ชู เอไอ เน็กซ์ ยกระดับงานตรวจสอบภายใน

ในวันที่เทคโนโลยีและความเสี่ยงทางธุรกิจเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว งานตรวจสอบภายในไม่ได้จำกัดอยู่แค่การตรวจเอกสารหรือค้นหาข้อผิดพลาดอีกต่อไป แต่กำลังก้าวสู่บทบาทสำคัญในการช่วยองค์กรตัดสินใจ วางแผนรับมือความเสี่ยง และสร้างคุณค่าอย่างยั่งยืน แนวคิด ชู เอไอ เน็กซ์ ยกระดับงานตรวจสอบภายใน จึงสะท้อนทิศทางใหม่ของวิชาชีพที่ต้องผสานความรู้ด้านการตรวจสอบเข้ากับเทคโนโลยี AI ธรรมาภิบาล และมุมมองเชิงกลยุทธ์

ชู เอไอ เน็กซ์ ยกระดับงานตรวจสอบภายใน

สมาคมผู้ตรวจสอบภายในแห่งประเทศไทยจัดงานสัมมนาใหญ่ประจำปี 2569 ภายใต้แนวคิด “IA Next: Elevating Internal Audit for Sustainable Value” เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน ณ โรงแรม The Berkeley Hotel กรุงเทพมหานคร โดยเปิดให้ผู้สนใจเข้าร่วมทั้งรูปแบบ On-site และ Online งานนี้มุ่งนำเสนอแนวทางพัฒนาวิชาชีพตรวจสอบภายในให้สอดคล้องกับโลกธุรกิจยุคใหม่ ซึ่งมีทั้งการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี ความเสี่ยงไซเบอร์ ความผันผวนทางเศรษฐกิจ และความคาดหวังด้านความยั่งยืน

นายวรณัฐ สุโฆษสมิต นายกสมาคมผู้ตรวจสอบภายในแห่งประเทศไทย กล่าวว่า การสัมมนาครั้งนี้ได้รับเกียรติจากนายธนฑิตย์ รักตะบุตร ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ซึ่งได้รับมอบหมายจากนายกรัฐมนตรี เป็นองค์ปาฐกพิเศษในหัวข้อ “IA Next: Elevating Internal Audit for Sustainable Value” เนื้อหาสำคัญมุ่งชี้ให้เห็นว่า ผู้ตรวจสอบภายในยุคใหม่ควรเป็นทั้งผู้ให้ความเชื่อมั่นและที่ปรึกษาที่ช่วยผู้บริหารมองเห็นโอกาส ตลอดจนเตรียมองค์กรให้พร้อมรับความเสี่ยงที่ซับซ้อนขึ้น

ชู เอไอ เน็กซ์ ยกระดับงานตรวจสอบภายในด้วย AI

หนึ่งในหัวข้อที่ได้รับความสนใจคือการกำกับดูแล AI และการให้ความเชื่อมั่นในยุคดิจิทัล หรือ AI Governance and Digital Assurance วิทยากรได้แลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับการนำ AI มาใช้ในองค์กรอย่างรับผิดชอบ ตั้งแต่การกำหนดนโยบาย การจัดการข้อมูล การควบคุมสิทธิ์การเข้าถึง ไปจนถึงการตรวจสอบความโปร่งใสของระบบอัตโนมัติ ประเด็นเหล่านี้มีความสำคัญมาก เพราะแม้ AI จะช่วยลดเวลาและเพิ่มประสิทธิภาพ แต่หากใช้งานโดยไม่มีกรอบกำกับดูแลที่ดี ก็อาจสร้างความเสี่ยงด้านข้อมูล ความเป็นส่วนตัว อคติของระบบ และความรับผิดชอบต่อผลลัพธ์

สำหรับผู้ตรวจสอบภายใน การเข้าใจ AI ไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องเป็นนักพัฒนาโปรแกรม แต่ควรเข้าใจหลักการทำงาน ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น และวิธีประเมินการควบคุมที่เกี่ยวข้อง ผู้ตรวจสอบอาจพิจารณาว่าองค์กรมีการกำหนดเจ้าของระบบไว้อย่างชัดเจนหรือไม่ มีการทดสอบความถูกต้องของข้อมูลหรือไม่ และมีมนุษย์ตรวจทานผลลัพธ์ในประเด็นสำคัญหรือเปล่า การตั้งคำถามที่ตรงจุดจะช่วยให้งานตรวจสอบมีประโยชน์ต่อองค์กรเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

จากการเพิ่มประสิทธิภาพสู่ข้อมูลเชิงลึก

อีกหัวข้อเด่นคือการประยุกต์ใช้ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและยกระดับคุณภาพงานตรวจสอบภายใน หรือ AI for Internal Auditors: From Productivity to Audit Insight วิทยากรนำเสนอแนวทางใช้ AI ช่วยวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมาก คัดกรองรายการผิดปกติ สรุปเอกสาร และค้นหารูปแบบความเสี่ยงที่อาจมองไม่เห็นจากการตรวจสอบแบบเดิม เทคโนโลยีเหล่านี้ช่วยลดภาระงานซ้ำ ๆ ทำให้ทีมตรวจสอบมีเวลาไปโฟกัสกับการวิเคราะห์สาเหตุและให้คำแนะนำเชิงธุรกิจมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม การใช้ AI ในงานตรวจสอบควรดำเนินการอย่างรอบคอบ ผู้ตรวจสอบต้องตรวจสอบแหล่งที่มาของข้อมูล ยืนยันความถูกต้องของผลวิเคราะห์ และไม่ควรนำคำตอบจากระบบไปใช้โดยไม่มีการพิจารณาเพิ่มเติม AI เป็นเครื่องมือช่วยสนับสนุนการทำงาน ไม่ใช่ผู้ตัดสินใจแทนผู้เชี่ยวชาญ การผสมผสานระหว่างความสามารถของเทคโนโลยีกับวิจารณญาณของคนจึงเป็นแนวทางที่เหมาะสมที่สุด

• ใช้ AI ช่วยจัดกลุ่มและวิเคราะห์ข้อมูลธุรกรรมจำนวนมาก
• ตรวจจับรูปแบบความผิดปกติหรือสัญญาณเตือนด้านความเสี่ยง
• สรุปเอกสารและเตรียมประเด็นสำหรับการสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้อง
• สนับสนุนการจัดทำรายงานที่กระชับและสื่อสารกับผู้บริหารได้ง่ายขึ้น
• เพิ่มเวลาให้ผู้ตรวจสอบมุ่งเน้นการให้คำปรึกษาและสร้างคุณค่า

ความเสี่ยง Greenwashing และความเชื่อมั่นด้าน ESG

ช่วงท้ายของงานสัมมนาให้ความสำคัญกับการบริหารความเสี่ยง Greenwashing และการให้ความเชื่อมั่นด้าน ESG ภายใต้หัวข้อ Greenwashing Risk & ESG Assurance: From Claims to Evidence ประเด็นนี้สะท้อนว่าองค์กรจำนวนมากต้องสื่อสารเรื่องสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาลต่อผู้ลงทุน ลูกค้า และสังคม แต่การกล่าวอ้างด้านความยั่งยืนควรมีข้อมูลและหลักฐานรองรับอย่างชัดเจน ไม่ใช่เพียงข้อความประชาสัมพันธ์ที่ดูดีเท่านั้น

ดร.ฉัตรชัย ธนาฤดี ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการ บริษัท เน็ตเบย์ จำกัด (มหาชน) ถ่ายทอดมุมมองเกี่ยวกับความเสี่ยงจากการกล่าวอ้างด้านความยั่งยืน และบทบาทของผู้ตรวจสอบภายในในการประเมินข้อมูล ESG ผู้ตรวจสอบสามารถช่วยองค์กรทบทวนกระบวนการจัดเก็บข้อมูล ตรวจสอบความสอดคล้องระหว่างเป้าหมายกับผลการดำเนินงาน และประเมินว่ารายงานที่เผยแพร่มีหลักฐานเพียงพอหรือไม่ แนวทางนี้ช่วยลดความเสี่ยงด้านชื่อเสียงและเพิ่มความเชื่อมั่นให้กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

การตรวจสอบ ESG ยังช่วยให้องค์กรเห็นช่องว่างระหว่างนโยบายกับการปฏิบัติจริง เช่น การตั้งเป้าลดการปล่อยคาร์บอนแต่ไม่มีระบบวัดผลที่เป็นมาตรฐาน หรือการประกาศนโยบายด้านแรงงานแต่ขาดกลไกติดตามผล ดังนั้น ผู้ตรวจสอบภายในควรทำงานร่วมกับฝ่ายบริหาร ฝ่ายความยั่งยืน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อพัฒนาระบบควบคุมที่ตรวจสอบได้และนำไปปรับปรุงได้จริง

บทบาทใหม่ของผู้ตรวจสอบภายใน

สาระสำคัญจากงานสัมมนาครั้งนี้คือ ผู้ตรวจสอบภายในต้องก้าวออกจากภาพจำของการเป็นผู้ตรวจหาข้อผิดพลาดเพียงอย่างเดียว แต่ควรเป็นพันธมิตรเชิงกลยุทธ์ขององค์กร การทำงานในอนาคตจำเป็นต้องอาศัยทักษะหลากหลาย ทั้งการวิเคราะห์ข้อมูล การสื่อสารกับผู้บริหาร ความเข้าใจเทคโนโลยี การบริหารความเสี่ยง และความรู้ด้าน ESG เมื่อผู้ตรวจสอบสามารถเชื่อมโยงผลการตรวจสอบกับเป้าหมายทางธุรกิจได้ คำแนะนำที่นำเสนอจะมีน้ำหนักและนำไปใช้ได้จริงมากขึ้น

ชู เอไอ เน็กซ์ ยกระดับงานตรวจสอบภายใน จึงไม่ใช่เพียงชื่อแนวคิดของงานสัมมนา แต่เป็นทิศทางที่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงของวิชาชีพอย่างชัดเจน AI จะเข้ามาช่วยเพิ่มความเร็วและความแม่นยำ ขณะที่ผู้ตรวจสอบยังคงมีบทบาทสำคัญในการใช้วิจารณญาณ ตั้งคำถาม และรักษาหลักธรรมาภิบาล องค์กรที่เริ่มเตรียมบุคลากรและระบบงานตั้งแต่วันนี้ จะมีโอกาสรับมือความเสี่ยงใหม่ได้ดีและสร้างความเชื่อมั่นได้อย่างยั่งยืน

ในมุมมองของผู้เขียน การตรวจสอบภายในที่มีคุณค่าที่สุดไม่ใช่การรายงานปัญหาเมื่อเกิดขึ้นแล้ว แต่คือการช่วยองค์กรป้องกันปัญหา มองเห็นโอกาส และตัดสินใจบนข้อมูลที่น่าเชื่อถือ หากนำเทคโนโลยีมาใช้ควบคู่กับความรับผิดชอบและความเชี่ยวชาญของคน งานตรวจสอบภายในจะกลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของการเติบโตอย่างมั่นคง

ที่มา – ชู เอไอ เน็กซ์ ยกระดับงานตรวจสอบภายใน