มาริษา เจียรวนนท์: ผู้ขับเคลื่อนการศึกษาและศิลปะร่วมสมัย

หากพูดถึงชื่อ มาริษา เจียรวนนท์ หลายคนอาจรู้จักเธอในฐานะบุตรสาวของตระกูลเจียรวนนท์ ผู้ทรงอิทธิพลในแวดวงธุรกิจไทย แต่แท้จริงแล้ว มาริษาคือบุคคลที่ทุ่มเทชีวิตเพื่อการให้และพัฒนาสังคมไทยผ่านหลายมิติ ไม่ว่าจะเป็นการศึกษา ศิลปะร่วมสมัย อาหาร หรือการพัฒนาชุมชน ทั้งหมดนี้ล้วนถูกขับเคลื่อนด้วยความเชื่อมั่นที่ว่า “ความสำเร็จที่แท้จริง คือการเปิดพื้นที่ให้ผู้อื่นได้เติบโตในแบบฉบับของตัวเอง”

มาริษา เจียรวนนท์ กับการพลิกโฉมการศึกษาไทย

มาริษา เจียรวนนท์ ไม่ใช่เพียงผู้บริหารระดับสูงของเครือเจริญโภคภัณฑ์ แต่เธอยังเป็นนักพัฒนาสังคมผู้มีวิสัยทัศน์ไกล ด้วยความเชื่อที่ว่าการศึกษาเป็นรากฐานสำคัญของความเปลี่ยนแปลง ทำให้เธอตั้งเป้าหมายในการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาของเด็กและเยาวชนในพื้นที่ห่างไกล

ในปี พ.ศ. 2548 เธอก่อตั้ง มูลนิธิเดอะบิวด์ (The BUILD Foundation) ด้วยคำถามเรียบง่ายแต่ลึกซึ้งว่า “เราจะช่วยเหลือเด็กและเยาวชนในชนบทห่างไกลได้อย่างไร” โดยไม่พรากพวกเขาออกจากบ้านเกิดและรากเหง้าของตนเอง

BUILD Skills Lab: ศูนย์ฝึกอาชีพเพื่ออนาคต

หนึ่งในความสำเร็จล่าสุดของมูลนิธิฯ คือการเปิดตัว BUILD Skills Lab ศูนย์ฝึกอาชีพต้นแบบ ณ โรงเรียนบ้านหมูสี อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ศูนย์นี้ไม่ใช่เพียงสถานที่เรียนรู้ แต่เป็นพื้นที่ที่สร้างโอกาสให้เยาวชนและชุมชนได้พัฒนาทักษะด้านการประกอบอาหารควบคู่กับการใช้เทคโนโลยีอย่างมีประสิทธิภาพ

โครงการนี้ตอบโจทย์ความต้องการของชุมชนที่กำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ โดยเฉพาะการท่องเที่ยวที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว ทำให้การมีทักษะด้านอาหารและการบริการกลายเป็นหนทางสู่รายได้อย่างยั่งยืน

การให้เริ่มต้นจากความเข้าใจ

แนวคิดของมาริษา เจียรวนนท์ ในการให้ ไม่ได้อาศัยความเหนือกว่า แต่เริ่มจากการยืนเคียงข้าง การรับฟัง และการเข้าใจความต้องการของผู้คนอย่างแท้จริง ความเชื่อนี้ยังสอดคล้องกับการเป็นแม่ของเธอที่มองว่า “การเป็นแม่สอนให้เราฟังก่อนเสมอ” และ “เราไม่ได้มีหน้าที่ปั้นใครให้เป็นแบบที่เราคิด แต่มีหน้าที่สนับสนุนความฝันและช่วยให้เขาได้เติบโตบนเส้นทางของตัวเอง”

แนวคิดนี้ถูกถ่ายทอดสู่การทำงานของ มูลนิธิเชฟแคร์ส (Chef Cares Foundation) ที่ก่อตั้งขึ้นในช่วงวิกฤต COVID-19 เพื่อส่งต่อความห่วงใยให้บุคลากรทางการแพทย์ผ่าน “อาหาร” อาหารที่ปรุงด้วยความตั้งใจ ความเคารพ และคุณภาพไม่ต่างจากร้านอาหารมิชลิน

การรวมพลังของเชฟมิชลินกว่า 70 คน เป็นภาพสะท้อนของความเอื้ออาทรที่ฝังรากลึกในสังคมไทย อาหารจึงกลายเป็นภาษาแห่งการดูแลและห่วงใย

ศิลปะร่วมสมัย: พลังเปลี่ยนแปลงสังคม

อีกหนึ่งมิติที่มาริษา เจียรวนนท์ ให้ความสำคัญคือศิลปะร่วมสมัย เธอไม่ใช่เพียงนักสะสม แต่เป็นผู้สนับสนุนระบบนิเวศของศิลปะในภูมิภาค

จากความเชื่อที่ว่า “ศิลปะสอนให้เราถ่อมตัว” และ “มันย้ำเตือนว่า ไม่มีสิ่งใดคงอยู่นิรันดร์” มาริษาจึงชุบชีวิตอาคารเก่าแก่อายุกว่า 80 ปี ซึ่งเคยเป็นโรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิชในย่านเยาวราช ที่เคยได้รับความเสียหายอย่างหนักจากเหตุเพลิงไหม้ ให้กลายเป็น บางกอก คุนส์ฮาเลอ (Bangkok Kunsthalle) อาร์ตสเปซที่เปิดกว้างต่อความคิดสร้างสรรค์

อาคารที่คงสภาพดิบเดิมไว้นั้น เปรียบเสมือนเครื่องเตือนใจถึงวัฏจักรของชีวิต ตั้งแต่การเกิด เติบโต รุ่งเรือง เสื่อมถอย และดับสูญ ความงามของความเสื่อมโทรมนี้เอง กลับกลายเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้คนหันมาดูแลสิ่งที่อยู่ตรงหน้าอย่างดีที่สุด

เขาใหญ่ อาร์ต ฟอเรสต์: ศิลปะที่มีลมหายใจ

ความรักในศิลปะยังขยายสู่ เขาใหญ่ อาร์ต ฟอเรสต์ (Khao Yai Art Forest) แลนด์มาร์กศิลปะแห่งใหม่ในเขาใหญ่ พื้นที่จัดแสดงผลงานศิลปะร่วมสมัยท่ามกลางธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์

ที่นี่ ศิลปะไม่ใช่เพียงความรื่นรมย์ แต่เป็นการสั่งสม ‘ประสบการณ์’ ที่ชวนให้ผู้คนหยุดนิ่ง ปล่อยวาง และกลับมาเชื่อมโยงตัวเองเข้ากับธรรมชาติและตัวตนภายใน

มาริษา เจียรวนนท์ กล่าวว่า “เมื่อเราเปิดพื้นที่ให้ศิลปะ เราก็เปิดพื้นที่ให้ธรรมชาติได้หายใจและตัวตนภายในได้ผลิบานเช่นกัน”

โครงการนี้ยังหลอมรวมศิลปะ อาหาร และชุมชนเข้าด้วยกัน โดยร่วมมือกับ เชฟวุฒิ–วุฒิศักดิ์ วุฒิอัมพร เชฟประจำโครงการ Chef Cares ในฐานะเชฟผู้สร้างสรรค์เชิงศิลป์ (In-Residence Culinary Artist) คนแรกของโครงการ

เมนูพิเศษที่สร้างสรรค์จากอาหารพื้นบ้านและวัตถุดิบท้องถิ่น กลายเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์การเรียนรู้และสร้างอาชีพให้กับนักเรียนและชุมชน

ธุรกิจที่ขับเคลื่อนด้วยหัวใจของผู้ให้

ในบทบาทที่ปรึกษาพิเศษประธานอาวุโสของเครือเจริญโภคภัณฑ์ มาริษา เจียรวนนท์ ยังคงยึดมั่นในคุณค่าของการให้ ผ่านการเปิดตัวโครงการอาหารพร้อมรับประทานภายใต้แบรนด์ Chef Cares ที่วางจำหน่ายในร้านเซเว่น อีเลฟเว่นทั่วประเทศ

ความเชื่อที่ว่า “ผู้คนควรเข้าถึงอาหารคุณภาพดีได้ในทุกวัน” จึงกลายเป็นแรงผลักดันที่ทำให้อาหารที่เคยถูกมองว่าเป็นเพียงสินค้า กลายเป็นสื่อกลางของความปรารถนาดี

รายได้บางส่วนจากโครงการนี้จะถูกนำไปสนับสนุนการทำงานของมูลนิธิฯ รวมถึงโครงการ Chef Cares Dream Academy ที่เปิดโอกาสให้เยาวชนจากกรมพินิจฯ ได้เรียนรู้ทักษะการทำอาหารและเริ่มต้นชีวิตใหม่ด้วยศักดิ์ศรี

ภาวะผู้นำที่ยึดมั่นในคุณค่าของการให้

สำหรับมาริษา เจียรวนนท์ ภาวะผู้นำไม่ใช่การควบคุมหรือสั่งการ แต่คือการเป็น ‘ผู้ให้’ มากกว่า ‘ผู้ควบคุม’ เธอเชื่อว่า องค์กรที่เริ่มต้นจากความรู้สึกขอบคุณจะหล่อเลี้ยงความเห็นอกเห็นใจและความถ่อมตนได้อย่างยั่งยืน

การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์จึงเป็นหัวใจสำคัญของทุกการทำงาน ไม่ว่าจะเป็นเด็กในชนบท เยาวชนที่หลงผิด หรือแม้แต่บุคคลากรในองค์กร ทุกคนล้วนควรมีโอกาสเติบโตและพัฒนาตนเอง

สิ่งที่เธอหวังจะส่งต่อทั้งสู่เยาวชนและลูก ๆ ของเธอเอง คือคุณค่าของการให้ “ถ้าลูก ๆ จะเรียนรู้อะไรบางอย่างจากการทำงานของฉันก็ตาม ฉันหวังว่าพวกเขาจะเห็นถึงคุณค่าของการให้ ไม่ใช่การเสียสละ แต่เป็นการได้ทำเพื่อผู้อื่น”

สุดยอดตัวอย่างของผู้นำยุคใหม่

มาริษา เจียรวนนท์ คือตัวอย่างของผู้นำยุคใหม่ที่ไม่แบ่งแยกระหว่างงานกับชีวิต ทั้งสองสิ่งนี้หล่อเลี้ยงกันและกัน ทำให้มุมมองชีวิตของเธอทั้งลุ่มลึกและอ่อนโยน

ความสง่างามของเธอไม่ได้อยู่ที่การยึดครองตำแหน่ง แต่อยู่ที่การรู้ว่าเมื่อใดควรนำและเมื่อใดควรถอยเพื่อเปิดทางให้ผู้อื่นได้ก้าวเดิน

การให้ของมาริษา เจียรวนนท์ จึงไม่ใช่การเสียสละ แต่คือการเติบโตไปพร้อมกับผู้อื่นอย่างงดงาม

ที่มา – “มาริษา เจียรวนนท์” ผู้ขับเคลื่อนการศึกษา-อาหารไทย-ศิลปะร่วมสมัย