เรื่องน่ารู้ : ว่านพายแฉก
สวัสดีครับเพื่อนๆ ชาวสวนและคนรักธรรมชาติทุกท่าน วันนี้เราจะมาพูดถึง ว่านพายแฉก กันแบบเจาะลึกเลยนะครับ พืชกล้วยไม้ดินชนิดนี้เป็นหนึ่งในสมบัติล้ำค่าของป่าไทย มีลักษณะน่ารักแปลกตา เหมาะสำหรับคนที่อยากลองปลูกกล้วยไม้ในสวนหรือกระถางที่บ้าน ถ้าคุณกำลังมองหาเรื่องน่ารู้เกี่ยวกับ ว่านพายแฉก บทความนี้ตอบโจทย์แน่นอน!
ว่านพายแฉก คือกล้วยไม้ดินที่น่าค้นหา
ว่านพายแฉก หรือชื่อวิทยาศาสตร์ Gastrodia elata ในตระกูล Orchidaceae เป็นกล้วยไม้ดินที่เติบโตแบบเลื้อยไปตามพื้นดิน เหง้าของมันอวบน้ำ ทอดยาวเลื้อยคล้ายพายเรือที่มีแฉกแหลมๆ นั่นเอง ลำต้นตั้งตรง สูงประมาณ 7.5-20 เซนติเมตร ไม่สูงมาก เหมาะกับการปลูกในพื้นที่จำกัด ใบของมันออกเป็นกระจุกใกล้พื้นดิน จำนวน 3-4 ใบ แผ่นใบรูปหอก กว้าง 0.5-1.5 ซม. ยาว 1.5-3 ซม. ปลายแหลมคม ช่วงออกดอกใบมักเหี่ยวแห้งไป ทำให้เน้นที่ดอกสวยๆ ได้เต็มตา
ช่อดอกและดอกของว่านพายแฉก
จุดเด่นของ ว่านพายแฉก เลยคือช่อดอกที่ออกที่ปลายยอด แบบช่อกระจะสั้นๆ ยาว 5-18 ซม. มีดอก 1-4 ดอกต่อช่อ ก้านช่อและกลีบเลี้ยงปกคลุมด้วยขนนุ่ม ปลายขนเป็นต่อกลมๆ น่ารัก ดอกบานเต็มที่กว้าง 4-5 มม. สีขาวบริสุทธิ์ กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกันเป็นหลอดสั้น ปลายแยกเป็นแฉกสามเหลี่ยม สีเขียวปนน้ำตาล กลีบดอกรูปแถบถึงรูปหอก ปลายมน ส่วนกลีบปากสีขาว รูปกลม มีจุดสีเขียว 2 จุด ปลายกลีบหยักตื้นเป็น 2 แฉก แต่ละแฉกหยักคลื่นๆ จนถึงซี่ฟันถี่ สวยงามละเอียดอ่อนมาก!
ถิ่นที่อยู่อาศัยและการกระจายของว่านพายแฉก
ว่านพายแฉก พบมากในป่าเบญจพรรณและป่าใกล้ชายน้ำของประเทศไทย โดยเฉพาะภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น จังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง และน่าน มันชอบดินร่วนปนทราย ระบายน้ำดี ชื้นแฉะแต่ไม่แฉะน้ำขัง เพราะเหง้าต้องการความชื้นสูง แสงรำไร ไม่ชอบแดดจัด ในธรรมชาติ มันเติบโตแบบ symbiosis กับเชื้อราใต้ดิน ช่วยให้ดูดซึมสารอาหารได้ดี
วิธีปลูกเลี้ยงว่านพายแฉกให้สำเร็จ
ถ้าอยากปลูก ว่านพายแฉก ที่บ้าน เริ่มจากแยกเหง้าที่แข็งแรง ใช้ดินผสมมอส สับปะรด และถ่านกะลามะพร้าว อัตราส่วน 1:1:1 กระถางควรตื้นกว้าง ใส่ก้อนหินช่วยระบายน้ำ รดน้ำเช้า-เย็น 保持ความชื้น 70-80% อุณหภูมิ 20-30 องศาเซลเซียส ใส่ปุ๋ยกล้วยไม้สูตร 30-10-10 ทุก 2 สัปดาห์ ระวังเพลี้ยและเชื้อรา ใช้สารชีวภาพกำจัด ถ้าปลูกดี 1-2 ปีจะออกดอกสะพรั่ง!
- เลือกเหง้าสด อวบน้ำ ไม่เน่า
- ดินร่วน ชื้น รำไร
- ปุ๋ยอินทรีย์ งดแดดจัด
- ตรวจโรคบ่อยๆ
นอกจากสวยงาม ว่านพายแฉก ยังมีสรรพคุณทางสมุนไพรเบาๆ ช่วยบำรุงร่างกาย ลดอาการปวดเมื่อย แต่ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ ในปัจจุบันจำนวนลดลงเพราะถูกเก็บจากธรรมชาติมากเกินไป เราควรช่วยอนุรักษ์โดยปลูกเพิ่ม
สรุปแล้ว ว่านพายแฉก เป็นกล้วยไม้ที่ทั้งน่ารักและท้าทายในการเลี้ยง ลองหามาปลูกดูสิครับ จะได้เพิ่มความหลากหลายในสวน ถ้าชอบบทความนี้ แชร์ต่อและคอมเมนต์ประสบการณ์ปลูกของคุณด้านล่างเลยนะ!
ที่มา – เรื่องน่ารู้ : ว่านพายแฉก