สกร. จับมือกองทัพภาคที่ 2 ขับเคลื่อน 1 ปี 1 วุฒิ
โครงการ สกร. จับมือกองทัพภาคที่ 2 ขับเคลื่อน 1 ปี 1 วุฒิ เป็นความร่วมมือด้านการศึกษาที่น่าสนใจ เพราะช่วยเปิดโอกาสให้ทหารกองประจำการสามารถพัฒนาคุณวุฒิของตนเองไปพร้อมกับการปฏิบัติหน้าที่รับใช้ประเทศ โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการลดระยะเวลาการเรียนจากเดิมประมาณ 2 ปี เหลือเพียง 1 ปี ตามระดับการศึกษาของผู้เรียน ทั้งระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษาตอนต้น และมัธยมศึกษาตอนปลาย
เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ หรือ สกร. พร้อมด้วยพันเอก วินัย บุญวิจิตร เสนาธิการกองพลพัฒนาที่ 2 และรองผู้อำนวยการศูนย์การศึกษากองทัพภาคที่ 2 ได้ร่วมกันมอบแนวทางการดำเนินงานโครงการ ณ โรงแรมลายทอง จังหวัดอุบลราชธานี การประชุมครั้งนี้มีผู้บริหารด้านการศึกษา ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัดทั้ง 20 จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมถึงผู้แทนหน่วยทหารจาก 11 จังหวัดเข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
สกร. จับมือกองทัพภาคที่ 2 ขับเคลื่อน 1 ปี 1 วุฒิ
หัวใจของโครงการคือการนำความรู้ ประสบการณ์ และทักษะที่ทหารได้รับจากการฝึกเฉพาะหน้าที่ การฝึกตามวงรอบ การปฏิบัติงาน และกิจวัตรประจำวัน มาเทียบโอนเป็นผลการเรียนตามหลักเกณฑ์ของหลักสูตร การดำเนินงานลักษณะนี้ช่วยลดการเรียนรู้ที่ซ้ำซ้อน และทำให้ผู้เรียนใช้เวลาศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยไม่กระทบต่อภารกิจหลักของกองทัพ
แนวทางดังกล่าวยังสอดคล้องกับวิถีชีวิตของทหารกองประจำการ ซึ่งมีตารางการปฏิบัติหน้าที่ค่อนข้างชัดเจนและอาจไม่สามารถเข้าเรียนในรูปแบบปกติได้ตลอดเวลา สกร. จึงออกแบบการเรียนรู้ให้มีความยืดหยุ่น ทั้งการเรียนภาคปฏิบัติ การเรียนรู้จากประสบการณ์จริง การติวออนไลน์ และการติดตามผู้เรียนเป็นรายบุคคล เพื่อให้ทุกคนสามารถเรียนต่อได้อย่างต่อเนื่อง
เป้าหมายของโครงการ 1 ปี 1 วุฒิสำหรับทหารกองประจำการ
ดร.เกศทิพย์กล่าวว่า ทหารกองประจำการเป็นผู้ที่มีวินัย มีความเสียสละ และทำหน้าที่เพื่อประเทศชาติ จึงควรได้รับโอกาสในการศึกษาต่ออย่างเหมาะสม โครงการนี้ไม่ได้มุ่งเพียงการเพิ่มวุฒิการศึกษาเท่านั้น แต่ยังช่วยสร้างทางเลือกในการประกอบอาชีพและยกระดับคุณภาพชีวิตหลังปลดประจำการอีกด้วย
เมื่อทหารมีวุฒิการศึกษาที่สูงขึ้น พวกเขาจะสามารถสมัครงานได้หลากหลายมากขึ้น มีโอกาสศึกษาต่อในระดับที่สูงกว่าเดิม และนำความรู้ไปใช้พัฒนาตนเอง ครอบครัว และชุมชน การได้รับการรับรองคุณวุฒิอย่างเป็นระบบยังช่วยเพิ่มความมั่นใจให้ผู้เรียนเห็นว่าประสบการณ์จากการทำงานและการฝึกสามารถต่อยอดเป็นความรู้ที่มีคุณค่าได้
- ลดระยะเวลาการศึกษาให้เหมาะสมกับช่วงเวลารับราชการทหาร
- เทียบโอนความรู้และประสบการณ์จากการฝึกกับรายวิชาที่เกี่ยวข้อง
- จัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับภารกิจและตารางชีวิตของทหาร
- ส่งเสริมทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ และความรู้พื้นฐานที่จำเป็น
- ติดตามผู้เรียนเป็นรายบุคคลเพื่อป้องกันการหลุดออกจากระบบการศึกษา
การเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับการฝึกและการปฏิบัติงาน
การดำเนินงานจะบูรณาการการฝึก ทักษะชีวิต และทักษะอาชีพเข้ากับหลักสูตรการศึกษา โดยมีการจัดเวลาเรียนภาคปฏิบัติรวม 300 ชั่วโมง พร้อมเสริมการติวออนไลน์ เพื่อช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจเนื้อหาและเตรียมตัวสำหรับการประเมินผลได้ดียิ่งขึ้น รูปแบบนี้ทำให้การศึกษาไม่จำกัดอยู่เฉพาะในห้องเรียน แต่เกิดขึ้นได้จากการลงมือทำ การแก้ปัญหา และการทำงานร่วมกับผู้อื่น
ตัวอย่างเช่น ทักษะการวางแผนและการปฏิบัติงานสามารถเชื่อมโยงกับการเรียนรู้ด้านการดำรงชีวิต ทักษะการสื่อสารและการทำงานเป็นทีมสามารถนำไปเทียบโยงกับรายวิชาที่เกี่ยวข้องได้ ขณะเดียวกัน การฝึกอาชีพและการเรียนรู้จากสถานการณ์จริงยังช่วยให้ทหารมีพื้นฐานสำหรับการทำงานหลังปลดประจำการ
โครงการนี้ดำเนินงานภายใต้หลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และหลักสูตรส่งเสริมการเรียนรู้เพื่อคุณวุฒิตามระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2567 ซึ่งมีการปรับปรุงให้เหมาะสมกับบริบทของผู้เรียนมากขึ้น การใช้หลักสูตรควบคู่กับการเทียบโอนประสบการณ์จะช่วยให้การจัดการศึกษามีความยืดหยุ่นและตอบโจทย์กำลังพลได้จริง
ความร่วมมือระหว่าง สกร. และหน่วยทหาร
ความสำเร็จของโครงการจำเป็นต้องอาศัยการประสานงานอย่างใกล้ชิดระหว่างสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ประจำจังหวัด หน่วยทหาร ผู้ประสานงาน และครูประจำกลุ่ม ทุกฝ่ายต้องร่วมกันวางแผนตารางเรียน ตรวจสอบสิทธิทางการศึกษา จัดเตรียมเอกสารเทียบโอน และติดตามความก้าวหน้าของผู้เรียนอย่างสม่ำเสมอ
อธิบดี สกร. เน้นย้ำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดูแลผู้เรียนเป็นรายบุคคล เพราะทหารแต่ละคนมีพื้นฐานการศึกษา ประสบการณ์ และข้อจำกัดที่แตกต่างกัน บางคนอาจต้องการความช่วยเหลือด้านการเรียนออนไลน์ ขณะที่บางคนอาจมีปัญหาเรื่องอินเทอร์เน็ต การเดินทาง หรือการเข้าสอบ การมีผู้รับผิดชอบติดตามอย่างต่อเนื่องจะช่วยให้ปัญหาได้รับการแก้ไขก่อนส่งผลต่อการเรียน
ด้านพันเอก วินัย บุญวิจิตร ได้ถ่ายทอดประสบการณ์การปฏิบัติงานที่สะท้อนถึงความกล้าหาญ ความเสียสละ และความผูกพันระหว่างผู้บังคับบัญชากับพลทหาร พร้อมย้ำว่าการศึกษาเป็นโอกาสสำคัญที่สามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตได้ การมีวุฒิการศึกษาและทักษะเพิ่มเติมจะช่วยให้ทหารนำความรู้ไปดูแลครอบครัวและสร้างอนาคตที่มั่นคงหลังสิ้นสุดภารกิจ
นายกันตภณ พิมพาลัยกล่าวว่า โครงการมุ่งลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาและเพิ่มคุณวุฒิให้ทหารกองประจำการ โดยไม่กระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่หลัก ทั้งนี้ อยู่ระหว่างการจัดทำคู่มือการดำเนินงานฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2569 สำหรับทหารกองประจำการทุกเหล่าทัพ และเตรียมเปิดใช้อย่างเป็นทางการทั่วประเทศในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2570
บทเรียนจากการดำเนินงานในจังหวัดลพบุรี
จังหวัดลพบุรีเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีประสบการณ์ในการขับเคลื่อนโครงการอย่างต่อเนื่อง โดยมีผู้เรียนเข้าร่วมมากกว่า 1,300 คน การดำเนินงานอาศัยความร่วมมือจากหน่วยทหาร ผู้ประสานงาน และครูประจำกลุ่ม เพื่อช่วยกันจัดตารางเรียน ดูแลการสอบ และแก้ไขปัญหาด้านอินเทอร์เน็ต นอกจากนี้ ยังมีการอบรมครูประจำกลุ่มจำนวน 65 คน เพื่อให้เข้าใจแนวทางและเกณฑ์การดำเนินงานไปในทิศทางเดียวกัน
ประสบการณ์จากจังหวัดลพบุรีสะท้อนว่า การจัดการศึกษาสำหรับทหารกองประจำการจำเป็นต้องมีระบบสนับสนุนที่ชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นช่องทางติดต่อ การจัดเก็บข้อมูลผู้เรียน การให้คำปรึกษา และการช่วยเหลือเมื่อเกิดอุปสรรค หากหน่วยงานสามารถทำงานเป็นเครือข่ายได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้เรียนก็จะได้รับบริการที่รวดเร็วและมีโอกาสสำเร็จการศึกษามากขึ้น
ในภาพรวม สกร. จับมือกองทัพภาคที่ 2 ขับเคลื่อน 1 ปี 1 วุฒิ จึงเป็นตัวอย่างของการนำการศึกษาไปออกแบบให้เข้ากับชีวิตจริงของผู้เรียน แทนที่จะให้ผู้เรียนต้องปรับตัวเข้าหาระบบเพียงฝ่ายเดียว การยอมรับความรู้จากประสบการณ์และการฝึกปฏิบัติยังเป็นแนวคิดที่ช่วยให้การศึกษามีความหมายมากขึ้น เพราะผู้เรียนสามารถมองเห็นความเชื่อมโยงระหว่างสิ่งที่ทำในแต่ละวันกับคุณวุฒิที่จะได้รับ
หากดำเนินงานได้ตามเป้าหมาย โครงการนี้จะช่วยให้ทหารกองประจำการจำนวนมากมีวุฒิการศึกษาที่สามารถนำไปใช้สมัครงาน ศึกษาต่อ หรือพัฒนาทักษะอาชีพได้จริง จึงถือเป็นความร่วมมือที่สร้างประโยชน์ทั้งต่อกำลังพล ครอบครัว กองทัพ และสังคมโดยรวม สำหรับผู้ที่เกี่ยวข้อง สิ่งสำคัญคือการสนับสนุนให้ผู้เรียนเข้าร่วมอย่างต่อเนื่องและใช้โอกาสนี้วางแผนอนาคตตั้งแต่วันนี้ เพราะวุฒิการศึกษาอาจเป็นก้าวแรกของเส้นทางอาชีพที่มั่นคงหลังปลดประจำการ
ที่มา – สกร. จับมือกองทัพภาคที่ 2 ขับเคลื่อน “1 ปี 1 วุฒิ” เพิ่มโอกาสการศึกษาทหารกองประจำการ