‘สกลธี’ จ่อชงญัตติด่วนตั้ง กมธ. สางปัญหาสารพิษข้ามชาติ
ปัญหาน้ำปนเปื้อนสารเคมีและโลหะหนักในแม่น้ำสาย จังหวัดเชียงราย ยังคงเป็นประเด็นที่ประชาชนให้ความสนใจอย่างมาก เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับสุขภาพ แหล่งน้ำ การเกษตร และความมั่นคงด้านสาธารณูปโภค ล่าสุด นายสกลธี ภัททิยกุล ประธานคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข สภาผู้แทนราษฎร เปิดเผยว่า พรรคประชาธิปัตย์เตรียมเสนอญัตติด่วน เพื่อตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญเข้ามาแก้ไขปัญหาสารพิษข้ามชาติอย่างเป็นระบบ
การเคลื่อนไหวครั้งนี้เกิดขึ้นหลังคณะกรรมาธิการเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าหารือ ทั้งกรมควบคุมโรค กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข และกระทรวงการต่างประเทศ เพื่อประเมินสถานการณ์น้ำปนเปื้อนในพื้นที่แม่สายและจังหวัดเชียงราย พร้อมหาแนวทางป้องกันผลกระทบต่อประชาชนในระยะเร่งด่วนและระยะยาว
‘สกลธี’ จ่อชงญัตติด่วนตั้ง กมธ. สางปัญหาสารพิษข้ามชาติ
นายสกลธีระบุว่า ผลการวิจัยและการตรวจวัดคุณภาพน้ำเบื้องต้นพบว่า ค่าสารปนเปื้อนบริเวณต้นน้ำและปลายน้ำมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน ข้อมูลดังกล่าวทำให้เกิดข้อสังเกตว่าสารปนเปื้อนอาจถูกปล่อยมาจากฝั่งประเทศเมียนมา อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องมีการตรวจสอบร่วมกันอย่างเป็นทางการและใช้หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ประกอบการดำเนินการทุกขั้นตอน
กระทรวงการต่างประเทศแจ้งว่า ไทยและเมียนมามีกำหนดประชุมร่วมกันระหว่างวันที่ 24-26 พ.ย. 2569 เพื่อตรวจสอบคุณภาพน้ำตามมาตรฐาน TOR หรือ Terms of Reference ที่ทั้งสองฝ่ายได้ตกลงไว้ หากผลการตรวจสอบยืนยันว่ามีการปล่อยสารพิษจากฝั่งเมียนมาจริง รัฐบาลไทยจะพิจารณาดำเนินการประท้วงและกดดันผ่านช่องทางการทูตอย่างเป็นทางการ
‘สกลธี’ จ่อชงญัตติด่วนตั้ง กมธ. สางปัญหาสารพิษข้ามชาติ เพื่อแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ
ปัญหานี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่พื้นที่ริมแม่น้ำสายเท่านั้น เพราะหากสารพิษไหลลงสู่แม่น้ำโขง อาจส่งผลกระทบต่อประเทศปลายน้ำและกลายเป็นปัญหาระดับภูมิภาค โดยมีรายงานว่านายกรัฐมนตรีจีนแสดงความพร้อมที่จะเข้ามาช่วยดูแลประเด็นดังกล่าว เนื่องจากแม่น้ำโขงเป็นแหล่งน้ำสำคัญของหลายประเทศในภูมิภาค
สถานการณ์น้ำประปาและการแย่งชิงแหล่งน้ำดิบ
ด้านกรมอนามัยให้ข้อมูลว่า น้ำประปาในพื้นที่แม่สายยังมีความปลอดภัยสำหรับการอุปโภคบริโภค แต่ประชาชนไม่ควรนำน้ำจากแม่น้ำมาใช้โดยตรงจนกว่าจะผ่านการตรวจสอบและรับรองจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ แม้ขณะนี้ยังไม่เกิดภาวะขาดแคลนน้ำ แต่เริ่มมีความกังวลเรื่องการแย่งชิงแหล่งน้ำดิบเพื่อนำไปผลิตน้ำประปา
นายสกลธีจึงเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งวางแผนบริหารจัดการน้ำก่อนสถานการณ์จะรุนแรงขึ้น การมีแหล่งน้ำสำรอง การตรวจคุณภาพน้ำอย่างต่อเนื่อง และการสื่อสารข้อมูลที่ชัดเจน จะช่วยลดความกังวลของประชาชนได้มากกว่าการรอแก้ปัญหาเมื่อเกิดวิกฤตแล้ว
พบผู้มีสารหนูในร่างกายเกินค่ามาตรฐาน
ข้อมูลจากกรมควบคุมโรคระบุว่า ในปี 2569 พบผู้มีสารหนูสะสมในร่างกายเกินค่ามาตรฐานจำนวน 94 คน จากการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงมากกว่า 1,200 คน หรือคิดเป็นประมาณ 7 เปอร์เซ็นต์ ตัวเลขนี้สะท้อนให้เห็นว่าการตรวจคัดกรองสุขภาพของประชาชนในพื้นที่จำเป็นต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องและครอบคลุมมากขึ้น
คณะกรรมาธิการจึงเสนอให้กรมควบคุมโรคและจังหวัดเชียงรายจัดทำแผนแม่บทระยะ 5 ปี เพื่อคัดกรองประชาชนทั้งจังหวัด รวมถึงติดตามอาการของผู้ที่ได้รับผลกระทบอย่างใกล้ชิด นอกจากนี้ยังขอให้รัฐบาลสนับสนุนงบประมาณสำหรับจัดซื้อชุดตรวจ ซึ่งมีราคาประมาณชุดละ 2,900 บาท เพราะเป็นค่าใช้จ่ายที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจรับภาระได้ไม่เต็มที่
เร่งตรวจสินค้าเกษตรและโรงงานน้ำดื่ม
อีกประเด็นที่ต้องเร่งดำเนินการคือการตรวจสอบความปลอดภัยของผลผลิตทางการเกษตร สัตว์น้ำ โรงงานน้ำดื่ม และโรงงานน้ำแข็งกว่า 300 แห่งในจังหวัดเชียงราย เนื่องจากสารพิษและโลหะหนักอาจสะสมในห่วงโซ่อาหาร หากไม่มีการตรวจติดตามอย่างจริงจัง อาจกระทบต่อทั้งผู้บริโภค ผู้ประกอบการ และความเชื่อมั่นต่อสินค้าจากพื้นที่
- ตรวจคุณภาพน้ำทั้งต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำอย่างสม่ำเสมอ
- คัดกรองประชาชนกลุ่มเสี่ยงและติดตามสุขภาพในระยะยาว
- ตรวจสอบผลผลิตทางการเกษตรและสัตว์น้ำก่อนจำหน่าย
- กำกับมาตรฐานโรงงานน้ำดื่มและโรงงานน้ำแข็ง
- จัดตั้งหน่วยงานเจ้าภาพเพื่อประสานการทำงานอย่างเป็นเอกภาพ
ปัญหาสำคัญคือการขาดเจ้าภาพหลัก
นายสกลธีมองว่า การทำงานของรัฐบาลในขณะนี้ยังขาดความเป็นเอกภาพ เนื่องจากยังไม่มีการประกาศให้เชียงรายเป็นเขตเฝ้าระวังอันตราย และยังไม่มีการมอบหมายเจ้าภาพหลักในการบูรณาการแก้ไขปัญหาอย่างชัดเจน หน่วยงานต่าง ๆ ทั้งกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และกระทรวงมหาดไทย จึงอาจทำงานแยกส่วนกัน
พรรคประชาธิปัตย์เตรียมเสนอญัตติด่วนตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญ เพื่อผลักดันให้การแก้ปัญหาเดินหน้าเป็นระบบ เนื่องจากการฟื้นฟูแหล่งน้ำที่ปนเปื้อนโลหะหนักอาจต้องใช้เวลาไม่น้อยกว่า 3-5 ปี การแก้ไขจึงไม่ควรเป็นเพียงมาตรการเฉพาะหน้า แต่ต้องมีแผนระยะยาว งบประมาณที่เพียงพอ และระบบติดตามผลที่ตรวจสอบได้
มุมมองต่อสถานการณ์: การแก้ปัญหาสารพิษข้ามชาติต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย ทั้งรัฐบาล หน่วยงานท้องถิ่น นักวิชาการ ประเทศเพื่อนบ้าน และประชาชนในพื้นที่ สิ่งที่ควรทำทันทีคือการเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้ และให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของประชาชนเป็นอันดับแรก หากพบว่าอยู่ในพื้นที่เสี่ยง ควรหลีกเลี่ยงการใช้น้ำจากแหล่งธรรมชาติโดยตรง และติดตามคำแนะนำจากหน่วยงานรัฐอย่างใกล้ชิด
ประชาชนสามารถติดตามความคืบหน้าการตรวจคุณภาพน้ำและมาตรการช่วยเหลือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พร้อมร่วมแจ้งข้อมูลความผิดปกติในพื้นที่ เพื่อช่วยกันเฝ้าระวังและป้องกันไม่ให้ปัญหาขยายวงกว้าง
ที่มา – ‘สกลธี’ จ่อชงญัตติด่วนตั้ง กมธ. สางปัญหาสารพิษข้ามชาติ