องคมนตรีติดตามคูกั้นช้างและเส้นทางลาดตระเวน
การดูแลความปลอดภัยระหว่างคนกับช้างป่าเป็นภารกิจที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายฝ่ายอย่างต่อเนื่อง ล่าสุด พลเอกเฉลิมชัย สิทธิสาท ประธานกรรมการบริหารมูลนิธิพัชรสุธาคชานุรักษ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ลงพื้นที่จังหวัดฉะเชิงเทรา เพื่อติดตามการปรับปรุงคูกั้นช้างและเส้นทางลาดตระเวนที่ชำรุด โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันช้างป่า ลดความเสี่ยงต่อประชาชน และสนับสนุนการทำงานของเจ้าหน้าที่ในพื้นที่
การลงพื้นที่ครั้งนี้จัดขึ้นเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ณ บริเวณคูกั้นช้าง อ่างเก็บน้ำคลองเตย 2 หมู่ที่ 21 บ้านคลองเตย ตำบลท่ากระดาน อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดฉะเชิงเทรา ปลัดจังหวัด นายอำเภอสนามชัยเขต นายอำเภอท่าตะเกียบ รวมถึงหัวหน้าส่วนราชการ ข้าราชการ กอ.รมน. ตำรวจ หน่วยอาสาสมัคร และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมกิจกรรม
องคมนตรีติดตามคูกั้นช้างและเส้นทางลาดตระเวน
โครงการนี้มุ่งปรับปรุงซ่อมแซมคูกั้นช้างในจุดที่เสียหายจากการใช้งานและสภาพอากาศ รวมถึงฟื้นฟูเส้นทางลาดตระเวนให้มีความเหมาะสมกับการปฏิบัติงานจริง เพราะแนวป้องกันที่มีสภาพดีจะช่วยชะลอการเคลื่อนที่ของช้างป่า และทำให้เจ้าหน้าที่สามารถเฝ้าระวัง แจ้งเตือน และเข้าระงับเหตุได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
นอกจากการปรับปรุงโครงสร้างแล้ว เส้นทางลาดตระเวนยังมีความสำคัญต่อการติดตามสถานการณ์ในระยะยาว เจ้าหน้าที่จำเป็นต้องเดินทางตรวจสอบพื้นที่อย่างสม่ำเสมอ เพื่อดูร่องรอยการเคลื่อนที่ของช้างป่า ประเมินจุดเสี่ยง และประสานงานกับชุมชนเมื่อพบความผิดปกติ ดังนั้น หากเส้นทางมีหลุมบ่อหรือถูกกัดเซาะ ย่อมส่งผลต่อความคล่องตัวและความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงานโดยตรง
ติดตามคูกั้นช้างเพื่อเพิ่มความปลอดภัยให้ชุมชน
หลังจากเปิดโครงการแล้ว คณะลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมเส้นทางลาดตระเวนตามแนวคูกั้นช้าง ครอบคลุมหมู่ที่ 15 และหมู่ที่ 21 ตำบลท่ากระดาน อำเภอสนามชัยเขต รวมถึงหมู่ที่ 7 และหมู่ที่ 8 ตำบลท่าตะเกียบ อำเภอท่าตะเกียบ การสำรวจครั้งนี้ทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเห็นสภาพพื้นที่จริง และสามารถพิจารณาแนวทางแก้ไขได้สอดคล้องกับปัญหาที่เกิดขึ้น
การรับฟังข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ภาคสนามถือเป็นส่วนสำคัญ เพราะผู้ปฏิบัติงานเป็นผู้ที่เข้าใจสภาพพื้นที่และอุปสรรคต่าง ๆ อย่างละเอียด ทั้งสภาพภูมิประเทศ จุดที่รถหรือเครื่องมือเข้าถึงได้ยาก รวมถึงช่วงเวลาที่มักพบช้างป่าออกมาใกล้พื้นที่เกษตร ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้การปรับปรุงคูกั้นช้างและเส้นทางลาดตระเวนมีประสิทธิภาพมากกว่าการวางแผนจากข้อมูลบนเอกสารเพียงอย่างเดียว
ประโยชน์สำคัญของโครงการมีหลายด้าน ได้แก่
- เพิ่มความแข็งแรงและประสิทธิภาพของคูกั้นช้างในจุดที่ชำรุด
- ทำให้เจ้าหน้าที่เดินทางลาดตระเวนและเข้าถึงพื้นที่เสี่ยงได้สะดวกขึ้น
- ช่วยลดโอกาสที่ช้างป่าจะเข้าถึงชุมชนและพื้นที่ทำกินของประชาชน
- สนับสนุนการแจ้งเตือนและการตอบสนองต่อเหตุการณ์ได้อย่างรวดเร็ว
- สร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานรัฐ เจ้าหน้าที่ และประชาชนในพื้นที่
อย่างไรก็ตาม คูกั้นช้างไม่ใช่คำตอบเดียวของปัญหาความขัดแย้งระหว่างคนกับช้าง การบริหารจัดการที่ดีควรทำควบคู่กับการอนุรักษ์ผืนป่า การดูแลแหล่งอาหารและแหล่งน้ำตามธรรมชาติ การจัดระบบเฝ้าระวัง รวมถึงการให้ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติเมื่อพบช้างป่า การทำงานอย่างเป็นระบบจะช่วยลดการเผชิญหน้าและลดความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้นกับทั้งคนและสัตว์ป่า
มูลนิธิพัชรสุธาคชานุรักษ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาช้างป่าโดยยึดพื้นที่และชุมชนเป็นศูนย์กลาง การสนับสนุนคูกั้นช้างและเส้นทางลาดตระเวนจึงเป็นส่วนหนึ่งของการทำงานเชิงรุกที่ช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถปฏิบัติภารกิจได้เต็มกำลัง ขณะเดียวกัน ประชาชนก็มีส่วนร่วมในการเฝ้าระวังและแจ้งข้อมูล ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความปลอดภัยร่วมกัน
การลงพื้นที่ขององคมนตรีในครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า การแก้ปัญหาช้างป่าจำเป็นต้องติดตามผลอย่างใกล้ชิด ไม่ใช่เพียงการก่อสร้างหรือซ่อมแซมสิ่งกีดขวางเท่านั้น แต่ต้องประเมินการใช้งานจริง รับฟังเสียงของผู้ปฏิบัติงาน และปรับแผนให้ทันต่อสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง การทำงานต่อเนื่องจะช่วยให้แนวป้องกันมีประสิทธิภาพ และทำให้คนกับช้างสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น
ในระยะต่อไป ทุกฝ่ายควรร่วมกันดูแลคูกั้นช้างและเส้นทางลาดตระเวนให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน พร้อมสร้างระบบสื่อสารที่รวดเร็วระหว่างชุมชนกับเจ้าหน้าที่ หากประชาชนพบร่องรอยหรือความเคลื่อนไหวของช้างป่า ควรแจ้งหน่วยงานที่รับผิดชอบและหลีกเลี่ยงการเข้าใกล้ด้วยตนเอง การร่วมมืออย่างมีสติและต่อเนื่องคือกุญแจสำคัญที่จะช่วยปกป้องทั้งชีวิตของคน ทรัพย์สินของชุมชน และความปลอดภัยของช้างป่า
ข้อเสนอแนะ: ชุมชนควรเข้ามามีส่วนร่วมในการเฝ้าระวังและดูแลแนวป้องกันอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้คูกั้นช้างและเส้นทางลาดตระเวนทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ และช่วยสร้างสมดุลระหว่างการดำรงชีวิตของประชาชนกับการอนุรักษ์ธรรมชาติ
ที่มา – องคมนตรี ลงพื้นที่ติดตาม “คูกั้นช้าง–เส้นทางลาดตระเวน” เสริมแนวป้องกัน สร้างความปลอดภัยคน–ช้าง

