ภูมิทัศน์อุจาด! ร้องเมืองโบราณศรีเทพ-ปราสาทเมืองต่ำ
ภูมิทัศน์อุจาด! ร้องเมืองโบราณศรีเทพ-ปราสาทเมืองต่ำ
กลายเป็นประเด็นที่คนรักประวัติศาสตร์ต้องจับตามอง เมื่อสมาคมอิโคโมสไทยออกมาส่งเสียงดังๆ ถึงปัญหา ภูมิทัศน์อุจาด! ร้องเมืองโบราณศรีเทพ-ปราสาทเมืองต่ำ หลังจากได้รับเรื่องร้องเรียนจากผู้ที่เข้าไปเยี่ยมชมโบราณสถานสำคัญทั้งสองแห่ง ซึ่งพบปัญหาการติดตั้งระบบไฟส่องสว่างที่ไม่เหมาะสมอย่างยิ่ง จนทำลายความสวยงามและคุณค่าทางประวัติศาสตร์ไปอย่างน่าเสียดาย
สำรวจปัญหาจากระบบไฟที่ทำลายคุณค่าโบราณสถาน
ปัญหา ภูมิทัศน์อุจาด! ร้องเมืองโบราณศรีเทพ-ปราสาทเมืองต่ำ ในครั้งนี้ นายบวรเวท รุ่งรุจี นายกสมาคมอิโคโมสไทย ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบด้วยตัวเองและพบความจริงที่น่าตกใจ โดยเฉพาะที่เมืองโบราณศรีเทพ จ.เพชรบูรณ์ ซึ่งได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกไปเมื่อปี 2566 กลับมีการติดตั้งท่อร้อยสายไฟฟ้าโดยการยึดติดกับตัวโบราณสถานโดยตรงที่ ‘เขาคลังนอก’ ซึ่งถือเป็นการกระทำที่ไม่รักษามรดกของชาติอย่างที่ควรจะเป็น
นอกเหนือจากเมืองโบราณศรีเทพแล้ว ยังพบปัญหาในลักษณะเดียวกันที่ ‘ปราสาทเมืองต่ำ’ จ.บุรีรัมย์ ซึ่งเป็นโบราณสถานที่มีความสำคัญและอยู่ระหว่างเตรียมนำเสนอขึ้นทะเบียนมรดกโลก ผลกระทบที่เกิดขึ้นครอบคลุมดังนี้:
- เกิดความเสียหายโดยตรงต่อเนื้อวัสดุของโบราณสถานจากการเจาะหรือยึดท่อไฟฟ้า
- บดบังทัศนียภาพที่สวยงามของโบราณสถานอันทรงคุณค่า
- มีการสร้างสิ่งแปลกปลอมขึ้นมาครอบทับจนดูไม่เป็นธรรมชาติ
- กระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศไทยในสายตาคณะกรรมการมรดกโลก
ทางสมาคมอิโคโมสไทยจึงต้องรีบทำหนังสือถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม และอธิบดีกรมศิลปากร เพื่อให้เร่งแก้ไขโดยด่วน เพราะเรื่องนี้ไม่ใช่แค่เรื่องความสวยงาม แต่เป็นเรื่องความเสี่ยงที่อาจทำให้เราถูกเพ่งเล็งจาก UNESCO ในฐานะมรดกโลก
ความกังวลที่แท้จริงคือการที่ไทยต้องทำรายงานชี้แจงผลกระทบต่อคณะกรรมการมรดกโลก หากเราไม่เร่งแก้ไขการติดตั้งระบบไฟฟ้าที่ผิดวิธีเช่นนี้ ย่อมกลายเป็นจุดอ่อนสำคัญที่จะส่งผลเสียต่อการนำเสนอแหล่งโบราณสถานอื่นๆ ในอนาคต การอนุรักษ์ไม่ใช่เพียงการดูแลให้คงอยู่ แต่ต้องใส่ใจในรายละเอียดของการปรับปรุงด้วย เพื่อให้มรดกของคนไทยยังคงสง่างามและทรงคุณค่าอย่างแท้จริงต่อไป