จีนเดินหน้าจูงใจประชาชนให้แต่งงาน หลังสถิติจดทะเบียนสมรสลดลง

จีนเดินหน้าจูงใจประชาชนให้แต่งงาน หลังสถิติจดทะเบียนสมรสลดลง

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ประเทศจีนกำลังเผชิญกับปัญหาสำคัญที่เริ่มส่งผลต่อโครงสร้างทางสังคมและเศรษฐกิจอย่างชัดเจน โดยเฉพาะเรื่องของสถิติการจดทะเบียนสมรสที่ลดลงต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปี ซึ่งนั่นเป็นสัญญาณที่บ่งชี้ถึงการเปลี่ยนแปลงในค่านิยมและความคิดของคนรุ่นใหม่ในสังคม โดยรายงานจากสำนักข่าวซินหัวเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม ได้ชี้ให้เห็นถึงแนวโน้มนี้ โดยระหว่างปี 2556 ถึง 2565 สถิติการแต่งงานลดลงถึง 9 ปีซ้อน ก่อนที่จะมีการฟื้นตัวเพียงเล็กน้อยในปี 2565 แต่แล้วก็กลับมาลดลงอีกครั้งในปี 2567 โดยเฉพาะในไตรมาสแรกของปีนี้ที่การจดทะเบียนสมรสอยู่ที่ 1.81 ล้านครั้ง ลดลง 8% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ซึ่งถือเป็นตัวเลขที่น่าเป็นห่วงยิ่งสำหรับรัฐบาลจีนที่ต้องการสร้างความมั่นคงทางประชากรในระยะยาว

จำนวนประชากรกลุ่มวัยสมรสลดลงอย่างชัดเจน

จากรายงานข้อมูลของสำนักงานสถิติแห่งชาติจีน จำนวนประชากรในช่วงอายุ 20-39 ปี ที่ถือเป็นกลุ่มเป้าหมายหลักในการแต่งงานนั้น มีการลดลงอย่างชัดเจน โดยจากปี 2556 มีประมาณ 435 ล้านคน และลดเหลือเพียง 371 ล้านคนในปี 2566 หรือลดลงถึง 64 ล้านคน ซึ่งเป็นผลจากกลุ่มประชากรที่กำลังลดจำนวนตามธรรมชาติจากนโยบายต่างๆ ที่ผ่านมา และอัตราการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่องก่อนหน้านี้

เหตุผลเบื้องหลังการลดลงอย่างต่อเนื่อง

ทัศนคติที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมเกี่ยวกับการแต่งงาน รวมถึงแรงกดดันทางการเงินในการใช้ชีวิตคู่ที่มากขึ้น คือกุญแจสำคัญที่ทำให้คนจีนจำนวนมากมองว่าการแต่งงานอาจไม่จำเป็น หรือไม่สมเหตุสมผลในยุคปัจจุบันอีกต่อไป ขณะเดียวกัน การศึกษาที่สูงขึ้นของประชากร และแนวโน้มที่เน้นการเป็นปัจเจกบุคคล (individualism) ก็เป็นปัจจัยที่เปลี่ยนแปลงการมองชีวิตคู่ของหลายคน ซึ่งส่งผลให้ตัวเลขการตกลงเป็นคู่สามีภรรยาลดลงเรื่อยๆ และอาจนำไปสู่ปัญหาด้านอัตราการเกิดที่ลดลงในระยะยาว

นโยบายใหม่เพื่อกระตุ้นให้เกิดการแต่งงาน

รัฐบาลจีนได้เริ่มออกมาตรการเพื่อรับมือกับปัญหานี้อย่างจริงจัง โดยเฉพาะในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา จีนได้ประกาศใช้กฎหมายฉบับใหม่เกี่ยวกับการจดทะเบียนสมรส โดยลดขั้นตอนการให้เอกสารที่ซับซ้อน เช่น การยกเลิกข้อกำหนดเรื่องทะเบียนบ้าน ให้คู่รักสามารถไปจดทะเบียนสมรสได้ที่สำนักทะเบียนใดก็ได้โดยไม่มีข้อจำกัดเรื่องที่อยู่ เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นและลดความยุ่งยากในการเริ่มต้นครอบครัว รวมถึงมีการขยายวันลาสมรสในภูมิภาคต่างๆ ถึงอย่างน้อย 27 มณฑล เพื่อช่วยให้คู่รักสามารถเตรียมตัวจัดงานแต่งงานได้อย่างคล่องตัวขึ้น ซึ่งมาตรการเหล่านี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อลดอุปสรรคเดิมและกระตุ้นให้ประชาชนกลับมาเห็นคุณค่าของการสมรส

การปรับตัวตามวิถีชีวิตและวัฒนธรรมปัจจุบัน

นอกจากนี้ ในพื้นที่ชนบท จีนยังมีการรณรงค์ลดค่าสินสอดที่สูงลิบและพฤติกรรมฟุ่มเฟือยในการแต่งงาน เพื่อให้เกิดความยุติธรรมทางการเงินต่อทั้งสองฝ่าย และลดภาระที่ไม่จำเป็นต่อการเริ่มต้นชีวิตคู่ โดยมาตรการทางกฎหมายที่ออกมาในเดือนกุมภาพันธ์ 2567 ได้ระบุห้ามเรียกร้องเงิน หรือทรัพย์สินใดๆ ในนามของการแต่งงาน ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการรื้อฟื้นวัฒนธรรมการแต่งงานให้เหมาะสมกับยุคสมัยมากยิ่งขึ้น และส่งเสริมให้คนรุ่นใหม่มองการแต่งงานในแง่บวกอีกครั้ง

อย่างไรก็ตาม การแก้ไขปัญหาต้องอาศัยเวลาและความเข้าใจในความเป็นไปของวัฒนธรรมสมัยใหม่ ดังนั้น แทนที่จะ่บังคับให้คนแต่งงาน จีนจะต้องหาจุดสมดุลระหว่างการเคารพสิทธิในการตัดสินใจของแต่ละบุคคล และการสร้างนโยบายที่ส่งเสริมให้การแต่งงานเป็นทางเลือกที่ดึงดูด โดยให้คำนึงถึงความเป็นอยู่ที่ดีของทั้งคู่สมรสและประเทศชาติในภาพรวม

ที่มา – จีนเดินหน้าจูงใจประชาชนให้แต่งงาน หลังสถิติจดทะเบียนสมรสลดลง