รู้ทันอาชญากรรม รองจ๋อ–สว.แจ๊ะติวเข้มครู

ความปลอดภัยในโรงเรียนเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ทุกฝ่ายต้องช่วยกันดูแล เพราะเด็กและเยาวชนอาจเผชิญความเสี่ยงได้ทั้งจากอาชญากรรมออนไลน์ ยาเสพติด การบูลลี่ และเหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด ล่าสุด พล.ต.ต.ธีรเดช ธรรมสุธีร์ รองผู้บัญชาการตำรวจนครบาล พร้อมทีมวิทยากร “จ๋อแจ๊ะจับโจร” และองค์การบริหารส่วนจังหวัดนนทบุรี จัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้แก่ผู้บริหารสถานศึกษา ครู และบุคลากรทางการศึกษาจาก 94 โรงเรียน รวมประมาณ 2,200 คน

รู้ทันอาชญากรรม รองจ๋อ–สว.แจ๊ะติวเข้มครู

กิจกรรมดังกล่าวจัดขึ้นภายใต้โครงการส่งเสริมโรงเรียนคุณธรรมจังหวัดนนทบุรี ในหัวข้อ “ผู้นำการเปลี่ยนแปลง: สร้างสถานศึกษาปลอดภัยไร้บูลลี่และอาชญากรรม” โดยมีเป้าหมายให้ครูสามารถสังเกตความผิดปกติ ประเมินความเสี่ยง และให้ความช่วยเหลือนักเรียนได้อย่างเหมาะสม การอบรมครั้งนี้ไม่ได้เน้นเพียงทฤษฎี แต่ยังถ่ายทอดประสบการณ์จากการทำงานจริง เพื่อให้ผู้เข้าร่วมเห็นภาพและนำไปปรับใช้กับโรงเรียนของตนเองได้ทันที

รู้ทันอาชญากรรม รองจ๋อ–สว.แจ๊ะติวเข้มครู ผ่านกรณีศึกษาจริง

ช่วงแรกของการอบรมเป็นการให้ความรู้เกี่ยวกับภัยสแกมเมอร์และอาชญากรรมออนไลน์ ครูได้เรียนรู้กลวิธีที่มิจฉาชีพใช้หลอกลวง ไม่ว่าจะเป็นการแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ การส่งลิงก์ปลอม การสร้างเรื่องเร่งด่วน หรือการใช้จิตวิทยาข่มขู่ให้เหยื่อเปิดเผยข้อมูลส่วนตัว บทเรียนสำคัญคือการสอนให้เด็กหยุดคิดก่อนคลิก ไม่ส่งรหัสผ่านหรือข้อมูลสำคัญให้ผู้อื่น และรีบแจ้งผู้ปกครองหรือครูเมื่อพบสิ่งผิดปกติ

อีกประเด็นที่ได้รับความสนใจคือการกลั่นแกล้งรังแกหรือบูลลี่ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจ ความมั่นใจ และการเรียนของนักเรียน ครูจึงควรสังเกตสัญญาณเตือน เช่น เด็กเก็บตัวมากขึ้น ไม่อยากมาโรงเรียน ผลการเรียนเปลี่ยนแปลง หรือมีอาการหวาดกลัวเมื่ออยู่ร่วมกับเพื่อน การแก้ปัญหาควรใช้ความเข้าใจ รับฟังทุกฝ่าย และสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้เด็กกล้าพูด โดยไม่ซ้ำเติมหรือกล่าวโทษผู้เสียหาย

ด้านภัยยาเสพติด วิทยากรได้อธิบายพฤติการณ์การชักชวนและล่อลวงเยาวชน รวมถึงรูปแบบความเสี่ยงที่อาจพบในสถานศึกษาและชุมชนรอบข้าง ครูควรทำงานร่วมกับผู้ปกครองและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด พร้อมพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนให้เข้าถึงได้ง่าย หากพบพฤติกรรมน่าสงสัยควรดำเนินการอย่างรอบคอบ รักษาความลับของเด็ก และส่งต่อผู้เชี่ยวชาญเมื่อจำเป็น

ไฮไลต์ของงานคือการจำลองเหตุคนร้ายบุกจับตัวประกันภายในโรงเรียน ผู้เข้าร่วมได้ฝึกตั้งแต่การประเมินภัย การปกป้องชีวิต การสื่อสารกับผู้เกี่ยวข้อง การแจ้งเหตุ และการส่งต่อข้อมูลให้เจ้าหน้าที่อย่างเป็นระบบ สถานการณ์จำลองช่วยให้ครูเข้าใจว่าการตัดสินใจในภาวะวิกฤตต้องอาศัยสติ ความรวดเร็ว และการทำตามแผนที่ซักซ้อมไว้ ไม่ควรเข้าไปเผชิญหน้ากับคนร้ายโดยไม่มีความพร้อมหรือข้อมูลที่เพียงพอ

นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรมตอบคำถามและฝึกทักษะการสังเกตจดจำบุคคล เพื่อให้ครูสามารถบันทึกรายละเอียดสำคัญ เช่น รูปร่าง เสื้อผ้า ลักษณะใบหน้า พาหนะ และทิศทางการหลบหนีได้อย่างแม่นยำ ทักษะเหล่านี้อาจมีประโยชน์อย่างมากเมื่อต้องให้ข้อมูลแก่เจ้าหน้าที่ตำรวจหลังเกิดเหตุ เพราะข้อมูลที่ชัดเจนช่วยสนับสนุนการติดตามและคลี่คลายคดี

พ.ต.ท.ธัญพีรสิษฐ์ จุลพิภพ หรือ “สารวัตรแจ๊ะ” ยังร่วมถ่ายทอดประสบการณ์การทำงานและแนวคิดเรื่องความเสียสละ ความมุ่งมั่น และการก้าวผ่านอุปสรรค เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้คุณครูเห็นคุณค่าของบทบาทตนเอง ครูไม่ใช่เพียงผู้สอนหนังสือ แต่ยังเป็นผู้รับฟัง ผู้ให้โอกาส และบุคคลสำคัญที่สามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตของเด็กคนหนึ่งได้

แนวทางที่โรงเรียนควรนำไปใช้

• จัดทำแผนเผชิญเหตุที่เข้าใจง่ายและปรับปรุงให้เหมาะกับบริบทของโรงเรียน
• ซักซ้อมการอพยพและการแจ้งเหตุอย่างสม่ำเสมอ โดยไม่สร้างความตื่นตระหนกให้กับนักเรียน
• สร้างช่องทางรับแจ้งปัญหาที่ปลอดภัยและรักษาความลับของผู้แจ้ง
• ให้ความรู้เรื่องการหลอกลวงออนไลน์ ยาเสพติด และการบูลลี่แก่เด็กและผู้ปกครอง
• ประสานตำรวจ หน่วยงานท้องถิ่น และผู้เชี่ยวชาญเพื่อวางระบบป้องกันภัยร่วมกัน

การอบรมครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า การสร้างโรงเรียนปลอดภัยไม่ใช่หน้าที่ของคนใดคนหนึ่ง แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากครู ผู้บริหาร นักเรียน ผู้ปกครอง และชุมชน การรู้ทันอาชญากรรมช่วยให้ทุกคนเตรียมตัวได้ดีขึ้น ขณะเดียวกันครูควรหมั่นสังเกต รับฟัง และสื่อสารกับนักเรียนอย่างสม่ำเสมอ เพราะสัญญาณเล็ก ๆ ที่ถูกมองเห็นตั้งแต่ต้น อาจช่วยป้องกันเหตุร้ายที่รุนแรงกว่าในอนาคตได้

ท้ายที่สุด โรงเรียนที่ปลอดภัยเริ่มต้นจากบุคลากรที่พร้อมเรียนรู้และลงมือทำ ขอชื่นชมแนวคิดการนำประสบการณ์จริงมาถ่ายทอดให้ครู เพราะความรู้ที่นำไปใช้ได้จริงย่อมช่วยเพิ่มความมั่นใจในการดูแลเด็ก และทำให้สถานศึกษากลายเป็นพื้นที่ที่ทุกคนรู้สึกไว้วางใจ หากทุกฝ่ายร่วมกันเฝ้าระวังและไม่เพิกเฉยต่อความเสี่ยง โรงเรียนก็จะเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่ปลอดภัยสำหรับเด็กทุกคน

ที่มา – รู้ทันอาชญากรรม! ‘รองจ๋อ–สว.แจ๊ะ’ ยกทีมติวเข้ม 2,200 ครู 94 โรงเรียน