สม รังสีวิจารณ์ซัมมิตผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศส

ประเด็นการประชุมสุดยอดองค์การระหว่างประเทศแห่งกลุ่มประเทศผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศส หรือโอไอเอฟ ที่กรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา กลายเป็นที่จับตาในเวทีระหว่างประเทศ หลังนายสม รังสี แกนนำฝ่ายค้านกัมพูชาซึ่งลี้ภัยอยู่ในฝรั่งเศส ออกมาวิพากษ์วิจารณ์ว่าการประชุมดังกล่าวเป็นเพียงการจัดฉาก และไม่ควรจัดขึ้นในประเทศที่กำลังเผชิญข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการปราบปรามทางการเมืองและปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ

การประชุมครั้งนี้มีผู้นำประเทศและรัฐมนตรีระดับสูงจากหลายประเทศเข้าร่วม รวมถึงนายเอ็มมานูเอล มาครง ประธานาธิบดีฝรั่งเศส โดยโอไอเอฟเป็นองค์กรที่มุ่งส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศและประชาชนที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส พร้อมยึดถือหลักสันติภาพ ประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชน และหลักนิติธรรมเป็นแนวทางสำคัญ

สม รังสีวิจารณ์ซัมมิตผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศส

นายสม รังสีระบุว่า กัมพูชาไม่ใช่สถานที่เหมาะสมสำหรับการจัดประชุม เนื่องจากสถานการณ์ภายในประเทศยังมีข้อกังวลหลายด้าน ทั้งเรื่องเสรีภาพทางการเมือง ความเป็นอิสระของฝ่ายตุลาการ การคุ้มครองสิทธิมนุษยชน และการทำงานของภาคประชาสังคม เขามองว่าการจัดงานในช่วงเวลานี้อาจทำให้ภาพลักษณ์ของเวทีโอไอเอฟถูกตั้งคำถาม เพราะคุณค่าที่องค์กรประกาศยึดถือดูขัดแย้งกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในกัมพูชา

สำหรับนายสม รังสี การประชุมดังกล่าวเกิดขึ้นผิดทั้งสถานที่และเวลา เพราะกัมพูชากำลังถูกวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับแนวโน้มประชาธิปไตยที่ถดถอย เขายังมองว่าการนำผู้นำจากหลายประเทศมารวมตัวกันอาจกลายเป็นการสร้างภาพว่าประเทศมีความเปิดกว้างและเคารพหลักสิทธิเสรีภาพ ทั้งที่ฝ่ายต่อต้านรัฐบาลและนักเคลื่อนไหวจำนวนมากยังเผชิญแรงกดดัน

สม รังสีวิจารณ์ซัมมิตผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศสจากมุมสิทธิมนุษยชน

ข้อวิจารณ์ของนายสม รังสีเกิดขึ้นท่ามกลางความกังวลจากองค์กรสิทธิมนุษยชนและประชาคมระหว่างประเทศ ก่อนหน้านี้ นายทอม แอนดรูว์ส ผู้รายงานพิเศษด้านสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติประจำกัมพูชา เรียกร้องให้รัฐบาลพนมเปญปล่อยตัวผู้ถูกควบคุมตัวมากกว่า 100 คน โดยผู้ถูกควบคุมตัวบางส่วนเป็นนักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมและผู้ทำงานเพื่อประโยชน์สาธารณะ

ผู้รายงานพิเศษของสหประชาชาติระบุว่า บุคคลเหล่านี้อาจถูกควบคุมตัวจากการใช้เสรีภาพขั้นพื้นฐาน เช่น การแสดงความคิดเห็น การรวมกลุ่ม และการทำกิจกรรมเพื่อชุมชน ประเด็นดังกล่าวจึงกลายเป็นคำถามสำคัญว่า รัฐบาลประเทศเจ้าภาพควรแสดงความรับผิดชอบและเปิดพื้นที่ให้มีการตรวจสอบอย่างไร เมื่อเป็นผู้จัดงานที่เกี่ยวข้องกับหลักประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชน

นอกจากเสียงวิจารณ์จากฝ่ายค้านและสหประชาชาติแล้ว เครือข่ายองค์กรภาคประชาสังคมกัมพูชาจำนวน 26 แห่ง ยังร่วมกันยื่นหนังสือต่อสถานเอกอัครราชทูตแคนาดาและฝรั่งเศสประจำกรุงพนมเปญ เพื่อเรียกร้องให้ประเทศที่เข้าร่วมการประชุมแสดงจุดยืนต่อสถานการณ์ภายในกัมพูชา โดยเฉพาะเรื่องประชาธิปไตยที่ถดถอย การละเมิดสิทธิมนุษยชน และการโจมตีองค์กรภาคประชาสังคม

เครือข่ายดังกล่าวต้องการให้การประชุมไม่เป็นเพียงเวทีทางการทูตหรือพิธีการระหว่างประเทศเท่านั้น แต่ควรเป็นโอกาสให้รัฐบาลและผู้นำประเทศสมาชิกพูดคุยถึงปัญหาที่ประชาชนกัมพูชากำลังเผชิญอย่างตรงไปตรงมา การแสดงจุดยืนที่ชัดเจนอาจช่วยสร้างแรงกดดันให้เกิดการปฏิรูปและการคุ้มครองสิทธิของประชาชนมากขึ้น

รัฐบาลกัมพูชายืนยันเดินหน้าจัดประชุม

ด้านนายเนธ เพียกตรา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสารสนเทศกัมพูชา กล่าวว่า รัฐบาลไม่มีเวลาสำหรับการโต้เถียง และมุ่งเน้นการทำให้การประชุมประสบความสำเร็จ ท่าทีดังกล่าวสะท้อนว่ารัฐบาลกัมพูชาต้องการให้ความสำคัญกับบทบาทของประเทศในฐานะเจ้าภาพ และไม่ต้องการให้ข้อกล่าวหาทางการเมืองบดบังวาระการประชุมระหว่างประเทศ

ขณะเดียวกัน แหล่งข่าวจากทำเนียบประธานาธิบดีฝรั่งเศสเปิดเผยว่า รัฐบาลปารีสมีประเด็นที่ต้องการสื่อสารในการประชุม โดยเฉพาะเรื่องสิทธิมนุษยชนและหลักนิติธรรม ฝรั่งเศสมองว่าการไม่เข้าร่วมประชุมอาจไม่ใช่วิธีที่ดีที่สุดในการผลักดันประเด็นเหล่านี้ เพราะการเข้าร่วมยังเปิดโอกาสให้ประเทศต่าง ๆ สามารถนำเรื่องสำคัญเข้าสู่การหารือและส่งสารโดยตรงต่อรัฐบาลกัมพูชา

ท่าทีของฝรั่งเศสจึงมีความซับซ้อนในทางการทูต ด้านหนึ่งคือการรักษาความสัมพันธ์กับประเทศสมาชิกโอไอเอฟและการสนับสนุนความร่วมมือด้านภาษา วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ อีกด้านหนึ่งคือการยืนยันหลักการด้านสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตย การเข้าร่วมประชุมจึงอาจถูกใช้เป็นช่องทางในการสื่อสารแรงกดดัน มากกว่าการแปลว่าฝรั่งเศสเห็นด้วยกับสถานการณ์ทางการเมืองในกัมพูชา

กรณีนี้สะท้อนความท้าทายของเวทีระหว่างประเทศอย่างชัดเจน เพราะการประชุมที่มีเป้าหมายส่งเสริมสันติภาพและสิทธิเสรีภาพย่อมถูกคาดหวังให้จัดขึ้นในบรรยากาศที่สอดคล้องกับคุณค่าดังกล่าว อย่างไรก็ตาม การเลือกเข้าร่วมหรือคว่ำบาตรการประชุมต่างมีข้อดีและข้อจำกัด การเข้าร่วมช่วยให้ประเทศต่าง ๆ มีพื้นที่พูดคุย ขณะที่การไม่เข้าร่วมอาจเป็นสัญลักษณ์ของการประณามที่รุนแรงขึ้น

• ฝ่ายวิจารณ์มองว่าการประชุมอาจถูกใช้เพื่อสร้างภาพลักษณ์ทางการเมืองของกัมพูชา
• รัฐบาลกัมพูชายืนยันว่าต้องการมุ่งเน้นความสำเร็จของการประชุมมากกว่าการโต้เถียง
• ฝรั่งเศสเตรียมนำประเด็นสิทธิมนุษยชนและหลักนิติธรรมเข้าสู่เวทีหารือ
• ภาคประชาสังคมเรียกร้องให้ประเทศสมาชิกแสดงจุดยืนต่อการละเมิดสิทธิและประชาธิปไตย

โดยสรุป ประเด็น สม รังสีวิจารณ์ซัมมิตผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศส ไม่ได้เป็นเพียงความขัดแย้งระหว่างนักการเมืองฝ่ายค้านกับรัฐบาลกัมพูชาเท่านั้น แต่ยังสะท้อนคำถามใหญ่เกี่ยวกับบทบาทของเวทีระหว่างประเทศในการรับมือกับปัญหาสิทธิมนุษยชน เจ้าภาพการประชุมควรเปิดพื้นที่ให้เกิดการตรวจสอบและการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างจริงจัง เพื่อให้การประชุมมีความหมายมากกว่าภาพพิธีการ หากผู้นำประเทศสมาชิกสามารถใช้โอกาสนี้ผลักดันการพูดคุยอย่างสร้างสรรค์ เวทีโอไอเอฟก็อาจช่วยส่งเสริมการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในกัมพูชาได้

ติดตามความเคลื่อนไหวทางการเมืองระหว่างประเทศอย่างรอบด้าน และพิจารณาข้อมูลจากหลายฝ่ายก่อนสรุปความคิดเห็น เพราะเสียงวิจารณ์ การตอบโต้ของรัฐบาล และจุดยืนของประชาคมโลก ล้วนเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้เห็นภาพสถานการณ์ได้ชัดเจนขึ้น

ที่มา – “สม รังสี” จวกกัมพูชาไม่เหมาะจัดซัมมิตผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศส ชี้แค่การจัดฉาก