สิงคโปร์ชี้ เน้นลงมือทำ ไม่ใช่เป้าหมายใหม่

ประเด็นด้านสภาพภูมิอากาศกำลังเข้าสู่ช่วงสำคัญอีกครั้ง หลังสิงคโปร์ส่งสัญญาณว่า การเจรจาระหว่างประเทศควรให้ความสำคัญกับการนำข้อตกลงที่มีอยู่ไปปฏิบัติอย่างจริงจัง มากกว่าการตั้งเป้าหมายใหม่ที่อาจทำให้การทำงานล่าช้า แนวคิดนี้สะท้อนผ่านหัวข้อ สิงคโปร์ชี้ เน้นลงมือทำ ไม่ใช่เป้าหมายใหม่ ซึ่งกำลังได้รับความสนใจจากหลายฝ่ายที่ติดตามการประชุมด้านสภาพอากาศระหว่างประเทศ

สำนักข่าวรอยเตอร์สรายงานจากสิงคโปร์ว่า ฟูให้สัมภาษณ์เกี่ยวกับการประชุมสุดยอดด้านสภาพภูมิอากาศภายใต้กรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือยูเอ็นเอฟซีซีซี ครั้งที่ 31 ซึ่งจะจัดขึ้นที่เมืองอันตัลยา ประเทศตุรกี โดยคาดว่าการประชุมครั้งนี้อาจไม่ได้มีการปรับเป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกครั้งใหญ่ เนื่องจากยังมีภารกิจอีกจำนวนมากที่ทุกประเทศต้องดำเนินการตามข้อตกลงเดิม

สิงคโปร์ชี้ เน้นลงมือทำ ไม่ใช่เป้าหมายใหม่

สาระสำคัญของท่าทีสิงคโปร์คือ ทุกประเทศควรเปลี่ยนจากการประกาศความมุ่งมั่นไปสู่การลงมือปฏิบัติที่ตรวจสอบได้ ไม่ว่าจะเป็นการลดการใช้พลังงานจากเชื้อเพลิงฟอสซิล การเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาด การปรับปรุงประสิทธิภาพของระบบไฟฟ้า หรือการสนับสนุนชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากสภาพอากาศเปลี่ยนแปลง การตั้งเป้าหมายใหม่อย่างเดียวไม่สามารถลดอุณหภูมิโลกได้ หากไม่มีแผนงาน งบประมาณ เทคโนโลยี และกลไกติดตามผลที่ชัดเจน

คณะผู้แทนจากเกือบ 200 ประเทศมีกำหนดเข้าร่วมการประชุมคอป 31 เป็นเวลา 12 วัน เพื่อหารือมาตรการเพิ่มเติมในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การเจรจาจะครอบคลุมประเด็นสำคัญหลายด้าน เช่น การใช้ไฟฟ้า การควบคุมการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลก การจัดหาเงินทุนด้านสภาพอากาศ และแนวทางช่วยเหลือประเทศที่มีความเปราะบาง

ทำไมการลงมือปฏิบัติจึงสำคัญกว่าการตั้งเป้าหมายใหม่

การลดก๊าซเรือนกระจกจำเป็นต้องอาศัยการดำเนินงานในหลายระดับ ตั้งแต่รัฐบาล ภาคธุรกิจ เมือง ไปจนถึงประชาชนทั่วไป รัฐบาลต้องกำหนดนโยบายที่ต่อเนื่องและเปิดทางให้เกิดการลงทุนในพลังงานสะอาด ภาคเอกชนต้องปรับกระบวนการผลิตและห่วงโซ่อุปทานให้ปล่อยคาร์บอนน้อยลง ส่วนประชาชนสามารถมีส่วนร่วมผ่านการประหยัดพลังงาน การใช้ขนส่งสาธารณะ และการเลือกสินค้าอย่างรับผิดชอบ

หากประเทศต่าง ๆ ยังคงมุ่งประกาศเป้าหมายที่สูงขึ้น แต่ไม่สามารถบรรลุเป้าหมายเดิมได้ ความน่าเชื่อถือของกระบวนการเจรจาอาจลดลง การลงมือทำจึงควรประกอบด้วยตัวชี้วัดที่ชัดเจน เช่น ปริมาณการปล่อยก๊าซที่ลดได้ สัดส่วนพลังงานหมุนเวียนที่เพิ่มขึ้น เงินทุนที่จัดสรรให้ประเทศกำลังพัฒนา และจำนวนโครงการปรับตัวต่อภัยพิบัติที่ดำเนินการแล้ว

• พลังงาน: เร่งพัฒนาพลังงานหมุนเวียนและระบบไฟฟ้าที่มีความยืดหยุ่น
• การเงิน: ทำให้เงินทุนด้านสภาพอากาศเข้าถึงประเทศและชุมชนที่ต้องการความช่วยเหลือ
• การปรับตัว: เตรียมเมือง เกษตรกรรม และระบบสาธารณสุขให้รับมือคลื่นความร้อน น้ำท่วม และภัยแล้ง
• ความโปร่งใส: เปิดเผยข้อมูลความคืบหน้าเพื่อให้ทุกฝ่ายตรวจสอบและเปรียบเทียบผลลัพธ์ได้

อย่างไรก็ตาม การเจรจาครั้งนี้ยังต้องเผชิญอุปสรรคหลายประการ โดยเฉพาะความกังวลด้านความมั่นคงทางพลังงานที่เกิดจากความขัดแย้งระหว่างประเทศ สงครามและความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์อาจทำให้ราคาพลังงานผันผวน กระทบต่อการลงทุน และทำให้บางประเทศหันกลับไปพึ่งพาเชื้อเพลิงที่มีการปล่อยคาร์บอนสูงเพื่อรักษาความมั่นคงด้านพลังงานในระยะสั้น

ฟูกล่าวว่า แม้ผู้เจรจาจะพบข้อจำกัด แต่ยังมีโอกาสสร้างความคืบหน้าในประเด็นที่เป็นรูปธรรม เช่น การปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมถึงการบรรลุข้อตกลงแยกต่างหากนอกกระบวนการเจรจาหลัก วิธีการดังกล่าวอาจช่วยให้ประเทศที่มีความเห็นใกล้เคียงกันสามารถเดินหน้าความร่วมมือได้เร็วขึ้น โดยไม่ต้องรอให้ทุกประเด็นมีข้อสรุปพร้อมกัน

ความท้าทายของเวทีเจรจาสภาพอากาศโลก

กระบวนการเจรจาด้านสภาพอากาศอยู่ภายใต้การวิพากษ์วิจารณ์มาอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากการตัดสินใจจำนวนมากต้องอาศัยฉันทามติจากประเทศสมาชิกเกือบ 200 ประเทศ ความเห็นที่แตกต่างกันด้านเศรษฐกิจ พลังงาน ความรับผิดชอบทางประวัติศาสตร์ และเงินทุน ทำให้การบรรลุข้อตกลงใช้เวลานาน

ฮวน คาร์ลอส นาวาร์โร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสิ่งแวดล้อมปานามา ระบุในการประชุมว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพของสหประชาชาติเมื่อไม่นานมานี้ว่า ความจำเป็นในการเห็นพ้องต้องกันเปิดช่องให้คณะผู้แทนฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งสามารถทำลายความคืบหน้าได้ ความเห็นนี้สะท้อนว่าระบบฉันทามติช่วยให้ทุกประเทศมีส่วนร่วม แต่ในอีกด้านหนึ่งก็อาจทำให้การตัดสินใจเร่งด่วนล่าช้า

ทางออกที่เป็นไปได้คือการสร้างความร่วมมือหลายระดับควบคู่กัน ประเทศต่าง ๆ อาจเริ่มจากการทำข้อตกลงด้านเทคโนโลยี การเงิน การลดมีเทน การอนุรักษ์ป่าไม้ หรือการพัฒนาตลาดคาร์บอน โดยกำหนดเป้าหมายร่วมที่วัดผลได้และเปิดให้ประเทศอื่นเข้าร่วมภายหลัง แนวทางนี้ไม่จำเป็นต้องแทนที่การเจรจาหลัก แต่สามารถช่วยเติมเต็มช่องว่างและเปลี่ยนความตั้งใจให้เป็นโครงการจริง

สำหรับภาคธุรกิจ การส่งสัญญาณของสิงคโปร์ถือเป็นแรงผลักดันให้บริษัทต่าง ๆ ทบทวนแผนลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของตนเอง องค์กรควรจัดทำบัญชีคาร์บอนอย่างเป็นระบบ ตั้งเป้าหมายที่มีข้อมูลรองรับ และรายงานความคืบหน้าอย่างโปร่งใส ไม่ควรอาศัยเพียงคำประกาศด้านความยั่งยืนหรือการชดเชยคาร์บอนโดยไม่มีการลดการปล่อยจากกิจกรรมหลัก

ในระดับประชาชน เรื่องนี้อาจดูเป็นประเด็นใหญ่และไกลตัว แต่การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจริงเริ่มได้จากการตัดสินใจในชีวิตประจำวัน การลดการใช้ไฟฟ้าที่ไม่จำเป็น เลือกใช้อุปกรณ์ประหยัดพลังงาน ลดขยะอาหาร และสนับสนุนสินค้าที่มีความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างแรงจูงใจให้ตลาดและผู้กำหนดนโยบายเดินหน้าเร็วขึ้น

โดยสรุป แนวคิด สิงคโปร์ชี้ เน้นลงมือทำ ไม่ใช่เป้าหมายใหม่ ไม่ได้หมายความว่าการตั้งเป้าหมายระยะยาวไม่สำคัญ แต่ต้องการย้ำว่าเป้าหมายจะมีคุณค่าเมื่อถูกแปลงเป็นนโยบาย งบประมาณ โครงการ และผลลัพธ์ที่ประชาชนตรวจสอบได้ การประชุมคอป 31 จึงควรเป็นเวทีที่ช่วยเร่งการดำเนินงาน ลดอุปสรรค และสร้างความร่วมมือที่เกิดผลจริง หากทุกฝ่ายมุ่งเน้นการทำงานอย่างต่อเนื่องมากกว่าการแข่งขันกันประกาศเป้าหมายใหม่ โลกก็มีโอกาสรับมือวิกฤตสภาพภูมิอากาศได้อย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น

มุมมองส่งท้าย: การแก้ปัญหาสภาพอากาศไม่ควรวัดจากถ้อยแถลงที่สวยงามเพียงอย่างเดียว แต่ควรวัดจากการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในระบบพลังงาน เศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิตของผู้คน ทุกประเทศสามารถเริ่มต้นจากสิ่งที่ทำได้ทันที และร่วมกันผลักดันให้การลงมือปฏิบัติกลายเป็นมาตรฐานใหม่ของความร่วมมือด้านสภาพภูมิอากาศ

ที่มา – สิงคโปร์ชี้ การเจรจาสภาพอากาศควรเน้น “การลงมือปฏิบัติ” ไม่ใช่เป้าหมายใหม่