พันธมิตรยูเครนเตือนการแบ่งผลประโยชน์แบบยัลตา
สถานการณ์สงครามยูเครนกำลังเข้าสู่ช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ หลังการพบกันระหว่างประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ และประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย ซึ่งถูกมองว่าเป็นการพบกันที่มีบรรยากาศฉันมิตร เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้ชาติยุโรปกังวลว่า การเจรจาสันติภาพอาจเกิดขึ้นโดยมีมหาอำนาจเป็นผู้กำหนดทิศทาง ขณะที่ยูเครนและประเทศยุโรปอาจมีบทบาทไม่มากพอในการตัดสินใจเรื่องอนาคตของตนเอง
ประเด็นสำคัญที่ถูกพูดถึงคือคำเตือนของพันธมิตรยูเครนเตือนการแบ่งผลประโยชน์แบบยัลตา ซึ่งสะท้อนความหวาดระแวงต่อการทำข้อตกลงระหว่างประเทศขนาดใหญ่ โดยไม่เปิดพื้นที่ให้ประเทศที่ได้รับผลกระทบโดยตรงเข้าร่วมอย่างเต็มที่ ผู้นำยุโรปจึงพยายามผลักดันให้มีส่วนร่วมในกระบวนการเจรจาที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐ เพื่อให้การยุติสงครามคำนึงถึงความมั่นคง อธิปไตย และผลประโยชน์ของยูเครนอย่างรอบด้าน
พันธมิตรยูเครนเตือนการแบ่งผลประโยชน์แบบยัลตา
สำนักข่าวรอยเตอร์สรายงานจากกรุงเบอร์ลินว่า ผู้นำจากเยอรมนี ฝรั่งเศส สหราชอาณาจักร โปแลนด์ อิตาลี และองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ หรือ NATO ได้หารือร่วมกันในการประชุมพันธมิตรความเต็มใจ การประชุมครั้งนี้ยังมีผู้แทนพิเศษของประธานาธิบดีทรัมป์เข้าร่วมด้วย สะท้อนให้เห็นว่าทั้งสหรัฐและยุโรปยังคงพยายามประสานจุดยืนเกี่ยวกับแนวทางยุติสงครามในยูเครน
หลังการประชุม ผู้นำเยอรมนี ฝรั่งเศส สหราชอาณาจักร และยูเครน ออกแถลงการณ์ร่วม ยืนยันว่ารัสเซียไม่สามารถต้านทานการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องจากพันธมิตรหลักของยูเครนได้ ท่าทีดังกล่าวมีความสำคัญ เพราะเป็นการส่งสัญญาณว่ายุโรปยังพร้อมสนับสนุนยูเครน แม้จะมีความพยายามผลักดันการเจรจาเพื่อหยุดการสู้รบก็ตาม
เหตุใดพันธมิตรยูเครนเตือนการแบ่งผลประโยชน์แบบยัลตา
คำว่า “ยัลตา” เชื่อมโยงกับการประชุมในปี 2488 ระหว่างสหรัฐ สหราชอาณาจักร และสหภาพโซเวียต การประชุมในครั้งนั้นมีส่วนกำหนดขอบเขตอิทธิพลของมหาอำนาจในยุโรปหลังสงครามโลกครั้งที่สอง จึงกลายเป็นภาพแทนของการตัดสินใจโดยประเทศมหาอำนาจ ซึ่งอาจส่งผลต่อประเทศขนาดเล็กกว่าโดยที่ประเทศเหล่านั้นไม่มีอำนาจต่อรองมากนัก
สำหรับสถานการณ์ในปัจจุบัน ผู้นำยุโรปเกรงว่าการพบกันระหว่างทรัมป์กับปูตินอาจนำไปสู่การกำหนดกรอบข้อตกลงที่มีผลต่อยูเครนและยุโรป โดยที่ฝ่ายยุโรปไม่ได้มีส่วนร่วมมากพอ ความกังวลนี้ไม่ได้หมายความว่ายุโรปปฏิเสธการเจรจาสันติภาพ แต่ต้องการให้การเจรจามีความโปร่งใส และให้ยูเครนเป็นผู้มีส่วนร่วมโดยตรงในทุกประเด็นที่เกี่ยวข้องกับดินแดน ความมั่นคง และอนาคตทางการเมือง
ยุโรปต้องการมีบทบาทในการเจรจา
การรวมตัวของผู้นำยุโรปและชาติพันธมิตรสะท้อนความพยายามสร้างแนวร่วมที่มีจุดยืนร่วมกัน นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักรระบุว่า สหรัฐและยุโรปมีความเห็นพ้องต้องกันเกี่ยวกับยูเครนมากขึ้นในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา ขณะที่ผู้นำเยอรมนีเน้นย้ำว่า การจัดทำข้อตกลงในลักษณะที่แบ่งพื้นที่อิทธิพลของมหาอำนาจจะไม่สามารถสร้างสันติภาพที่ยั่งยืนได้
ยุโรปยังต้องรับมือกับผลกระทบจากสงครามโดยตรง ทั้งเรื่องความมั่นคง พลังงาน เศรษฐกิจ และการอพยพของประชาชน หากมีการบรรลุข้อตกลงใด ๆ โดยไม่รับฟังเสียงของประเทศในภูมิภาค ข้อตกลงนั้นอาจไม่สามารถแก้ไขต้นเหตุของความขัดแย้งได้อย่างแท้จริง และอาจสร้างความไม่ไว้วางใจระหว่างพันธมิตรในระยะยาว
- ยุโรปต้องการให้ยูเครนมีส่วนร่วมในกระบวนการเจรจาอย่างเต็มที่
- พันธมิตรตะวันตกยืนยันว่าจะสนับสนุนยูเครนต่อไป
- ผู้นำยุโรปไม่เห็นด้วยกับการแบ่งเขตอิทธิพลโดยมหาอำนาจ
- ข้อตกลงสันติภาพควรคำนึงถึงอธิปไตยและความมั่นคงของยูเครน
แม้การประชุมที่เมืองเซินเจิ้นจะถูกมองว่าเป็นความสำเร็จทางการทูตของปูติน และทำให้หลายฝ่ายนำไปเปรียบเทียบกับการประชุมยัลตา แต่ผู้นำเยอรมนีลดความสำคัญของการประชุมดังกล่าว โดยมองว่าเป็นเพียงโอกาสในการถ่ายภาพ การประเมินนี้สะท้อนว่าฝ่ายยุโรปไม่ต้องการให้ภาพการพบกันของผู้นำมหาอำนาจถูกตีความว่าเป็นการกำหนดอนาคตของยูเครนเรียบร้อยแล้ว
ในมุมมองของประชาชน การเจรจาสันติภาพเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อหยุดความสูญเสีย แต่สันติภาพที่ยั่งยืนควรเกิดจากข้อตกลงที่ทุกฝ่ายยอมรับ ไม่ใช่การบังคับให้ประเทศหนึ่งยอมเสียผลประโยชน์เพื่อแลกกับการหยุดยิงชั่วคราว ประเด็นพันธมิตรยูเครนเตือนการแบ่งผลประโยชน์แบบยัลตาจึงยังมีความสำคัญต่อการติดตามทิศทางการเมืองระหว่างประเทศ เพราะสะท้อนคำถามใหญ่ว่า ใครควรเป็นผู้กำหนดอนาคตของประเทศที่กำลังอยู่ในภาวะสงคราม
มุมมองส่งท้าย: การเจรจาที่ดีไม่ควรมีเพียงมหาอำนาจอยู่ที่โต๊ะ แต่ต้องเปิดพื้นที่ให้ผู้ได้รับผลกระทบโดยตรงมีสิทธิ์กำหนดอนาคตของตนเอง หากทุกฝ่ายยึดหลักการนี้ได้ โอกาสสร้างสันติภาพที่มั่นคงและยั่งยืนก็จะมีมากขึ้น
ที่มา – พันธมิตรยูเครนเตือนการแบ่งผลประโยชน์แบบ “ยัลตา” หลังทรัมป์พบปูติน “ฉันมิตร”