไร่ เทียบกับ CRP (แบบดั้งเดิม) 292 กก./ไร่ ต้นทุน SRP 10.57 บาท/กก. ถูกกว่า CRP 11.58 บาท/กก. สำหรับข้าวเหนียว SRP ได้ 334 กก./ไร่ vs CRP 269 กก./ไร่ ต้นทุน 11.91 vs 15.83 บาท/กก.

กำไรเพิ่ม: ข้าวหอมมะลิ 500-700 บาท/ไร่ ข้าวเหนียว 800-1,000 บาท/ไร่ นอกจากนี้ยังลดก๊าซมลพิษ 70% และก๊าซเรือนกระจก 3 เท่า โดยเฉพาะมีเทน

แผนขยายผลข้าวยั่งยืน ในอนาคต

ปี 2569-2571 วางแผนขยายพื้นที่จาก 25,000 เป็น 100,000 และ 350,000 ไร่ เกษตรกรต้นแบบ 1,000 คน ผู้เข้าร่วม 3,200-11,000-30,000 ครัวเรือน ปริมาณขาย 5,000-20,000-73,000 ตัน

ปัจจุบัน พื้นที่ 12,000 ไร่ผ่าน SRP รับรองมาตรฐานโลก ส่งออกได้ ตลาดต่างประเทศอย่าง EU สหรัฐฯ ต้องการสูง แต่กำลังผลิตไทยยังน้อย เช่น EU บริษัทหนึ่งต้องการ 18,000 ตัน SRP แต่ไทยผลิตแค่ 1,500 ตัน

รศ.ภูมิสิทธิ์ มหาสุวีระชัย หัวหน้าโครงการจากคณะเศรษฐศาสตร์ มข. เน้นย้ำว่า กุญแจคือสร้างเกษตรกรต้นแบบให้เห็นผลจริง เพื่อให้คนอื่นตาม ภาครัฐต้องสนับสนุนสินเชื่อจาก ธกส. มาตรการช่วยเหลือ ภาคเอกชนร่วมด้วยแรงจูงใจภาษี

“ที่ผ่านมาเราใช้เงิน 3-5 หมื่นล้านบาท/ปี สนับสนุนข้าว แต่ไม่เปลี่ยนแปลงอะไร ลองใช้เงินนี้ผลักดันสู่ยั่งยืนดู” รศ.ภูมิสิทธิ์กล่าว

การปลูก ข้าวยั่งยืน ไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่เป็นอนาคตของข้าวไทยที่ยั่งยืนจริง คุณล่ะ พร้อมสนับสนุนเกษตรกรเปลี่ยนแปลงวันนี้เพื่อรายได้ที่มั่นคงและโลกที่ดีขึ้นหรือยัง? ลองเริ่มจากซื้อข้าว SRP รับรองคุณภาพโลก!

ที่มา – มข.เผยผลศึกษา ‘ข้าวยั่งยืน’ เพิ่มรายได้เกษตรกร – ลดต้นทุน-ลดมลพิษ วอนรัฐหนุนขยายพพื้นที่ปลูกเพิ่ม