ศุภชัยชี้แก้กฎหมาย สสส. ไม่ใช่การทำลาย 7 ข้อ
ประเด็นการแก้ไขกฎหมายเกี่ยวกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ สสส. กำลังได้รับความสนใจจากสังคม หลังนายศุภชัย ใจสมุทร สส.บัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย ออกมาชี้แจงกรณีนายสาธิต ปิตุเตชะ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข แสดงความกังวลผ่านจดหมายเปิดผนึก โดยเฉพาะเรื่องแหล่งรายได้และความเป็นอิสระของ สสส.
สาระสำคัญที่นายศุภชัยต้องการสื่อคือ ศุภชัยชี้แก้กฎหมาย สสส. ไม่ใช่การทำลาย เพราะการทบทวนระบบรายได้ไม่ได้หมายถึงการยุบองค์กร หยุดสนับสนุนงานสร้างเสริมสุขภาพ หรือเข้าไปควบคุมการบริหารงานของ สสส. แต่เป็นการพิจารณากฎหมายให้สอดคล้องกับหลักวินัยการเงินการคลัง และความรับผิดชอบต่อเงินภาษีของประชาชน
ศุภชัยชี้แก้กฎหมาย สสส. ไม่ใช่การทำลาย
นายศุภชัยยืนยันว่า ไม่ได้ปฏิเสธคุณประโยชน์ของ สสส. รวมถึงความสำเร็จของระบบสาธารณสุขไทยและความร่วมมือกับองค์การอนามัยโลก หรือ WHO เพียงแต่ต้องแยกประเด็นให้ชัดเจนระหว่างการสนับสนุนภารกิจสร้างเสริมสุขภาพ กับการคงรูปแบบการจัดเก็บและจัดสรรเงินภาษีแบบเดิมไว้ตลอดไป
7 เหตุผลที่เสนอทบทวนกฎหมาย สสส.
เพื่อให้เข้าใจข้อเสนอมากขึ้น สามารถสรุปเหตุผลสำคัญที่นายศุภชัยชี้แจงได้ 7 ประเด็น ดังนี้
- ไม่ใช่การแทรกแซงการบริหาร: ร่างกฎหมายมุ่งทบทวนแหล่งรายได้และกระบวนการจัดสรรเงิน ไม่ได้เปลี่ยนโครงสร้าง อำนาจหน้าที่ หรือเข้าไปควบคุมการทำงานของ สสส. การเปลี่ยนวิธีจัดสรรงบประมาณจึงไม่ได้ทำให้องค์กรสูญเสียความเป็นอิสระโดยอัตโนมัติ
- วินัยการเงินการคลังไม่ใช่การตัดงบ: เงินภาษีทุกบาทเป็นเงินของประชาชน จึงควรมีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และมีผู้รับผิดชอบอย่างชัดเจน การทบทวนระบบรายได้ไม่ได้แปลว่ารัฐจะหยุดสนับสนุน สสส. แต่รัฐควรจัดสรรงบประมาณตามความจำเป็นและประโยชน์สาธารณะ
- ไม่ควรทำให้ประชาชนเข้าใจผิด: การเสนอร่างกฎหมายเป็นหน้าที่ของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ไม่ใช่หลักฐานว่ารัฐบาลต่อต้าน สสส. จึงควรแยกบทบาทของผู้เสนอร่าง รัฐบาล และรัฐสภาออกจากกันอย่างชัดเจน
- รับงบรัฐไม่ได้แปลว่าเสียอิสระ: ศาล องค์กรอิสระ และกองทัพต่างได้รับงบประมาณแผ่นดิน แต่ยังมีโครงสร้างและอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายของตนเอง ความเป็นอิสระจึงควรยึดโยงกับกฎหมายและหลักประกันในการปฏิบัติหน้าที่
- กฎหมายการเงินการคลังต้องได้รับการเคารพ: พระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 วางหลักเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีและการใช้จ่ายเฉพาะกิจ การที่กฎหมายเดิมได้รับการรองรับไม่ได้หมายความว่ารัฐสภาจะไม่มีสิทธิทบทวนหรือแก้ไขในอนาคต
- WHO ให้คำแนะนำ แต่ไม่มีอำนาจแทนรัฐสภาไทย: ประเทศไทยสามารถรับฟังข้อเสนอทางวิชาการจาก WHO ได้ แต่การกำหนดภาษี งบประมาณ และกฎหมายภายในประเทศต้องเป็นไปตามอำนาจขององค์กรตามรัฐธรรมนูญไทย
- การตรวจสอบและการปฏิรูปทำควบคู่กันได้: การตรวจสอบการใช้จ่ายกับการทบทวนโครงสร้างรายได้เป็นคนละเรื่อง และจำเป็นต้องทำทั้งสองด้าน เพื่อให้ประชาชนได้รับทั้งระบบการเงินที่โปร่งใสและงานสร้างเสริมสุขภาพที่มีประสิทธิภาพ
ศุภชัยชี้แก้กฎหมาย สสส. ไม่ใช่การทำลายองค์กร
มุมมองของนายศุภชัยสะท้อนว่า การปกป้อง สสส. ไม่จำเป็นต้องหมายถึงการปกป้องกฎหมายเดิมทุกมาตรา และการสนับสนุนงานสร้างเสริมสุขภาพก็ไม่จำเป็นต้องผูกติดกับรูปแบบการจัดสรรเงินแบบเดิมเสมอไป หากกฎหมายมีข้อบกพร่อง ก็ควรพิจารณาแก้ไขเป็นรายมาตรา โดยเปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายเสนอข้อมูลและแนวทางที่เหมาะสม
ประเด็นที่สังคมควรจับตาคือ การแก้ไขกฎหมายจะออกแบบระบบงบประมาณอย่างไรให้ สสส. ยังคงทำงานได้อย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันรัฐก็สามารถตรวจสอบการใช้จ่ายและวางแผนงบประมาณระยะยาวได้อย่างมีประสิทธิภาพ การเปลี่ยนแหล่งรายได้ไม่ควรทำให้ภารกิจด้านสุขภาพประชาชนสะดุด และไม่ควรเปิดช่องให้ผู้ประกอบการสุราหรือยาสูบได้รับประโยชน์จากการปรับโครงสร้างภาษี
ในอีกมุมหนึ่ง การมีแหล่งรายได้ที่มั่นคงอาจช่วยให้ สสส. เดินหน้าทำงานด้านการลดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ การรณรงค์ป้องกันโรค และการสร้างเสริมสุขภาวะของคนไทยได้อย่างต่อเนื่อง แต่ความมั่นคงดังกล่าวควรมาพร้อมกลไกกำกับดูแลที่ตรวจสอบได้ เปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ และประเมินผลลัพธ์อย่างเป็นรูปธรรม
ดังนั้น ข้อถกเถียงเรื่องนี้ไม่ควรถูกลดทอนให้เหลือเพียงฝ่ายสนับสนุนหรือฝ่ายทำลาย สสส. เพราะหัวใจสำคัญคือการออกแบบกฎหมายที่สร้างสมดุลระหว่างความเป็นอิสระ ประสิทธิภาพในการทำงาน และความรับผิดชอบต่อเงินภาษี ประชาชนควรได้รับข้อมูลรอบด้าน เพื่อให้สามารถติดตามกระบวนการพิจารณาร่างกฎหมายได้อย่างเข้าใจ
ท้ายที่สุด ศุภชัยชี้แก้กฎหมาย สสส. ไม่ใช่การทำลาย แต่เป็นข้อเสนอให้ทบทวนระบบรายได้ภายใต้กระบวนการประชาธิปไตย การถกเถียงควรยึดเนื้อหากฎหมาย ข้อเท็จจริง และประโยชน์ของประชาชนเป็นหลัก หากทุกฝ่ายร่วมกันปรับปรุงกติกาอย่างสร้างสรรค์ ก็มีโอกาสทำให้ทั้งระบบสุขภาพและระบบการเงินการคลังของประเทศเดินหน้าได้อย่างมั่นคง
ที่มา – ‘ศุภชัย’สอนมวย ‘สาธิต’ ชี้ 7 ข้อ แก้กฎหมาย สสส. ไม่ใช่การทำลาย สสส.