วัดพระธาตุหริภุญชัยสร้าง Safe Zone ในสถานศึกษา

วัดพระธาตุหริภุญชัยสร้าง Safe Zone ในสถานศึกษา ผ่านโครงการธรรมนาวา “วัง” ซึ่งมุ่งส่งเสริมให้เยาวชน ครู และบุคลากรทางการศึกษา มีพื้นที่ปลอดภัยทางใจ พร้อมเรียนรู้หลักธรรมเพื่อนำไปใช้ดูแลอารมณ์ ความคิด และการใช้ชีวิตประจำวัน โครงการนี้จัดขึ้น ณ วัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการเชื่อมโยงวิถีพุทธเข้ากับการศึกษาอย่างเหมาะสมและเข้าใจง่าย

วัดพระธาตุหริภุญชัยสร้าง Safe Zone ในสถานศึกษา

โครงการดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ธรรมนาวา “วัง” ซึ่งจัดขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในโอกาสครองราชสมบัติครบ 1 ทศวรรษ และอุทิศถวายแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินี พระบรมราชชนนีพันปีหลวง การดำเนินงานครั้งนี้สะท้อนบทบาทของพระพุทธศาสนาในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตและสร้างภูมิคุ้มกันทางใจให้กับคนในสังคม โดยเฉพาะนักเรียนและเยาวชนที่ต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

พระเทพรัตนนายก เจ้าอาวาสวัดพระธาตุหริภุญชัยและเจ้าคณะจังหวัดลำพูน เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ ขณะที่พระเทพเมธีวชิรดิลก เจ้าอาวาสวัดชูจิตธรรมาราม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และผู้อำนวยการศูนย์บริการวิชาการ มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย วิทยาเขตมหาวชิราลงกรณราชวิทยาลัย ได้กล่าวปฏิสันถารธรรม ถามธรรม และถกธรรมร่วมกับทีมงานมูลนิธินาวาสิกขาลัย เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายนที่ผ่านมา

แนวคิดจากวัดพระธาตุหริภุญชัยสร้าง Safe Zone ในสถานศึกษา

หัวใจของโครงการไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการจัดกิจกรรมทางศาสนา แต่เน้นการสร้างความเข้าใจว่า “พื้นที่ปลอดภัย” สามารถเริ่มต้นจากภายในจิตใจของแต่ละคนได้ เมื่อผู้เรียนรู้จักสังเกตอารมณ์ของตนเอง ยอมรับความรู้สึกโดยไม่ตัดสิน และรู้วิธีจัดการกับความเครียดอย่างเหมาะสม ก็จะสามารถรับมือกับปัญหาในโรงเรียน ครอบครัว และสังคมได้ดีขึ้น หลักธรรมจึงกลายเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เกิดการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างเป็นรูปธรรม

พระเทพรัตนนายกกล่าวสัมโมทนียกถาว่า ธรรมนาวา “วัง” เป็นแนวทางส่งเสริมให้ประชาชนศึกษาและปฏิบัติธรรม โดยน้อมนำคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามาใช้เป็นแนวทางดำเนินชีวิต หลักสำคัญคือการทำความเข้าใจเรื่องทุกข์ เหตุแห่งทุกข์ ความดับทุกข์ และหนทางไปสู่ความดับทุกข์ตามหลักอริยสัจ 4 การเรียนรู้จะเกิดประโยชน์อย่างแท้จริงก็ต่อเมื่อผู้เรียนได้นำธรรมะไปพิจารณาและทดลองปฏิบัติด้วยตนเอง ไม่ใช่เพียงการจดจำเนื้อหาหรือถ้อยคำทางศาสนาเท่านั้น

หลักธรรมช่วยรับมือความเครียดและความขัดแย้ง

ในปัจจุบัน สังคมเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทั้งด้านเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และการสื่อสาร นักเรียนและคนทั่วไปอาจพบกับความเครียด ความวิตกกังวล ความกดดันจากการเรียน ความคาดหวังของครอบครัว ตลอดจนความขัดแย้งจากการสื่อสารบนโลกออนไลน์ การมีสติรู้เท่าทันกายและใจจึงเป็นทักษะสำคัญ เพราะช่วยให้เราไม่ตอบสนองต่ออารมณ์ทันที และมีเวลาพิจารณาผลกระทบของคำพูดหรือการกระทำก่อนตัดสินใจ

• รู้ทันอารมณ์: เมื่อเกิดความโกรธหรือความเสียใจ ควรหยุดและสังเกตความรู้สึกของตนเองก่อนตอบโต้
• ใช้ปัญญาแก้ปัญหา: แยกข้อเท็จจริงออกจากความคิดหรือความกลัว เพื่อมองสถานการณ์อย่างรอบคอบ
• สื่อสารด้วยเมตตา: ลดถ้อยคำที่ทำร้ายกัน และเลือกใช้คำพูดที่ช่วยให้เกิดความเข้าใจ
• เคารพความแตกต่าง: ยอมรับว่าผู้อื่นอาจมีมุมมอง ประสบการณ์ และวิธีคิดไม่เหมือนเรา
• ฝึกอย่างสม่ำเสมอ: นำหลักธรรมมาใช้ในกิจวัตรประจำวัน ไม่จำกัดเฉพาะเวลาทำบุญหรือเข้าวัด

แนวทางเหล่านี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาได้หลายรูปแบบ เช่น การเริ่มต้นวันด้วยการทำสมาธิสั้น ๆ การเปิดโอกาสให้นักเรียนพูดคุยความรู้สึกอย่างปลอดภัย การจัดกิจกรรมรับฟังโดยไม่ตัดสิน และการฝึกหยุดก่อนตอบข้อความในสื่อสังคมออนไลน์ ครูเองก็สามารถทำหน้าที่เป็นผู้รับฟังและแบบอย่างของการสื่อสารอย่างมีสติได้ เมื่อทุกฝ่ายร่วมมือกัน โรงเรียนจะไม่ได้เป็นเพียงสถานที่เรียนหนังสือ แต่ยังเป็นพื้นที่ที่ช่วยดูแลใจและพัฒนาความสัมพันธ์ของผู้คน

เริ่มสร้างพื้นที่ปลอดภัยจากเรื่องใกล้ตัว

การสร้าง Safe Zone ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากโครงการขนาดใหญ่เสมอไป แต่อาจเริ่มจากการฟังกันด้วยความตั้งใจ การไม่ล้อเลียนความรู้สึกของผู้อื่น การให้โอกาสคนที่กำลังมีปัญหาได้อธิบายสิ่งที่พบเจอ และการช่วยกันลดบรรยากาศแห่งการตัดสิน หากนักเรียนรู้สึกว่าตนเองสามารถพูดคุยกับครู ผู้ปกครอง หรือเพื่อนได้โดยไม่ถูกซ้ำเติม ก็จะมีโอกาสขอความช่วยเหลือได้เร็วขึ้นเมื่อเผชิญปัญหา

นอกจากนี้ ผู้ปกครองสามารถนำหลักการเดียวกันไปใช้ในครอบครัวได้ด้วย การถามไถ่ด้วยความห่วงใยแทนการตำหนิ การรับฟังให้จบก่อนแสดงความคิดเห็น และการชวนกันหาวิธีแก้ปัญหาอย่างมีเหตุผล จะช่วยสร้างความไว้วางใจให้เกิดขึ้นทีละน้อย ขณะเดียวกัน เยาวชนก็สามารถเริ่มฝึกด้วยตนเองจากการรู้จักพักจากหน้าจอ จัดเวลานอนให้เหมาะสม ฝึกหายใจอย่างมีสติ และทบทวนเหตุการณ์ในแต่ละวันว่าเรื่องใดทำให้เกิดความสุขหรือความกังวล

สาระสำคัญจาก วัดพระธาตุหริภุญชัยสร้าง Safe Zone ในสถานศึกษา จึงไม่ได้อยู่แค่กิจกรรมในวันจัดงาน แต่คือการชวนทุกคนกลับมาดูแลใจของตนเองและเกื้อกูลคนรอบข้าง หากเรานำหลักสติ เมตตา และปัญญาไปใช้ทีละเล็กทีละน้อย โรงเรียน ครอบครัว และชุมชนก็จะกลายเป็นพื้นที่ที่ผู้คนรู้สึกปลอดภัยและพร้อมเติบโตไปด้วยกัน ลองเริ่มวันนี้ด้วยการรับฟังใครสักคนอย่างตั้งใจ เพราะการเปลี่ยนแปลงที่ดีอาจเริ่มจากความเข้าใจเล็ก ๆ ของเราเอง

ที่มา – ‘วัดพระธาตุหริภุญชัย’ จัดโครงการ ‘สร้าง Safe Zone ที่ใจ สู่วิถีพุทธในสถานศึกษา’