กมธ.ป.ป.ช.ลุยสอบบ่อขยะเถื่อนเขาไม้แก้ว
ประเด็นสิ่งแวดล้อมและการตรวจสอบการทำงานของหน่วยงานรัฐกำลังได้รับความสนใจอีกครั้ง หลัง กมธ.ป.ป.ช.ลุยสอบบ่อขยะเถื่อนเขาไม้แก้ว อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี โดยคณะกรรมาธิการการป้องกันและปราบปรามการทุจริตประพฤติมิชอบ สภาผู้แทนราษฎร มีมติให้ตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างละเอียด หลังพบการนำกากอุตสาหกรรมจากเตาหลอมออกจากพื้นที่จำนวน 36 ถุงบิ๊กแบ็ก
การตรวจสอบครั้งนี้ไม่ได้มองเฉพาะเรื่องการลักลอบนำขยะมาทิ้งเท่านั้น แต่ยังต้องการหาคำตอบว่า ใครเป็นผู้เกี่ยวข้องกับการดำเนินการดังกล่าว เหตุใดบ่อขยะจึงสามารถเปิดดำเนินการต่อเนื่องได้นานถึง 3 ปี ทั้งที่มีข้อมูลว่าพื้นที่ถูกสั่งปิดไปแล้วตั้งแต่ปี 2566 รวมถึงตรวจสอบว่ามีเจ้าหน้าที่รัฐละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ หรือมีส่วนสนับสนุนให้การกระทำดังกล่าวเกิดขึ้นหรือไม่
กมธ.ป.ป.ช.ลุยสอบบ่อขยะเถื่อนเขาไม้แก้ว
นายธนาธาร ประมูลพงษ์ สส.ชลบุรี พรรคประชาชน ในฐานะโฆษกคณะกรรมาธิการฯ เปิดเผยภายหลังการประชุมว่า คณะกรรมาธิการมีมติรับพิจารณากรณีบ่อขยะเถื่อนในพื้นที่เขาไม้แก้ว อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี โดยจะเชิญหน่วยงานและบริษัทที่เกี่ยวข้องเข้ามาชี้แจง เพื่อรวบรวมข้อมูลตั้งแต่ต้นทางของขยะ ผู้ขนส่ง ผู้รับกำจัด ไปจนถึงผู้ครอบครองพื้นที่
ประเด็นสำคัญคือการตรวจสอบบริษัทที่อาจเกี่ยวข้องกับการนำกากอุตสาหกรรมมาทิ้งในพื้นที่ รวมถึงเส้นทางการขนย้ายว่ามีใบอนุญาตถูกต้องหรือไม่ ขยะดังกล่าวมาจากโรงงานใด และมีการจัดการตามหลักวิชาการหรือไม่ เพราะกากจากเตาหลอมบางประเภทอาจมีสารปนเปื้อนที่ส่งผลกระทบต่อดิน น้ำ และสุขภาพของประชาชนในระยะยาว
กมธ.ป.ป.ช.ลุยสอบบ่อขยะเถื่อนเขาไม้แก้ว ตรวจปมเจ้าหน้าที่รัฐ
นอกจากผู้ประกอบการแล้ว คณะกรรมาธิการยังให้ความสำคัญกับบทบาทของเจ้าหน้าที่รัฐในพื้นที่ โดยจะตรวจสอบว่าหน่วยงานที่มีหน้าที่กำกับดูแลได้รับแจ้งเหตุหรือไม่ เคยลงพื้นที่ตรวจสอบหรือออกคำสั่งใดไปแล้วบ้าง และเหตุใดการดำเนินการจึงอาจไม่สามารถยุติปัญหาได้อย่างเด็ดขาด หากพบว่ามีการละเว้นการปฏิบัติหน้าที่หรือมีการช่วยเหลือผู้กระทำผิด ก็อาจต้องดำเนินการตามขั้นตอนทางกฎหมายต่อไป
อีกข้อสงสัยที่น่าจับตาคือเรื่องเครือข่ายนอมินี ซึ่งอาจรับขยะจากโรงงานในจังหวัดระยอง ก่อนนำมาลักลอบทิ้งในจังหวัดชลบุรี รูปแบบดังกล่าวทำให้การตรวจสอบเจ้าของกิจการและผู้รับผิดชอบตัวจริงทำได้ยาก คณะกรรมาธิการจึงจำเป็นต้องไล่ตรวจเอกสารการขนส่ง สัญญาว่าจ้าง ใบกำกับสินค้า รายการชำระเงิน และข้อมูลการครอบครองที่ดินประกอบกัน
ประเด็นที่ต้องติดตามจากการตรวจสอบ
- ต้นทางของกากอุตสาหกรรม: ต้องตรวจสอบว่าขยะมาจากโรงงานใด มีคุณสมบัติและความเสี่ยงต่อสิ่งแวดล้อมอย่างไร
- ผู้รับผิดชอบพื้นที่: ตรวจสอบเจ้าของที่ดิน ผู้เช่า ผู้ดำเนินกิจการ และบริษัทที่รับขนหรือรับกำจัดขยะ
- การปิดบ่อขยะ: ตรวจสอบคำสั่งปิดตั้งแต่ปี 2566 ว่ามีการปฏิบัติตามจริงหรือไม่ และใครเป็นผู้กำกับติดตาม
- บทบาทของหน่วยงานรัฐ: พิจารณาว่ามีการตรวจสอบ แจ้งเตือน หรือดำเนินคดีอย่างต่อเนื่องเพียงใด
- ผลกระทบต่อชุมชน: ประเมินความเสี่ยงต่อแหล่งน้ำ พื้นที่เกษตร ระบบนิเวศ และสุขภาพของประชาชนโดยรอบ
สำหรับชาวบ้านในพื้นที่ เรื่องนี้ไม่ได้เป็นเพียงปัญหาภาพลักษณ์ของจังหวัดเท่านั้น แต่เกี่ยวข้องโดยตรงกับคุณภาพชีวิตและความปลอดภัยในชุมชน หากมีการนำขยะอุตสาหกรรมมาทิ้งโดยไม่มีระบบป้องกันที่เหมาะสม สารปนเปื้อนอาจซึมลงดินหรือน้ำใต้ดิน และอาจสร้างความเสียหายที่ต้องใช้เวลานานในการฟื้นฟู
การทำงานของคณะกรรมาธิการจึงควรเดินหน้าควบคู่ไปกับการเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะอย่างเป็นระบบ ประชาชนควรได้รับทราบว่ามีการตรวจสอบพื้นที่เมื่อใด หน่วยงานใดรับผิดชอบ และมีผลการตรวจวิเคราะห์สิ่งแวดล้อมอย่างไร ขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้องก็ควรได้รับความเป็นธรรม ไม่ถูกเหมารวมจากการกระทำของกลุ่มที่ฝ่าฝืนกฎหมาย
กรณี กมธ.ป.ป.ช.ลุยสอบบ่อขยะเถื่อนเขาไม้แก้ว จึงเป็นเรื่องที่ต้องติดตามต่อไป เพราะผลการตรวจสอบอาจช่วยเปิดเผยทั้งเส้นทางขยะ ผู้มีอำนาจตัดสินใจ และช่องโหว่ในการบังคับใช้กฎหมาย ความเห็นส่วนตัวคือ การแก้ปัญหาควรทำให้เห็นผลจริง ไม่ใช่เพียงสั่งปิดพื้นที่ชั่วคราว แต่ต้องติดตามการฟื้นฟูพื้นที่และวางระบบป้องกันไม่ให้บ่อขยะเถื่อนกลับมาเกิดซ้ำอีก
ประชาชนสามารถติดตามความคืบหน้าจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และร่วมกันแจ้งเบาะแสเมื่อพบการขนย้ายหรือทิ้งกากอุตสาหกรรมผิดปกติ เพราะข้อมูลจากคนในพื้นที่มีส่วนสำคัญในการช่วยให้การตรวจสอบรวดเร็วและตรงจุดมากขึ้น
ที่มา – ‘กมธ. ป.ป.ช.’ ลุยสอบบ่อขยะเถื่อนเขาไม้แก้ว จ.ชลบุรี ขยายปม จนท.รัฐ มีเอี่ยวหรือไม่