ศธ.เล็งพิจารณาการใช้มือถือเด็กในโรงเรียนหลังบูลลีออนไลน์

ประเด็นการใช้โทรศัพท์มือถือและโซเชียลมีเดียในโรงเรียนกำลังได้รับความสนใจอีกครั้ง หลังพบปัญหาการนำแพลตฟอร์มแชตมาใช้กลั่นแกล้งหรือบูลลีนักเรียนด้วยกันเอง เรื่องนี้ไม่ใช่เพียงปัญหาการสื่อสารในโลกออนไลน์เท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับความปลอดภัย สุขภาพจิต และบรรยากาศการเรียนรู้ของเด็กทุกคนในโรงเรียน

นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวถึงกรณีดังกล่าวว่า กระทรวงขอตรวจสอบรายละเอียดก่อน แต่ยอมรับว่าการบูลลีผ่านโซเชียลมีเดียเคยเกิดขึ้นและเป็นประเด็นที่ต้องติดตามอย่างต่อเนื่อง โดยกระทรวงศึกษาธิการมีศูนย์สิทธิและหน่วยงานที่ดูแลความปลอดภัยในสถานศึกษา รวมถึงมีนักจิตวิทยาที่ช่วยดูแลและแก้ไขปัญหาเมื่อเกิดการบูลลีระหว่างนักเรียน

ศธ.เล็งพิจารณาการใช้มือถือเด็กในโรงเรียนหลังบูลลีออนไลน์

สำหรับการใช้โทรศัพท์มือถือในโรงเรียน ปัจจุบันนักเรียนจำนวนมากมีอุปกรณ์ของตนเอง ทำให้การเข้าถึงโซเชียลมีเดียทำได้ง่ายและรวดเร็ว โรงเรียนจึงต้องประเมินว่าการอนุญาตให้ใช้มือถือในช่วงเวลาใด หรือควรมีข้อจำกัดแบบไหนจึงจะเหมาะสม โดยแต่ละโรงเรียนมีสถานะเป็นนิติบุคคลและสามารถกำหนดแนวทางที่สอดคล้องกับบริบทของตนเองได้

การพิจารณาเรื่องนี้ไม่ได้หมายความว่าจะต้องห้ามใช้โทรศัพท์มือถือทั้งหมด เพราะมือถือยังมีประโยชน์ต่อการเรียนรู้ การค้นคว้า และการติดต่อผู้ปกครอง แต่ควรมีข้อตกลงที่ชัดเจน เช่น กำหนดเวลาใช้งาน ห้ามถ่ายภาพหรือเผยแพร่ข้อมูลของผู้อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต และกำหนดบทลงโทษที่เหมาะสมเมื่อมีการนำอุปกรณ์ไปใช้สร้างความเสียหาย

ศธ.เล็งพิจารณาการใช้มือถือเด็กในโรงเรียนหลังบูลลีออนไลน์ เพื่อความปลอดภัย

หัวใจสำคัญของเรื่องนี้คือการทำให้โรงเรียนเป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับเด็กทุกคน การบูลลีผ่านออนไลน์อาจเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา แม้หลังเลิกเรียนแล้วก็ตาม เนื้อหาที่ถูกส่งต่อหรือเผยแพร่ในกลุ่มสนทนาอาจสร้างความอับอายและกระทบความรู้สึกของผู้ถูกกระทำเป็นเวลานาน บางกรณีเด็กอาจไม่กล้าบอกครูหรือผู้ปกครอง เพราะกลัวถูกซ้ำเติมหรือไม่มั่นใจว่าจะได้รับความช่วยเหลือ

กระทรวงศึกษาธิการจึงทำงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และมหาวิทยาลัยต่าง ๆ เพื่อพัฒนาแนวทางป้องกันและช่วยเหลือนักเรียนอย่างเป็นระบบ ความร่วมมือเหล่านี้มีความสำคัญ เพราะปัญหาบูลลีไม่ได้มีเพียงมิติด้านระเบียบวินัย แต่ยังเกี่ยวข้องกับสภาพจิตใจ การเลี้ยงดู ความสัมพันธ์ในครอบครัว และทักษะการใช้สื่อดิจิทัล

นอกจากศูนย์รับเรื่องร้องทุกข์แล้ว ยังมีกลไกประสานงานระหว่างโรงเรียนกับผู้ปกครอง ครูกับนักเรียน และเครือข่ายนักเรียนด้วยกันเอง การเปิดช่องทางที่หลากหลายจะช่วยให้เด็กเลือกขอความช่วยเหลือจากคนที่ไว้ใจได้ เพราะเด็กบางคนอาจไม่สะดวกใจที่จะพูดคุยกับครูหรือผู้ปกครองโดยตรง

แนวทางที่โรงเรียนและครอบครัวควรช่วยกันทำ

• กำหนดกติกาการใช้โทรศัพท์มือถืออย่างชัดเจนและสื่อสารให้นักเรียนเข้าใจ
• สอนเรื่องความเป็นส่วนตัว การขออนุญาตก่อนถ่ายภาพ และผลกระทบจากการส่งต่อข้อความ
• จัดช่องทางร้องเรียนที่ปลอดภัยและรักษาความลับของผู้แจ้ง
• รับฟังเด็กโดยไม่รีบด่วนตัดสินหรือตำหนิเมื่อเกิดเหตุการณ์บูลลี
• ประสานนักจิตวิทยา ครู ผู้ปกครอง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อช่วยเหลืออย่างเหมาะสม
• ติดตามทั้งผู้ถูกกระทำ ผู้ก่อเหตุ และเพื่อนร่วมชั้น เพื่อป้องกันปัญหาเกิดซ้ำ

ในมุมของผู้ปกครอง การพูดคุยกับลูกอย่างสม่ำเสมอเป็นเรื่องสำคัญ ควรถามถึงการใช้โซเชียลมีเดียและความรู้สึกของลูกด้วยท่าทีเป็นมิตร ไม่ควรเริ่มต้นด้วยการยึดโทรศัพท์หรือกล่าวโทษทันที เพราะอาจทำให้เด็กปิดกั้นและไม่กล้าขอความช่วยเหลือ หากพบข้อความหรือภาพที่เกี่ยวข้องกับการบูลลี ควรเก็บหลักฐานไว้และแจ้งโรงเรียนหรือผู้ดูแลแพลตฟอร์มอย่างเหมาะสม

สำหรับนักเรียน หากพบเห็นเพื่อนถูกกลั่นแกล้ง ไม่ควรส่งต่อข้อความ กดถูกใจ หรือร่วมแสดงความคิดเห็นที่ทำให้เหตุการณ์รุนแรงขึ้น การหยุดการเผยแพร่และบอกผู้ใหญ่ที่ไว้ใจได้อาจช่วยลดผลกระทบได้มาก หากเป็นผู้ถูกกระทำ ควรจำไว้ว่าการบูลลีไม่ใช่ความผิดของผู้ถูกกระทำ และทุกคนมีสิทธิได้รับการปกป้อง

ท้ายที่สุด การพิจารณาเรื่องมือถือควรเดินควบคู่ไปกับการสร้างวัฒนธรรมการเคารพผู้อื่น ไม่ใช่พึ่งการห้ามเพียงอย่างเดียว โรงเรียน ครอบครัว และนักเรียนควรร่วมกันกำหนดกติกาที่ใช้งานได้จริง เพื่อให้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือการเรียนรู้ ไม่ใช่ช่องทางทำร้ายกัน หากทุกฝ่ายเปิดใจรับฟังและช่วยกันดูแลอย่างต่อเนื่อง ปัญหาบูลลีออนไลน์ก็มีโอกาสลดลงได้อย่างเป็นรูปธรรม

ข้อคิด: การใช้มือถืออย่างรับผิดชอบเริ่มต้นจากการคิดก่อนโพสต์ ก่อนแชร์ และก่อนส่งข้อความ เพราะการกระทำเพียงไม่กี่วินาทีอาจส่งผลต่อความรู้สึกของคนอื่นไปอีกนาน

ที่มา – ‘รมว.ศธ.’เล็งพิจารณา การใช้’มือถือ’เด็กในรร. หลังมี’บูลลี’ผ่านโซเชียลมีเดีย