สเปซเอ็กซ์ทดสอบสตาร์ชิปกลับจากวงโคจร
ภารกิจล่าสุดของสเปซเอ็กซ์สร้างความสนใจให้กับวงการอวกาศทั่วโลก หลังบริษัทประสบความสำเร็จในการทดสอบยานสตาร์ชิปกลับจากวงโคจร และนำยานลงจอดภายในรัศมีของแขนกลขนาดใหญ่บริเวณหอปล่อยจรวดได้เป็นครั้งแรก เหตุการณ์นี้ถือเป็นก้าวสำคัญของการพัฒนาระบบขนส่งอวกาศที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ทั้งระบบ ซึ่งอาจช่วยลดต้นทุนและเพิ่มความถี่ในการเดินทางสู่อวกาศในอนาคต
การทดสอบครั้งนี้เริ่มต้นจากฐานปล่อยจรวดสตาร์เบส โดยยานสตาร์ชิปเดินทางอยู่ในภารกิจนานกว่า 22 ชั่วโมง และโคจรรอบโลกทั้งหมด 14 รอบ นับเป็นภารกิจที่ยาวนานที่สุดของระบบจรวดสตาร์ชิปนับตั้งแต่เริ่มพัฒนา ระหว่างการเดินทาง ยานสามารถปล่อยดาวเทียมสตาร์ลิงก์จำนวน 26 ดวงเข้าสู่วงโคจรที่ระดับความสูงประมาณ 260 กิโลเมตร ก่อนเริ่มขั้นตอนสำคัญคือการเดินทางกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโลก
สเปซเอ็กซ์ทดสอบสตาร์ชิปกลับจากวงโคจร
เมื่อยานเริ่มกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ ความเร็วของยานลดลงจากประมาณ 27,000 กิโลเมตรต่อชั่วโมงสู่ความเร็วเหนือเสียง ยานต้องรับมือกับแรงเสียดทานและความร้อนมหาศาล ก่อนจุดเครื่องยนต์อีกครั้งเพื่อปรับลำตัวให้ตั้งตรง จากนั้นจึงค่อย ๆ ลดระดับลงสู่แขนกลขนาดยักษ์ที่เรียกว่า เมคาซิลลา
ภาพการลงจอดครั้งนี้แสดงให้เห็นว่ายานยังคงควบคุมทิศทางได้อย่างแม่นยำ แม้เครื่องยนต์ยังทำงานอยู่ในช่วงสุดท้ายของการลดระดับ เมื่อยานหยุดนิ่งบนแขนกลแล้ว เครื่องยนต์จึงดับลงอย่างสมบูรณ์ ความสำเร็จดังกล่าวสะท้อนถึงความก้าวหน้าด้านระบบนำทาง ซอฟต์แวร์ควบคุมการบิน และการออกแบบโครงสร้างยานที่ต้องทำงานร่วมกันอย่างละเอียด
สเปซเอ็กซ์ทดสอบสตาร์ชิปกลับจากวงโคจรสำเร็จได้อย่างไร
หัวใจของภารกิจอยู่ที่การทำให้ยานสตาร์ชิปกลับมาสู่ตำแหน่งเป้าหมายได้อย่างปลอดภัย ยานมีความสูงประมาณ 171 ฟุต และต้องปรับท่าทางหลายครั้งระหว่างการเดินทางกลับจากอวกาศ การควบคุมยานในช่วงนี้มีความซับซ้อน เพราะต้องรักษาสมดุลระหว่างแรงโน้มถ่วง แรงต้านอากาศ และแรงขับจากเครื่องยนต์
หลังจากผ่านชั้นบรรยากาศ ยานต้องปรับตำแหน่งให้เหมาะสมกับการลงจอด ก่อนใช้เครื่องยนต์เพื่อชะลอความเร็วและจัดแนวให้ตรงกับแขนกล การลงจอดในลักษณะนี้แตกต่างจากการปล่อยให้ยานตกลงบนพื้นหรือแพลตฟอร์ม เนื่องจากแขนกลสามารถรองรับยานได้ทันทีและอาจช่วยลดความจำเป็นในการติดตั้งขา landing gear ขนาดใหญ่บนตัวจรวด
อย่างไรก็ตาม ภารกิจยังไม่สมบูรณ์ทั้งหมด เพราะจรวดซูเปอร์เฮฟวี ซึ่งเป็นส่วนล่างของระบบจรวดสองท่อน ไม่สามารถกลับมาลงจอดที่ฐานปล่อยได้ตามแผน นั่นหมายความว่าสเปซเอ็กซ์ยังไม่สามารถกู้คืนยานทั้งสองส่วนพร้อมกันในภารกิจเดียว แต่การนำส่วนยานสตาร์ชิปกลับมาได้ก็ถือเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการทดสอบครั้งต่อไป
ความท้าทายของการนำสตาร์ชิปกลับมาใช้ใหม่
แม้การลงจอดจะประสบความสำเร็จ แต่สเปซเอ็กซ์ยังต้องพัฒนาระบบป้องกันความร้อนให้มีความทนทานมากขึ้น บริเวณด้านล่างของยานติดตั้งแผ่นกระเบื้องป้องกันความร้อนรูปทรงหกเหลี่ยมสีดำ แผ่นกระเบื้องเหล่านี้ต้องรับอุณหภูมิสูงมากขณะยานกลับเข้าสู่โลก หากเกิดความเสียหายเพียงบางส่วน ก็อาจส่งผลต่อความปลอดภัยของภารกิจทั้งหมด
เป้าหมายของบริษัทไม่ใช่เพียงการนำยานกลับมาได้เท่านั้น แต่ยังต้องการให้ยานสามารถกลับไปปฏิบัติภารกิจใหม่ได้โดยใช้เวลาและการซ่อมบำรุงน้อยที่สุด แนวคิดนี้คล้ายกับการใช้งานเครื่องบินพาณิชย์ ซึ่งสามารถเดินทางหลายเที่ยวได้โดยไม่ต้องสร้างเครื่องใหม่ทุกครั้ง หากทำสำเร็จ ต้นทุนการส่งดาวเทียม อุปกรณ์ และมนุษย์ขึ้นสู่อวกาศอาจลดลงอย่างมาก
- ยานสตาร์ชิปเดินทางในภารกิจนานกว่า 22 ชั่วโมง
- ยานโคจรรอบโลก 14 รอบก่อนกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ
- ภารกิจปล่อยดาวเทียมสตาร์ลิงก์ 26 ดวง
- ยานลงจอดบนแขนกลเมคาซิลลาได้เป็นครั้งแรก
- จรวดซูเปอร์เฮฟวียังไม่สามารถกลับมาลงจอดตามแผน
อีลอน มัสก์ ผู้ก่อตั้งสเปซเอ็กซ์ มองว่าสตาร์ชิปอาจกลายเป็นยานหลักสำหรับภารกิจหลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่การส่งดาวเทียมสตาร์ลิงก์ การนำศูนย์ข้อมูลขึ้นสู่วงโคจร ไปจนถึงภารกิจส่งมนุษย์กลับไปยังดวงจันทร์และการสำรวจดาวอังคารในอนาคต ความสามารถในการนำยานกลับมาใช้ใหม่จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่จะกำหนดความเป็นไปได้ของแผนเหล่านี้
โดยสรุป สเปซเอ็กซ์ทดสอบสตาร์ชิปกลับจากวงโคจรได้สำเร็จในขั้นตอนสำคัญ และแสดงให้เห็นว่าการลงจอดด้วยแขนกลขนาดใหญ่มีโอกาสพัฒนาไปสู่การใช้งานจริง แม้ยังมีโจทย์เรื่องการกู้คืนซูเปอร์เฮฟวีและความทนทานของแผ่นป้องกันความร้อน แต่ความสำเร็จครั้งนี้ถือเป็นสัญญาณบวกต่ออนาคตของการเดินทางในอวกาศ สำหรับผู้ติดตามข่าวเทคโนโลยี ภารกิจต่อไปจะเป็นบททดสอบสำคัญว่าสเปซเอ็กซ์จะเปลี่ยนความสำเร็จในการทดลองให้กลายเป็นระบบที่ใช้งานได้อย่างสม่ำเสมอหรือไม่
ที่มา – สเปซเอ็กซ์ทดสอบ “สตาร์ชิป” กลับจากวงโคจร ลงจอดบนแขนกลยักษ์สำเร็จครั้งแรก
