เจรจาสหรัฐ-อิหร่านยังไร้วี่แวว
สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางยังคงน่าจับตา หลังการเจรจาระหว่างสหรัฐอเมริกากับอิหร่านยังไม่มีสัญญาณชัดเจนว่าจะนำไปสู่ข้อตกลงครั้งสำคัญในเร็ววัน โดยมาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ เปิดเผยว่า ข้อเรียกร้องหลายประการของรัฐบาลเตหะรานยังเป็นสิ่งที่วอชิงตันไม่สามารถยอมรับได้ และบางประเด็นถูกมองว่ามากเกินจริงจนไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน
เจรจาสหรัฐ-อิหร่านยังไร้วี่แวว
ถ้อยแถลงดังกล่าวมีขึ้นก่อนที่รูบิโอจะเดินทางไปกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส เพื่อเข้าร่วมการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศของกลุ่มประเทศอุตสาหกรรมชั้นนำ 7 แห่ง หรือจี7 โดยประเด็นสงครามอิหร่านและความมั่นคงในภูมิภาคตะวันออกกลางคาดว่าจะเป็นหนึ่งในหัวข้อสำคัญที่สมาชิกหารือร่วมกัน
รูบิโอระบุว่า แม้หลายประเทศยังพยายามติดต่อกับรัฐบาลอิหร่านและเสนอแนวทางเพื่อคลี่คลายความขัดแย้ง แต่ขณะนี้ยังไม่สามารถพูดได้ว่าการเจรจากำลังเข้าใกล้จุดเปลี่ยนสำคัญ ทั้งสองฝ่ายยังมีจุดยืนแตกต่างกันอย่างมาก โดยเฉพาะเรื่องมาตรการกดดันทางเศรษฐกิจ ความมั่นคงทางทะเล และโครงการนิวเคลียร์
เจรจาสหรัฐ-อิหร่านยังไร้วี่แววจากข้อเรียกร้องที่ต่างกัน
ที่ผ่านมา อิหร่านเรียกร้องให้สหรัฐยุติการปิดล้อมทางทะเลบริเวณท่าเรือในอ่าวเปอร์เซีย รวมถึงยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรก่อนเริ่มการเจรจาสันติภาพอย่างเป็นทางการ รัฐบาลเตหะรานมองว่าการผ่อนคลายแรงกดดันเหล่านี้เป็นเงื่อนไขสำคัญที่จะช่วยสร้างความไว้วางใจระหว่างคู่ขัดแย้ง
ในทางกลับกัน รัฐบาลวอชิงตันต้องการให้อิหร่านเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือสำคัญของโลก และมีบทบาทต่อการขนส่งพลังงานจากภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย นอกจากนี้ สหรัฐยังต้องการให้อิหร่านยอมประนีประนอมเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ เพื่อป้องกันไม่ให้สถานการณ์พัฒนาไปสู่ความเสี่ยงด้านความมั่นคงที่รุนแรงกว่าเดิม
- อิหร่านต้องการให้สหรัฐยกเลิกการคว่ำบาตรและยุติการปิดล้อมทางทะเล
- สหรัฐต้องการให้เปิดช่องแคบฮอร์มุซและหาทางออกเรื่องโครงการนิวเคลียร์
- ทั้งสองฝ่ายยังขาดความไว้วางใจและมีเงื่อนไขที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน
- ประเทศคนกลางยังพยายามผลักดันให้เกิดการสื่อสารระหว่างรัฐบาลวอชิงตันกับเตหะราน
บทบาทของคนกลางยังสำคัญต่อการคลี่คลายวิกฤต
รูบิโอย้ำว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ยังต้องการแก้ไขความขัดแย้งผ่านแนวทางการทูต แม้การพูดคุยที่ผ่านมาแทบไม่มีความคืบหน้าอย่างเป็นรูปธรรมก็ตาม เขากล่าวว่าข้อเรียกร้องของอิหร่านบางข้อไม่เพียงเป็นสิ่งที่สหรัฐยอมรับไม่ได้ แต่ยังถูกมองว่าเกินเลยและไร้สาระ อย่างไรก็ตาม รูบิโอไม่ได้ระบุอย่างชัดเจนว่าหมายถึงข้อเรียกร้องใด
ความพยายามทางการทูตกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้งหลังการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐ โดยกาตาร์ซึ่งทำหน้าที่เป็นคนกลางหลักระหว่างรัฐบาลวอชิงตันและรัฐบาลเตหะราน เปิดเผยว่าอิหร่านกำลังพิจารณาข้อเสนอที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมนิวเคลียร์ ข่าวดังกล่าวทำให้หลายฝ่ายคาดหวังว่าอาจมีช่องทางใหม่สำหรับการเจรจา
อย่างไรก็ตาม อับบาส อารักชี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ระบุว่า ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา ยังไม่มีความเคลื่อนไหวหรือความคืบหน้าจากประเทศคนกลาง หลังการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน เขายังตั้งคำถามว่าประเทศเหล่านั้นจะใช้เวลาอีกนานเพียงใดในการยอมรับผลการเลือกตั้ง และจะเลือกดำเนินนโยบายต่ออิหร่านไปในทิศทางใด
การที่ เจรจาสหรัฐ-อิหร่านยังไร้วี่แวว สะท้อนให้เห็นว่าการยุติความขัดแย้งระหว่างสองประเทศอาจต้องใช้เวลาอีกมาก แม้ทุกฝ่ายจะเห็นตรงกันว่าการทูตเป็นทางเลือกที่ช่วยลดความเสี่ยงจากการเผชิญหน้าได้ดีที่สุด แต่การบรรลุข้อตกลงจำเป็นต้องอาศัยการประนีประนอมที่ทั้งสหรัฐและอิหร่านยอมรับได้
มุมมอง: หากทั้งสองฝ่ายยังยึดเงื่อนไขเดิมโดยไม่เปิดพื้นที่สำหรับการประนีประนอม ความตึงเครียดในภูมิภาคอาจยืดเยื้อและส่งผลต่อความมั่นคงทางพลังงานของโลก ผู้ติดตามข่าวควรจับตาบทบาทของกาตาร์ ประเทศคนกลาง และผลการหารือในเวทีจี7 อย่างใกล้ชิด เพราะอาจเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดทิศทางของการเจรจาในระยะต่อไป
ที่มา – เจรจาสหรัฐ-อิหร่านยังไร้วี่แวว รูบิโอซัดข้อเรียกร้อง “มากเกินจริง”