ย้อมผมสีเข้ม เสี่ยงตับทำงานหนัก ข่าวปลอม!
ในยุคที่ข้อมูลข่าวสารถูกเผยแพร่อย่างรวดเร็วผ่านสื่อสังคมออนไลน์ ทำให้ประชาชนต้องเผชิญกับปรากฏการณ์ “ข่าวปลอม” ที่แพร่กระจายอย่างกว้างขวาง ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเข้าใจผิดและผลกระทบต่อสังคมได้ ล่าสุด ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอมประเทศไทย (AFNC) ภายใต้การดูแลของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ได้ตรวจสอบข่าวหนึ่งที่กำลังเป็นที่พูดถึงในโซเชียลมีเดีย นั่นคือ เรื่อง “ย้อมผมสีเข้มเป็นประจำ เสี่ยงทำให้ตับทำงานหนัก” ซึ่งหลังจากตรวจสอบแล้ว พบว่าเป็นข่าวปลอม ไม่มีมูลความจริง
ตรวจสอบแล้ว ย้อมผมสีเข้ม เสี่ยงตับทำงานหนัก ข่าวปลอม!
นายเวทางค์ พ่วงทรัพย์ โฆษกกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) กล่าวว่า ตามนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม คือ นางไชยชนก ชิดชอบ ได้มีการสั่งการให้ AFNC ดำเนินการตรวจสอบและจัดการข่าวปลอมอย่างจริงจัง เพื่อป้องกันผลกระทบต่อความมั่นคงทางสังคมและด้านความปลอดภัยของประชาชน
ในวันที่ 2 มกราคม 2569 AFNC ได้รับการร้องเรียนและข้อมูลเบื้องต้นจากประชาชนเกือบ 155,000 ข้อความ โดยมีข้อความที่ต้องดำเนินการตรวจสอบ (Verify) จำนวน 2,219 ข้อความ ซึ่งส่วนใหญ่มาจาก Social Listening 2,218 ข้อความ และช่องทาง Line 1 ข้อความ มีทั้งหมด 12 เรื่องที่ต้องรีบตรวจสอบ ขณะนี้ได้รับผลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้ว 2 เรื่อง
จากข้อมูลดังกล่าว พบว่าข่าวที่มีความน่าสนใจและได้รับการแชร์มากที่สุด 7 เรื่อง ประกอบด้วย ข่าวจริง 2 เรื่อง ข่าวปลอม 4 เรื่อง และข่าวบิดเบือน 1 เรื่อง โดยเรื่องแรกที่มีการตรวจสอบแล้วคือ “การย้อมผมสีเข้มเป็นประจำ เสี่ยงทำให้ตับทำงานหนัก” ซึ่ง AFNC ร่วมกับ สถาบันโรคผิวหนัง กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ได้ยืนยันว่าเป็นข่าวปลอม
ไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ยืนยันความเสี่ยงตับจากยาย้อมผม
จากการตรวจสอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พบว่า ยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่ชัดเจนยืนยันว่ายาย้อมผมส่งผลให้ตับทำงานหนักตามที่ข่าวลวงกล่าว แม้ว่ายาย้อมผมชนิดถาวรอาจมีสารเคมีบางชนิด เช่น PPD (Para-phenylenediamine) และไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ ซึ่งในบางการทดลองในสัตว์อาจทำให้เกิดมะเร็งได้ แต่ยังไม่มีการศึกษาในมนุษย์ที่เพียงพอต่อการสรุปเช่นนั้น
ความเสี่ยงหลักจากการใช้ยาย้อมผม คือ “อาการแพ้” ไม่ใช่ภาวะตับทำงานหนัก อาการแพ้ที่พบบ่อย ได้แก่ ผื่นแดง คัน มีตุ่มน้ำใส หรืออาการบวมบริเวณใบหน้าและเปลือกตา ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกชนิดของยาย้อมผม โดยเฉพาะหากมีการสัมผัสสารเคมีมากเกินไป หรือไม่ได้ทำการทดสอบการแพ้ก่อนใช้
ดังนั้น การย้อมผมสีเข้มเป็นประจำ ไม่ได้ทำให้ตับทำงานหนักตามที่ข่าวลวงกล่าว ประชาชนจึงควรไม่เชื่อและแชร์ข่าวดังกล่าว เพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดในสังคม
5 เหตุผลที่ต้องตรวจสอบข่าวก่อนแชร์
- ป้องกันการเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง ซึ่งอาจส่งผลต่อการตัดสินใจของผู้อื่น
- ลดการสร้างความไม่เชื่อมั่นในสื่อและองค์กรที่น่าเชื่อถือ
- ช่วยลดการเสียทรัพย์สินหรือข้อมูลส่วนบุคคลจากข่าวหลอกลวง
- ส่งเสริมวัฒนธรรมการคิดวิเคราะห์และมีสติในยุคดิจิทัล
- ร่วมมือกับรัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการต่อต้านข่าวปลอม
กระทรวงดีอี ย้ำเตือนอีกครั้งว่า ประชาชนควรเลือกเชื่อและแชร์ข้อมูลที่เป็นประโยชน์และมาจากแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือเท่านั้น โดยสามารถตรวจสอบข้อเท็จจริงของข่าวหรือลิงก์เว็บไซต์ได้จากเว็บไซต์อย่างเป็นทางการของหน่วยงานรัฐ หรือศูนย์ต่อต้านข่าวปลอมประเทศไทย (AFNC) ที่มีการอัปเดตข้อมูลทุกวัน
ทุกครั้งก่อนที่จะกดแชร์ ควรหยุดคิดสักครู่ ถามตัวเองว่า “ข่าวนี้มาจากที่ไหน?” “มีหลักฐานหรือไม่?” “หน่วยงานใดยืนยัน?” ถ้าไม่มั่นใจ ควรหลีกเลี่ยงการแชร์ เพื่อป้องกันการเป็นส่วนหนึ่งของการแพร่กระจายข่าวปลอม
