ตรีรัตน์เปิดเอกสารโซลาร์ประชาชน ส่อหัวคิว

ประเด็นโครงการโซลาร์ภาคประชาชนกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง หลังนายตรีรัตน์ ศิริจันทโรภาส ทีมเศรษฐกิจด้านพลังงาน พรรคประชาธิปัตย์ และที่ปรึกษาผู้ทรงคุณวุฒิประจำคณะกรรมาธิการการพลังงาน เปิดเผยเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ พร้อมตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับโครงสร้างราคาและความเหมาะสมของโครงการ

กรณีนี้ถูกจับตามองจากข้อความที่ระบุว่า ผู้รับเหมารายย่อยอาจต้องเสนอราคาติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ขนาด 5 กิโลวัตต์ในราคา 110,000 บาท ไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือคิดเป็น 117,700 บาทเมื่อรวมภาษีมูลค่าเพิ่ม 7 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่ราคาที่ประชาชนต้องจ่ายสำหรับบริการลักษณะใกล้เคียงกันอยู่ที่ประมาณ 140,000 บาท จึงเกิดคำถามถึงส่วนต่างราคาและกระบวนการบริหารโครงการ

ตรีรัตน์เปิดเอกสารโซลาร์ประชาชน ส่อมีส่วนต่างราคา

เอกสารที่นายตรีรัตน์นำมาเผยแพร่เป็นแบบสำรวจความพร้อมในการรับงานติดตั้งโซลาร์ภาคประชาชนของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค เขต 1 ภาคเหนือ จังหวัดเชียงใหม่ โดยครอบคลุมพื้นที่เชียงใหม่ เชียงราย ลำพูน ลำปาง แม่ฮ่องสอน และพะเยา เนื้อหาในเอกสารระบุรายละเอียดระบบไฟฟ้าแบบ 1 เฟส ขนาด 5 kWp พร้อมอุปกรณ์ตามมาตรฐาน มอก. หรือ IEC

ในแบบสำรวจมีการสอบถามผู้ประกอบการว่าพร้อมรับงานในราคา 110,000 บาท ไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่มหรือไม่ โดยมีเงื่อนไขสำคัญประกอบด้วย การรับประกันงานติดตั้งเป็นเวลา 7 ปี การทำประกันอัคคีภัย 7 ปี และบริการบำรุงรักษาด้วยการล้างแผงโซลาร์เซลล์ปีละ 1 ครั้ง นอกจากนี้ ผู้รับเหมาจะต้องระบุยี่ห้อแผงโซลาร์เซลล์ที่สามารถติดตั้งได้ภายใต้งบประมาณดังกล่าว

ตรีรัตน์เปิดเอกสารโซลาร์ประชาชน ชวนตรวจสอบความโปร่งใส

ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขราคาเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงรายละเอียดของอุปกรณ์ คุณภาพการติดตั้ง ระยะเวลารับประกัน และขอบเขตการให้บริการหลังการขายด้วย เพราะระบบโซลาร์เซลล์เป็นการลงทุนระยะยาว หากผู้บริโภคได้รับอุปกรณ์คนละระดับหรือเงื่อนไขการบริการแตกต่างกัน การเปรียบเทียบราคาโดยตรงอาจทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนได้

อย่างไรก็ตาม ส่วนต่างระหว่างราคา 117,700 บาท ซึ่งรวมภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว กับราคาขายเริ่มต้น 140,000 บาท มีมูลค่าประมาณ 22,300 บาทต่อระบบ ตัวเลขดังกล่าวทำให้เกิดข้อสงสัยว่าเงินส่วนต่างครอบคลุมค่าใช้จ่ายด้านใดบ้าง เช่น ค่าบริหารจัดการ ค่าตรวจสอบระบบ ค่าออกแบบ ค่าดำเนินการเชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้า หรือค่าใช้จ่ายอื่นที่ระบุไว้ในสัญญาอย่างชัดเจนหรือไม่

รายละเอียดราคาและเงื่อนไขที่ควรรู้

จากข้อมูลที่ปรากฏ ระบบที่ถูกพูดถึงเป็นระบบโซลาร์เซลล์แบบ On-Grid ขนาด 5 kWp สำหรับไฟฟ้า 1 เฟส ระบบประเภทนี้จะผลิตไฟฟ้าเพื่อใช้งานร่วมกับไฟฟ้าจากโครงข่าย โดยทั่วไปผู้ใช้สามารถลดการซื้อไฟฟ้าจากระบบหลักในช่วงเวลาที่แผงผลิตไฟฟ้าได้ แต่ผลประหยัดจริงขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้า ทิศทางหลังคา เงาบัง คุณภาพอุปกรณ์ และการดูแลรักษา

• ราคาเสนอผู้รับเหมา: 110,000 บาท ไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ 117,700 บาทเมื่อรวมภาษี
• ขนาดระบบ: 5 kWp ระบบไฟฟ้า 1 เฟส
• มาตรฐานอุปกรณ์: ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน มอก. หรือ IEC
• การรับประกัน: งานติดตั้งและประกันอัคคีภัย 7 ปีตามเงื่อนไขที่ระบุ
• การบำรุงรักษา: ล้างแผงโซลาร์เซลล์ปีละ 1 ครั้ง
• ราคาที่ประชาสัมพันธ์: เริ่มต้นประมาณ 140,000 บาท รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม

ข้อมูลอีกส่วนหนึ่งมาจากเอกสารประชาสัมพันธ์ MEA SOLAR ของการไฟฟ้านครหลวง ซึ่งระบุราคาติดตั้งระบบ On-Grid ขนาด 5 kWp ระบบไฟฟ้า 1 เฟส เริ่มต้นที่ 140,000 บาท รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม การนำตัวเลขจากเอกสารทั้งสองชุดมาเปรียบเทียบกันจึงนำไปสู่คำถามว่า โครงการของหน่วยงานต่าง ๆ มีรายการค่าใช้จ่ายและขอบเขตงานเหมือนกันมากน้อยเพียงใด

คำถามที่หน่วยงานควรชี้แจงต่อประชาชน

เพื่อให้สังคมเข้าใจข้อมูลอย่างครบถ้วน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเปิดเผยรายละเอียดของโครงการให้มากขึ้น โดยเฉพาะต้นทุนอุปกรณ์ที่ใช้จริง วิธีคัดเลือกผู้รับเหมา หลักเกณฑ์การกำหนดราคา และรายการบริการที่รวมอยู่ในราคาขายประชาชน การชี้แจงอย่างเป็นระบบจะช่วยลดข้อสงสัยและทำให้ประชาชนสามารถตัดสินใจได้จากข้อมูลที่ตรวจสอบได้

นอกจากนี้ ควรแยกให้ชัดเจนระหว่างราคาค่าติดตั้ง ราคาค่าอุปกรณ์ ค่าบริหารโครงการ ค่าเชื่อมต่อระบบ และค่าใช้จ่ายหลังการขาย หากมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมก็ควรแจ้งตั้งแต่ก่อนทำสัญญา รวมถึงควรระบุยี่ห้อ รุ่น และคุณสมบัติของแผง อินเวอร์เตอร์ โครงสร้างรองรับ และอุปกรณ์ป้องกันไฟฟ้า เพื่อให้ผู้บริโภคเปรียบเทียบคุณภาพได้อย่างเป็นธรรม

ส่วนข้อกล่าวหาเรื่องการมีหัวคิวหรือการกินส่วนต่างนั้น ยังจำเป็นต้องรอคำชี้แจงและหลักฐานจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง การตั้งข้อสังเกตของนายตรีรัตน์เป็นประเด็นที่สังคมควรติดตาม แต่ยังไม่ควรสรุปว่าเกิดการกระทำผิดจนกว่าจะมีการตรวจสอบข้อเท็จจริงตามกระบวนการ

ประชาชนควรตรวจสอบอะไรก่อนติดตั้งโซลาร์เซลล์

ผู้ที่สนใจเข้าร่วมโครงการควรอ่านสัญญาและเอกสารเสนอราคาอย่างละเอียด ไม่ควรพิจารณาเฉพาะตัวเลขราคาต่ำสุด แต่ควรดูคุณภาพอุปกรณ์ กำลังการผลิตจริง เงื่อนไขการรับประกัน และความรับผิดชอบเมื่อระบบขัดข้องด้วย ควรสอบถามด้วยว่าใครเป็นผู้รับผิดชอบการยื่นเอกสารเชื่อมต่อไฟฟ้า และมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมหลังการติดตั้งหรือไม่

• ขอรายการอุปกรณ์และรุ่นอย่างชัดเจน
• ตรวจสอบระยะเวลารับประกันแผง อินเวอร์เตอร์ และงานติดตั้ง
• สอบถามเงื่อนไขการเคลมและระยะเวลาเข้าซ่อม
• เปรียบเทียบราคากับผู้ให้บริการมากกว่าหนึ่งราย
• ตรวจสอบใบอนุญาตและประสบการณ์ของผู้ติดตั้ง
• เก็บเอกสารสัญญา ใบเสนอราคา และหลักฐานการชำระเงินไว้ทุกครั้ง

ท้ายที่สุด กรณีตรีรัตน์เปิดเอกสารโซลาร์ประชาชนสะท้อนให้เห็นว่า โครงการพลังงานสำหรับประชาชนควรมีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และเปิดเผยต้นทุนอย่างสมเหตุสมผล การเปรียบเทียบราคาจะมีความหมายก็ต่อเมื่อทุกฝ่ายใช้ขอบเขตงานและมาตรฐานเดียวกัน ผู้บริโภคจึงควรติดตามคำชี้แจงจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และเรียกร้องข้อมูลที่ครบถ้วนก่อนตัดสินใจลงทุน

ที่มา – ‘ตรีรัตน์’ เปิดเอกสาร ‘โซลาร์ประชาชน’ ส่อมีหัวคิว กดราคาผู้รับเหมา 1.1 แสน ขายประชาชน 1.4 แสน