สรรเพชญ แจงแผนคมนาคมภาคใต้
การพัฒนาระบบคมนาคมในภาคใต้กำลังเดินหน้าอย่างเป็นรูปธรรม หลังนายสรรเพชญ บุญญามณี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ได้รับมอบหมายให้ชี้แจงต่อที่ประชุมสภาฯ ถึงแนวทางยกระดับโครงข่ายการเดินทางและการขนส่งในพื้นที่ภาคใต้ รวมถึงความคืบหน้าโครงการสะพานข้ามทะเลสาบสงขลา โดยรัฐบาลวางเป้าหมายให้ถนน รถไฟ ท่าเรือ และสนามบินเชื่อมต่อกันอย่างไร้รอยต่อ เพื่อเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจ ลดต้นทุนการขนส่ง และสนับสนุนการท่องเที่ยวในภูมิภาค
สาระสำคัญของแผนนี้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ซึ่งมุ่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานให้รองรับการเติบโตในอนาคต ควบคู่กับการเปิดโอกาสให้ภาคเอกชนและประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการลงทุน กระทรวงคมนาคมยังต้องการผลักดันการเปลี่ยนรูปแบบการขนส่งสินค้า จากการใช้ถนนเป็นหลักไปสู่ระบบรางและทางน้ำ หรือที่เรียกว่า Modal Shift รวมถึงส่งเสริมให้ประชาชนเลือกใช้ระบบขนส่งสาธารณะมากขึ้น
สรรเพชญ แจงแผนคมนาคมภาคใต้ ครบ 4 มิติ
นายสรรเพชญระบุว่า กระทรวงคมนาคมได้บูรณาการแผนพัฒนาระบบคมนาคมภาคใต้ครบ 4 มิติ ได้แก่ ทางถนน ทางราง ทางน้ำ และทางอากาศ รวมทั้งหมด 26 โครงการ วงเงินงบประมาณรวมกว่า 591,196.83 ล้านบาท แผนดังกล่าวมีเป้าหมายเชื่อมโยงพื้นที่เศรษฐกิจระหว่างฝั่งอันดามันและอ่าวไทย ตลอดจนเชื่อมเมืองท่องเที่ยว เขตอุตสาหกรรม ชุมชน และด่านชายแดนให้เดินทางถึงกันได้สะดวกยิ่งขึ้น
โครงการถนนและสะพานที่ช่วยแก้ปัญหาการเดินทาง
ด้านถนน รัฐบาลเร่งผลักดันโครงการสำคัญหลายแห่ง โดยเฉพาะโครงการทางพิเศษจังหวัดภูเก็ต ระยะที่ 1 ช่วงกะทู้–ป่าตอง ซึ่งคาดว่าจะเริ่มก่อสร้างในปี 2570 และแล้วเสร็จในปี 2574 ส่วนระยะที่ 2 ช่วงเมืองใหม่–เกาะแก้ว–กะทู้ คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างในปี 2571 นอกจากนี้ยังมีโครงการทางพิเศษเชื่อมเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี และเส้นทางยุทธศาสตร์เชื่อมสองฝั่งทะเลอันดามันกับอ่าวไทย ตั้งแต่สตูล สงขลา จนถึงปัตตานี
อีกหนึ่งโครงการที่ประชาชนติดตามอย่างใกล้ชิดคือ สะพานข้ามทะเลสาบสงขลา ซึ่งจะเชื่อมอำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลา กับอำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง โครงการนี้จะช่วยลดระยะเวลาเดินทาง เพิ่มทางเลือกให้ประชาชน และสนับสนุนการท่องเที่ยวรอบทะเลสาบสงขลา ขณะเดียวกันยังมีโครงการสะพานเชื่อมเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ ถนนวงแหวนรอบเมืองหาดใหญ่ และสะพานคู่ขนานข้ามแม่น้ำโก-ลก จังหวัดนราธิวาส เพื่อเชื่อมโยงการเดินทางกับประเทศมาเลเซีย
- ทางพิเศษภูเก็ต ระยะที่ 1 และระยะที่ 2 เพื่อแก้ปัญหาจราจรและรองรับนักท่องเที่ยว
- ทางพิเศษเชื่อมเกาะสมุย เพื่อเพิ่มศักยภาพการเดินทางในจังหวัดสุราษฎร์ธานี
- สะพานข้ามทะเลสาบสงขลา เพื่อเชื่อมสงขลากับพัทลุง
- สะพานเชื่อมเกาะลันตา เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวทางทะเล
- ถนนเชื่อมชายแดนไทย–มาเลเซีย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการค้าชายแดน
รถไฟทางคู่ยกระดับการขนส่งสินค้าและผู้โดยสาร
สำหรับระบบราง กระทรวงคมนาคมเร่งขับเคลื่อนโครงการรถไฟทางคู่ ระยะที่ 2 ซึ่งครอบคลุมเส้นทางสำคัญในภาคใต้ ได้แก่ ชุมพร–สุราษฎร์ธานี สุราษฎร์ธานี–ชุมทางหาดใหญ่–สงขลา และหาดใหญ่–ปาดังเบซาร์ โดยคาดว่าจะทยอยเริ่มก่อสร้างในปี 2570 โครงการเหล่านี้จะช่วยเพิ่มความถี่ในการเดินรถ ลดระยะเวลาการเดินทาง และทำให้การขนส่งสินค้าไปยังท่าเรือและชายแดนมีประสิทธิภาพมากขึ้น
นอกจากรถไฟทางคู่แล้ว ยังมีแผนพัฒนาทางรถไฟช่วงหาดใหญ่–สุไหงโก-ลก โครงการเชื่อมต่อชุมพรกับท่าเรือน้ำลึกระนอง หรือ Ranong Gateway และระบบขนส่งมวลชนทางรางในจังหวัดภูเก็ต การลงทุนด้านระบบรางจะเป็นส่วนสำคัญในการลดการพึ่งพาการขนส่งทางถนน ช่วยประหยัดพลังงาน ลดมลพิษ และเพิ่มทางเลือกให้ประชาชนกับผู้ประกอบการ
ท่าเรือและสนามบินรองรับเศรษฐกิจการท่องเที่ยว
ด้านการขนส่งทางน้ำ รัฐบาลมีแผนพัฒนาท่าเรือภูมิภาคในพื้นที่กระบี่ พังงา และภูเก็ต ภายใต้แนวคิดวงแหวนอันดามัน ครอบคลุมท่าเรือมาเนาะห์ ท่าเรือช่องหลาด ท่าเรือท่าเลน และท่าเรืออ่าวปอ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้จะช่วยเชื่อมโยงการเดินทางระหว่างจังหวัด เพิ่มศักยภาพการท่องเที่ยวทางทะเล และลดต้นทุนการขนส่งสินค้า
นอกจากนี้ กระทรวงคมนาคมยังศึกษาความเหมาะสมของท่าเรือสำราญขนาดใหญ่บริเวณชายฝั่งอันดามัน จังหวัดภูเก็ต รวมทั้งโครงการพัฒนาท่าเรือแหลมอ่าวอ่าง จังหวัดระนอง เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวกลุ่มเรือสำราญและยกระดับภาคใต้ให้เป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวทางทะเลที่มีมาตรฐาน
ด้านการเดินทางทางอากาศ มีโครงการพัฒนาท่าอากาศยานภูเก็ต ระยะที่ 2 ซึ่งคาดว่าจะเริ่มก่อสร้างในปี 2570 และเปิดใช้งานในปี 2575 ควบคู่กับการศึกษาความเป็นไปได้ของท่าอากาศยานอันดามัน ส่วนท่าอากาศยานหาดใหญ่อยู่ระหว่างจัดทำแผนแม่บท และมีเป้าหมายเริ่มก่อสร้างในปี 2573 ขณะที่โครงการก่อสร้างท่าอากาศยานพัทลุงมีกำหนดเริ่มก่อสร้างในปี 2576 และคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2578
ความคืบหน้าสะพานข้ามทะเลสาบสงขลา
ในประเด็นที่ประชาชนรอคอย นายสรรเพชญกล่าวว่า โครงการสะพานข้ามทะเลสาบสงขลาได้รับความเห็นชอบรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม หรือ EIA แล้ว และกรมทางหลวงชนบทได้ลงนามสัญญาจ้างก่อสร้างเมื่อวันที่ 14 กันยายน 2569 โดยกำหนดระยะเวลาก่อสร้าง 1,080 วัน หรือประมาณ 3 ปี
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังดำเนินการด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมอย่างต่อเนื่อง โดยมีการเพิกถอนพื้นที่บางส่วนออกจากเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลหลวงแล้ว ขณะเดียวกันอยู่ระหว่างขออนุญาตก่อสร้างสิ่งล่วงล้ำลำน้ำจากกรมเจ้าท่า รวมถึงจัดหาหน่วยงานอิสระภายนอกเข้ามาตรวจติดตามตามมาตรการ EIA และ ESMP เพื่อให้การก่อสร้างเป็นไปตามหลักวิชาการและลดผลกระทบต่อระบบนิเวศ
โครงการยังให้ความสำคัญกับการดูแลโลมาอิรวดีและทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ โดยมีแผนแต่งตั้งคณะผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมและโลมาอิรวดีเข้ามากำกับติดตาม เมื่อกระบวนการอนุญาตและการเตรียมพื้นที่แล้วเสร็จ กรมทางหลวงชนบทคาดว่าจะสามารถส่งมอบพื้นที่ก่อสร้างให้ผู้รับจ้างได้ภายในไตรมาสที่ 4 ของปี 2569
โอกาสใหม่จากเครือข่ายคมนาคมภาคใต้
ภาพรวมของแผนพัฒนาคมนาคมภาคใต้ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะโครงการใดโครงการหนึ่ง แต่เป็นการสร้างเครือข่ายที่เชื่อมต่อกันทั้งภูมิภาค ตั้งแต่ถนนเลียบชายฝั่งทะเลภาคใต้ หรือ Thailand Riviera ซึ่งมีความคืบหน้าครบทั้ง 5 ระยะ ไปจนถึงโครงการรถไฟ ท่าเรือ และสนามบิน การเชื่อมโยงดังกล่าวจะช่วยกระจายรายได้ไปสู่เมืองรอง เพิ่มโอกาสให้ผู้ประกอบการท้องถิ่น และทำให้ประชาชนเข้าถึงบริการพื้นฐานได้สะดวกขึ้น
โดยสรุป สรรเพชญ แจงแผนคมนาคมภาคใต้ ด้วยแนวทางพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานแบบครบวงจร เน้นความปลอดภัย ความคุ้มค่า และการเติบโตที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม หากทุกโครงการเดินหน้าตามแผน ภาคใต้จะมีระบบคมนาคมที่เชื่อมโยงกันมากขึ้น ลดต้นทุนการเดินทาง และเพิ่มศักยภาพการแข่งขันในระยะยาว สิ่งที่ประชาชนควรติดตามต่อไปคือความคืบหน้าการก่อสร้าง การมีส่วนร่วมของชุมชน และการกำกับดูแลให้โครงการเกิดประโยชน์อย่างแท้จริง