มุกดาหาร-จังหวัดชายแดนไทยลาว เสี่ยงโปลิโอ cVDPV1
เมื่อวันที่ 6 กันยายน นพ.ภาณุมาศ ญาณเวทย์สกุล อธิบดีกรมควบคุมโรค เปิดเผยว่า พบผู้ป่วยโรคโปลิโอชนิด cVDPV1 ในแขวงสะหวันนะเขต ประเทศลาว ซึ่งผู้ป่วยรายนี้มีประวัติการเดินทางมายังจังหวัดมุกดาหารในช่วงเวลาสั้น ๆ
ขณะนี้หน่วยงานสาธารณสุขอยู่ระหว่างการสอบสวนเพื่อค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติม รวมถึงตรวจสอบสิ่งแวดล้อมในพื้นที่เสี่ยง ทั้งจังหวัดมุกดาหารและพื้นที่ตามแนวชายแดนไทย-ลาว โดยประเมินว่ามีความเสี่ยงระดับปานกลางถึงสูง เนื่องจากความครอบคลุมวัคซีนในบางพื้นที่ยังไม่ถึงมาตรฐานที่กำหนด
มุกดาหารและพื้นที่ชายแดนไทย-ลาว เสี่ยงระบาดโปลิโอ
แม้ขณะนี้ยังไม่พบผู้ป่วยในประเทศไทย แต่กรมควบคุมโรคได้เร่งดำเนินมาตรการป้องกันทันที ได้แก่:
- ยกระดับการเฝ้าระวังโรค โดยให้รายงานผู้ป่วยกล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลัน (AFP) ทุกสัปดาห์
- สืบสวนเชิงรุก เพื่อหาผู้ป่วยและผู้สัมผัสที่อาจมีปัจจัยเสี่ยง
- ติดตามสิ่งแวดล้อม เช่น น้ำเสีย บ่อเกรอะในพื้นที่เสี่ยง เพื่อตรวจหาเชื้อโปลิโอ
- รณรงค์ฉีดวัคซีน ให้เด็กไทยอายุต่ำกว่า 5 ปี และเด็กต่างชาติในพื้นที่ชายแดนอายุต่ำกว่า 15 ปี
โปลิโอ cVDPV1 คืออะไร?
นพ.วิชาญ บุญกิติกร ผู้อำนวยการกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กล่าวว่า โปลิโอ cVDPV1 ไม่ใช่เชื้อสายพันธุ์ใหม่ แต่เกิดจากการใช้วัคซีนโปลิโอแบบหยอด (OPV) ที่มีเชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์ ซึ่งหากเด็กที่ได้รับวัคซีนแล้วอาศัยในพื้นที่ที่มีสุขลักษณะไม่เหมาะสม อาจขับถ่ายเชื้อออกมาในสิ่งแวดล้อม และกลายเป็นเชื้อที่ก่อให้เกิดโรคได้
“จากการสอบสวนเบื้องต้นพบว่า ผู้ป่วยรายนี้เดินทางมาจากลาว และมารับการรักษาที่โรงพยาบาลฝั่งไทย เมื่อช่วงเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา จึงไม่ได้เป็นการติดเชื้อในประเทศไทยโดยตรง แต่เพื่อความมั่นใจ หน่วยงานสาธารณสุขจึงต้องติดตามสอบสวนอย่างเข้มข้น” นพ.วิชาญกล่าว
ทั้งนี้ ประเทศไทยไม่มีรายงานผู้ป่วยโปลิโอจริง ๆ มาแล้วกว่า 20 ปี จึงต้องรีบดำเนินการป้องกันเพื่อไม่ให้เชื้อแพร่ระบาดเข้ามาในประเทศ โดยเฉพาะในพื้นที่ มุกดาหารและจังหวัดชายแดนไทย-ลาว ที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด
ความเสี่ยงจากเชื้อในสิ่งแวดล้อม
ความเป็นไปได้ที่เชื้อโปลิโอจะอยู่ในสิ่งแวดล้อมนานแค่ไหนนั้น ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ปริมาณเชื้อในสิ่งแวดล้อม และสุขลักษณะการขับถ่ายของเด็กที่ได้รับวัคซีน OPV จึงต้องมีการเก็บตัวอย่างน้ำทิ้ง น้ำใช้ รวมถึงเก็บตัวอย่างจากผู้สัมผัสใกล้ชิดเพื่อการตรวจวินิจฉัยเชื้ออย่างรอบด้าน
นพ.วิชาญย้ำอีกว่า:
“ตัวเลขในขณะนี้ยังไม่แน่นอนว่าความครอบคลุมในการฉีดวัคซีนในพื้นที่ใดยังไม่เป็นไปตามเป้าหมาย ซึ่งที่ประเทศเราตั้งเป้าไว้ที่ 90% ขึ้นไป หากข้อมูลระบุว่าพื้นที่ใดมีความครอบคลุมต่ำกว่านี้ ก็จำเป็นต้องกลับไปฉีดเสริมเพื่อให้เกิดภูมิคุ้มกันหมู่”
ดังนั้นประชาชน ผู้ปกครองควรพาเด็กเข้ารับวัคซีนโปลิโอให้ครบตามเกณฑ์ และโดยเฉพาะเด็กที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยง เช่น จังหวัดมุกดาหาร และพื้นที่ใกล้ชายแดนลาว ให้ได้รับวัคซีนกระตุ้นก่อนเดินทางอย่างแน่นอน
หากมีอาการผิดปกติ เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง ควรรีบไปพบแพทย์ และรักษาสุขอนามัยส่วนบุคคลให้ดีอยู่เสมอ ทั้งล้างมือด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับน้ำเสีย หรือพื้นที่สกปรกไม่เว้น
หากประชาชนมีข้อสงสัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับ โรคโปลิโอสายพันธุ์ cVDPV1 หรือ ความเสี่ยงในพื้นที่มุกดาหารและจังหวัดชายแดนไทย-ลาว สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สายด่วน กรมควบคุมโรค โทร. 1422
โรคโปลิโอแม้จะหายาก แต่การป้องกันด้วยวัคซีนคือหนทางที่ดีที่สุด เรามาทำงานร่วมกันเพื่อรักษาภูมิคุ้มกันหมู่ในประเทศไทย ให้ปลอดภัยจากโรคโปลิโออย่างถาวร
ที่มา – มุกดาหาร จังหวัดชายแดนไทย-ลาว เสี่ยงโปลิโอ ชนิด cVDPV1