ความร่วมมือฝ่ายบริหาร-นิติบัญญัติขับเคลื่อนความมั่นคงดิจิทัล

ในเวทีการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้เข้าร่วมการหารือระหว่างผู้นำอาเซียนกับสมัชชารัฐสภาอาเซียน หรือ AIPA พร้อมนำเสนอแนวทางสำคัญในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ ประเด็นที่ได้รับความสนใจอย่างมากคือ ความร่วมมือฝ่ายบริหาร-นิติบัญญัติขับเคลื่อนความมั่นคงดิจิทัล ซึ่งถือเป็นหัวใจของการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในภูมิภาค

นายกรัฐมนตรีมองว่า อาเซียนกำลังอยู่ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งด้านเทคโนโลยี เศรษฐกิจ ความมั่นคง และสภาพแวดล้อมทางสังคม การออกกฎหมายและการกำหนดนโยบายจึงต้องปรับตัวให้ทันกับสถานการณ์ ฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติไม่สามารถทำงานแยกจากกันได้อีกต่อไป แต่จำเป็นต้องประสานความร่วมมือให้สอดคล้อง เพื่อให้กฎหมายตอบโจทย์ประชาชนและสนับสนุนการพัฒนาประเทศได้จริง

ความร่วมมือฝ่ายบริหาร-นิติบัญญัติขับเคลื่อนความมั่นคงดิจิทัล

ความมั่นคงดิจิทัลกลายเป็นเรื่องใกล้ตัวของทุกคน เพราะประชาชนใช้เทคโนโลยีในการทำงาน ซื้อสินค้า โอนเงิน ติดต่อหน่วยงานรัฐ และเก็บข้อมูลส่วนตัวมากขึ้น ขณะเดียวกัน การหลอกลวงออนไลน์ อาชญากรรมไซเบอร์ การโจรกรรมข้อมูล และการโจมตีระบบสำคัญก็มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น หากประเทศสมาชิกอาเซียนมีกฎหมายและมาตรการรับมือที่แตกต่างกันมากเกินไป ผู้กระทำผิดอาจใช้ช่องว่างระหว่างประเทศเพื่อก่อเหตุได้ง่าย

ด้วยเหตุนี้ การทำงานร่วมกันระหว่างรัฐบาล รัฐสภา หน่วยงานความมั่นคง ภาคธุรกิจ และประชาชนจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง กฎหมายที่ดีควรคุ้มครองผู้ใช้งานโดยไม่ปิดกั้นนวัตกรรม ขณะเดียวกันก็ต้องกำหนดความรับผิดชอบของผู้ให้บริการแพลตฟอร์มและหน่วยงานที่ดูแลข้อมูลอย่างชัดเจน การสร้างสมดุลระหว่างความปลอดภัย ความเป็นส่วนตัว และการเติบโตทางเศรษฐกิจจะช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นให้กับระบบดิจิทัลของอาเซียน

ความร่วมมือฝ่ายบริหาร-นิติบัญญัติขับเคลื่อนความมั่นคงดิจิทัลอย่างเป็นรูปธรรม

นายกรัฐมนตรีเสนอให้ฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติร่วมกันสนับสนุนการดำเนินการ รวมถึงการให้สัตยาบันและการปฏิบัติตามความตกลงกรอบเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียน หรือ DEFA อย่างทันท่วงที ความตกลงดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อปลดล็อกศักยภาพด้านดิจิทัลของภูมิภาค และช่วยให้ประเทศสมาชิกสามารถทำธุรกรรม ติดต่อธุรกิจ และแลกเปลี่ยนข้อมูลได้สะดวกมากขึ้น

หากกฎหมายของประเทศต่าง ๆ มีแนวทางใกล้เคียงกัน การป้องกันภัยไซเบอร์จะมีประสิทธิภาพกว่าเดิม การประสานงานระหว่างหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายก็จะรวดเร็วขึ้น รวมถึงช่วยติดตามเครือข่ายหลอกลวงออนไลน์ที่ดำเนินงานข้ามพรมแดนได้ดีขึ้น นอกจากนี้ ยังช่วยให้ผู้ประกอบการ โดยเฉพาะธุรกิจขนาดกลาง ขนาดย่อม และรายย่อย สามารถใช้แพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อขยายตลาดไปยังประเทศเพื่อนบ้านได้อย่างมั่นใจ

นอกจากความมั่นคงดิจิทัลแล้ว นายกรัฐมนตรียังเน้นย้ำอีกสองประเด็นที่ควรขับเคลื่อนไปพร้อมกัน ได้แก่ การเชื่อมโยงและการเคลื่อนย้ายภายในภูมิภาค กับการเติบโตสีเขียว ทั้งสองเรื่องมีความเกี่ยวข้องกับกฎหมายและนโยบายของทุกประเทศ และต้องอาศัยความร่วมมือจากทั้งฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติ

• การเชื่อมโยงในภูมิภาค: ควรปรับกฎหมายและกฎระเบียบให้สอดคล้องกัน เพื่ออำนวยความสะดวกในการเคลื่อนย้ายสินค้า บริการ ประชาชน และบุคลากรวิชาชีพ
• การสนับสนุนธุรกิจ: กฎเกณฑ์ที่ชัดเจนจะช่วยให้ MSMEs เข้าถึงตลาดอาเซียนได้กว้างขึ้น และทำให้ห่วงโซ่อุปทานในภูมิภาคมีความแข็งแรง
• การเติบโตสีเขียว: ประเทศสมาชิกควรพัฒนากฎหมายที่สนับสนุนพลังงานหมุนเวียน การลงทุนสีเขียว และการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

บทบาทของ AIPA จึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างสมาชิกรัฐสภาเท่านั้น แต่ยังเป็นสะพานเชื่อมเสียงของประชาชนไปสู่กระบวนการทำงานของอาเซียน รัฐสภาสามารถช่วยสื่อสารให้ประชาชนเข้าใจว่า ความร่วมมือระดับภูมิภาคมีผลต่อชีวิตประจำวันอย่างไร ตั้งแต่การซื้อสินค้าออนไลน์ การเดินทาง การทำงาน ไปจนถึงการได้รับบริการจากภาครัฐ

ในมุมของประชาชน การสร้างความมั่นคงดิจิทัลไม่ใช่หน้าที่ของรัฐบาลเพียงฝ่ายเดียว ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมได้ด้วยการตั้งรหัสผ่านที่ปลอดภัย เปิดใช้งานการยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน ตรวจสอบลิงก์ก่อนคลิก และไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนตัวให้กับบุคคลที่ไม่น่าไว้วางใจ ภาคธุรกิจก็ควรลงทุนด้านระบบรักษาความปลอดภัยและอบรมพนักงานอย่างต่อเนื่อง ส่วนหน่วยงานรัฐต้องเร่งสร้างระบบแจ้งเหตุและช่วยเหลือผู้เสียหายที่เข้าถึงง่าย

ความร่วมมือฝ่ายบริหาร-นิติบัญญัติขับเคลื่อนความมั่นคงดิจิทัล จึงเป็นแนวคิดที่สะท้อนความจำเป็นของการทำงานแบบบูรณาการในยุคที่ปัญหาต่าง ๆ เชื่อมโยงกันข้ามพรมแดน การมีกฎหมายที่ทันสมัยและการบังคับใช้ที่มีประสิทธิภาพจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนและนักลงทุน พร้อมเปิดทางให้อาเซียนเติบโตอย่างมั่นคงและทั่วถึง

ท้ายที่สุด ความสำเร็จของแนวทางนี้จะเกิดขึ้นได้เมื่อทุกฝ่ายเดินไปในทิศทางเดียวกัน ฝ่ายบริหารต้องผลักดันนโยบายอย่างจริงจัง ฝ่ายนิติบัญญัติต้องพิจารณากฎหมายอย่างรอบคอบ และประชาชนต้องมีส่วนร่วมในการสะท้อนปัญหา หากทำได้อย่างต่อเนื่อง อาเซียนจะสามารถสร้างระบบดิจิทัลที่ปลอดภัย น่าเชื่อถือ และเอื้อต่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของทุกคน

ที่มา – นายกฯ ชูความร่วมมือฝ่ายบริหาร-นิติบัญญัติในเวทีสมัชชารัฐสภา ขับเคลื่อนความมั่นคงทางดิจิทัล