ยกฉัตรพระเมรุมาศ พ.ย.นี้ ติดตั้งประติมากรรมเทวดา

ความคืบหน้าการก่อสร้างพระเมรุมาศและอาคารประกอบในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เดินหน้าไปอย่างต่อเนื่อง โดยกรมศิลปากรระบุว่างานก่อสร้างมีความคืบหน้ามากกว่าร้อยละ 90 แล้ว เหลือเพียงการเก็บรายละเอียดและติดตั้งองค์ประกอบทางศิลปกรรมให้สมบูรณ์ ก่อนเตรียมประกอบพระราชพิธีสำคัญในเดือนพฤศจิกายน

ยกฉัตรพระเมรุมาศ พ.ย.นี้ ติดตั้งประติมากรรมเทวดา

สำหรับกำหนดการที่ประชาชนให้ความสนใจ คือการจัดพิธียกฉัตรพระเมรุมาศในเดือนพฤศจิกายน หลังจากงานก่อสร้างส่วนต่าง ๆ แล้วเสร็จตามแผน ขั้นตอนนี้ถือเป็นช่วงสำคัญที่สะท้อนความพร้อมของพระเมรุมาศ ซึ่งได้รับการออกแบบและจัดสร้างตามแบบโบราณราชประเพณีอย่างละเอียดอ่อน ทุกองค์ประกอบจึงต้องผ่านการตรวจสอบและเก็บงานอย่างประณีต เพื่อให้มีความสง่างามและสมพระเกียรติ

ก่อนถึงพิธียกฉัตร เจ้าหน้าที่จะทยอยติดตั้งประติมากรรมและงานประดับที่จัดทำขึ้นสำหรับพระเมรุมาศ โดยเฉพาะรูปเทวดาที่มีความโดดเด่นทั้งด้านรูปแบบ สีสัน และรายละเอียดของลวดลาย งานทุกชิ้นต้องอาศัยความรู้จากช่างฝีมือหลายแขนง ตั้งแต่การออกแบบ การปั้น การลงสี ไปจนถึงการติดตั้งในพื้นที่จริง เพื่อให้ภาพรวมของพระเมรุมาศสอดคล้องเป็นหนึ่งเดียวกัน

ยกฉัตรพระเมรุมาศ พ.ย.นี้ กับงานศิลป์ที่มีความหมาย

กลุ่มจิตรกรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ได้รับมอบหมายให้ดำเนินงานเขียนสีเทวดายืนจำนวน 12 องค์ และเทวดานั่งจำนวน 14 องค์ โดยขณะนี้มีความคืบหน้าประมาณร้อยละ 80 งานส่วนใหญ่เข้าสู่ขั้นตอนการเขียนลวดลายและเก็บรายละเอียด ทั้งใบหน้า ผ้านุ่ง พระภูษา เครื่องทรง และส่วนประกอบต่าง ๆ ที่ช่วยให้ประติมากรรมดูมีชีวิตชีวา

การออกแบบลวดลายอ้างอิงจากจิตรกรรมโบราณ ผ้าลายอย่าง และแม่ลายไทยดั้งเดิม เช่น ลายกระจัง ลายพุ่มข้าวบิณฑ์ และลวดลายเครื่องทรงดอกไม้ นอกจากนี้ยังนำแรงบันดาลใจจากดอกไม้พระราชทานนาม “ควีนสิริกิติ์” มาใช้เป็นส่วนหนึ่งของงานศิลป์ ไม่ว่าจะเป็นดอนญ่าควีนสิริกิติ์ คัทลียาควีนสิริกิติ์ และบัวควีนสิริกิติ์ ทำให้ลวดลายมีความงดงาม อ่อนช้อย และเชื่อมโยงกับพระราชกรณียกิจด้านการส่งเสริมพรรณไม้และงานหัตถศิลป์

จุดที่น่าสนใจคือ นายชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรีและฐาปนันดรศิลปิน ซึ่งเคยมีส่วนร่วมในการเขียนลวดลายฉากบังเพลิงในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพในหลวงรัชกาลที่ 9 ได้มาร่วมลงสีเทวดายืนในส่วนผ้านุ่ง ณ สำนักช่างสิบหมู่ จังหวัดนครปฐม การมีส่วนร่วมครั้งนี้สะท้อนความตั้งใจของผู้ปฏิบัติงานทุกฝ่ายที่ต้องการร่วมกันสร้างสรรค์งานศิลป์ เพื่อแสดงความน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ

รายละเอียดลวดลายและสีสันบนพระเมรุมาศ

นอกจากประติมากรรมเทวดาแล้ว กลุ่มจิตรกรรมยังรับผิดชอบออกแบบลวดลายประดับผนังพระเมรุมาศ โดยแนวคิดต้องสอดคล้องกับรูปแบบโบราณราชประเพณี และสื่อถึงความเป็นขัตติยราชนารี รวมถึงพระราชจริยวัตรและพระมหากรุณาธิคุณที่มีต่อพสกนิกรชาวไทย ลวดลายที่ออกแบบประกอบด้วยโคมพุ่มข้าวบิณฑ์ นางฟ้าถือช่อดอกบัวควีนสิริกิติ์ รายล้อมหงส์ และลายกรวยเชิง

ภายในลวดลายจะสอดแทรกดอกบัวไว้โดยรอบ พร้อมเลือกใช้สีฟ้าซึ่งเป็นสีประจำวันพระราชสมภพเป็นสีหลักของลายบางส่วน ภาพนางฟ้าสื่อถึงสตรีผู้มีความงดงาม ขณะที่หงส์ซึ่งหันเข้าหานางฟ้าในแต่ละด้านช่วยสร้างความสมดุลให้กับองค์ประกอบ สีของดอกบัวควีนสิริกิติ์จะใช้โทนชมพูอมม่วง และเพิ่มเส้นสีทองบริเวณปลายลาย เพื่อให้เกิดความสว่างและความวิจิตรเมื่อมองจากระยะไกล

• เทวดายืน: จำนวน 12 องค์ อยู่ระหว่างเขียนลวดลายและเก็บรายละเอียด
• เทวดานั่ง: จำนวน 14 องค์ จัดทำขึ้นเพื่อประดับองค์พระเมรุมาศอย่างสมดุล
• ลวดลายผนัง: ประกอบด้วยดอกบัว นางฟ้า หงส์ โคมพุ่มข้าวบิณฑ์ และลายกรวยเชิง
• โทนสีสำคัญ: ใช้สีฟ้า ชมพูอมม่วง และสีทอง เพื่อสื่อความหมายและเพิ่มความงดงาม

เมื่อการเขียนสีและการจัดทำลวดลายแล้วเสร็จ ผลงานทั้งหมดจะถูกนำไปประกอบในพื้นที่จริงตามขนาดและสัดส่วนของพระเมรุมาศ เจ้าหน้าที่ต้องตรวจสอบตำแหน่งอย่างละเอียด เพราะแต่ละส่วนมีความสัมพันธ์กับสถาปัตยกรรมโดยรวม ทั้งมุมมองจากพื้นดิน ระยะห่างระหว่างองค์ประกอบ และความต่อเนื่องของลวดลายบนผนัง ขั้นตอนเหล่านี้ช่วยให้ภาพรวมออกมาสง่างามและสื่อความหมายได้ชัดเจน

ส่วนซุ้มบันแถลงที่ประดับบริเวณหน้าบันพระเมรุมาศ อยู่ในความรับผิดชอบของกลุ่มศิลปะประยุกต์ โดยจะช่วยเพิ่มความวิจิตรงดงามและความสมพระเกียรติให้กับสถาปัตยกรรม งานทั้งหมดมีกำหนดดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในสิ้นเดือนตุลาคม จากนั้นจึงเข้าสู่ช่วงติดตั้งและเตรียมความพร้อมสำหรับพิธีในเดือนพฤศจิกายน

เตรียมการแสดงมหรสพสมโภชอย่างยิ่งใหญ่

นอกจากงานด้านสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมแล้ว ยังมีการเตรียมการแสดงมหรสพสมโภชรวม 3 วัน โดยในวันถวายพระเพลิงพระบรมศพจะมีการแสดงโขนหน้าไฟ ตอนศึกพรหมาสตร์ บริเวณหน้าพระที่นั่งทรงธรรม ขณะเดียวกันบริเวณฝั่งศาลฎีกา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และฝั่งสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า จะมีเวทีการแสดงหลายรูปแบบ ทั้งละครและศิลปะไทย ดนตรีสากล ดนตรีไทย โขน และหนังใหญ่

การเตรียมงานครั้งนี้จึงไม่ได้มีเพียงการก่อสร้างพระเมรุมาศเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการอนุรักษ์และนำเสนอศิลปวัฒนธรรมไทยในหลายแขนง ทุกฝ่ายต่างทำงานด้วยความละเอียดและตั้งใจ เพื่อให้งานพระราชพิธีมีความเรียบร้อย สมพระเกียรติ และสะท้อนคุณค่าของมรดกทางศิลปวัฒนธรรมไทยได้อย่างครบถ้วน

โดยสรุป การยกฉัตรพระเมรุมาศในเดือนพฤศจิกายน และการติดตั้งประติมากรรมเทวดา เป็นอีกช่วงเวลาสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าของการจัดเตรียมพระราชพิธีอันยิ่งใหญ่ เบื้องหลังความงดงามคือความทุ่มเทของช่างฝีมือ ศิลปิน และเจ้าหน้าที่จำนวนมาก หากมีโอกาสติดตามข่าวสาร ควรรับข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อทำความเข้าใจความหมายของงานศิลป์ไทยอย่างลึกซึ้ง และร่วมชื่นชมคุณค่าของภูมิปัญญาที่ได้รับการสืบทอดมาอย่างยาวนาน

ที่มา – จัดพิธียกฉัตร ‘พระเมรุมาศ’ พ.ย.นี้ พร้อมเตรียมติดตั้ง ‘ประติมากรรมเทวดา’