เจาะลึก กูรูระดมสมอง’หาทางรอดไทย’ พ้นกับดักรายได้ปานกลาง

เชื่อว่าหลายคนคงได้ยินคำนี้กันมานับทศวรรษครับ กับคำว่า “กับดักรายได้ปานกลาง” ซึ่งวันนี้สถานการณ์เศรษฐกิจโลกที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว ทำให้ความฝันที่ประเทศไทยจะขยับสู่ประเทศพัฒนาแล้วดูท้าทายกว่าเดิมมาก เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา ทางสถาบันอิศราได้จัดงานสัมมนาในหัวข้อ กูรูระดมสมอง’หาทางรอดไทย’ พ้นกับดักรายได้ปานกลาง เพื่อร่วมกันถอดรหัสและหาทิศทางใหม่ในการขับเคลื่อนประเทศ

กูรูระดมสมอง’หาทางรอดไทย’ พ้นกับดักรายได้ปานกลาง

ดร.นณริฏ พิศลยบุตร จากทีดีอาร์ไอ ได้ฉายภาพให้เห็นชัดเจนว่า แม้ GDP ของไทยจะขยายตัว แต่ถ้าเรายังไม่ปรับโครงสร้างเศรษฐกิจแบบก้าวกระโดด เราก็อาจจะติดอยู่ในกับดักนี้ไปอีกนาน ทางออกที่น่าสนใจคือการสร้าง “ฮีโร่” ทางธุรกิจ เหมือนอย่างอีลอน มัสก์ ที่สามารถสร้างมูลค่ามหาศาลให้กับประเทศได้เร็วกว่าการทำเกษตรแบบเดิมๆ นอกจากนี้ เรายังต้องเร่งปิดรูรั่วของแพลตฟอร์มต่างชาติที่ดูดเม็ดเงินออกจากประเทศไทยไปอย่างน่าใจหายด้วยครับ

มุมมองจากหลากภาคส่วนต่อการหาทางรอดให้ประเทศไทย

นอกจากมุมมองจากนักวิชาการแล้ว ภาคเอกชนและ SMEs โดยคุณแสงชัย ธีรกุลวาณิช ได้สะท้อนปัญหาว่า SMEs กำลังแบกรับความเสี่ยงสูงขึ้นเรื่อยๆ ทางรอดไม่ได้อยู่ที่การตัดราคาคู่แข่ง แต่มันคือ:

• การดึงนวัตกรรมและเทคโนโลยี AI มาใช้เพื่อเพิ่ม Productivity
• การเปลี่ยน mindset จากผู้ผลิตปลายน้ำ สู่การเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานระดับโลก
• การยกระดับมาตรฐานสินค้าเพื่อเข้าสู่ตลาดต่างประเทศให้ได้มากขึ้น

ในอีกด้านหนึ่ง ดร.ธนิต โสรัตน์ ได้เตือนถึงกลุ่มคนทำงาน โดยเฉพาะ Gen X และ Gen Y ว่าต้องเร่งปรับตัวขนานใหญ่ เพราะเทคโนโลยีอย่าง Virtual Bank หรือรถยนต์ไฟฟ้า (EV) กำลังเปลี่ยนโครงสร้างการจ้างงานไปอย่างถาวร หากไม่เพิ่มทักษะหรือ reskill ตัวเองตั้งแต่วันนี้ ความเสี่ยงที่จะตกงานก็อาจไม่ใช่เรื่องไกลตัวครับ

4 ปัญหาเชิงโครงสร้างที่ต้องแก้ไขทันที

รศ.ดร.วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร ได้วิเคราะห์ 4 ประเด็นหลัก หรือ “4 Bug” ที่ฉุดรั้งเศรษฐกิจไทย ได้แก่:

• การอัดฉีดเงินแล้วไม่หมุนในระบบจริง
• การส่งออกสินค้าที่เน้นแต่ Low-Tech
• เม็ดเงินลงทุนต่างชาติ (FDI) ที่ยังไม่ช่วยยกระดับแรงงานไทย
• ปัญหาภาคเกษตรที่ยังคงอยู่ในวงจรการแก้ปัญหาแบบ “เลี้ยงไข้”

สรุปสั้นๆ คือการจะพาไทยให้หลุดพ้นจากหลุมพรางนี้ ไม่ใช่หน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง แต่ต้องอาศัยการปรับตัวจากทั้งกลไกภาครัฐที่ต้องเลิกการแจกเงินแบบรายครั้ง และหันมาสร้างระบบนิเวศอุตสาหกรรมใหม่ๆ รวมไปถึงตัวผู้ประกอบการและแรงงานเองที่ต้องพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงอย่างจริงจัง กูรูระดมสมอง’หาทางรอดไทย’ พ้นกับดักรายได้ปานกลาง ในครั้งนี้ถือเป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญมาก ถึงเวลาที่เราต้อง “รื้อ-ปรับ-ขยับ” เศรษฐกิจไทยอย่างเป็นรูปธรรมก่อนที่จะสายเกินไปครับ

ที่มา – กูรูระดมสมอง’หาทางรอดไทย’ พ้นกับดักรายได้ปานกลาง