หลักสูตรผู้บริหารธุรกิจไทย–จีน รุ่นที่ 3 รับมือภัยไซเบอร์

ในยุคที่เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI เข้ามามีบทบาทสำคัญต่อการดำเนินธุรกิจ ผู้บริหารจำเป็นต้องมองเห็นทั้งโอกาสและความเสี่ยงที่เกิดขึ้นควบคู่กัน โดยเฉพาะภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่พัฒนาอย่างรวดเร็ว หลักสูตรผู้บริหารธุรกิจไทย–จีน รุ่นที่ 3 หรือ บจท.3 จึงจัดการบรรยายพิเศษในหัวข้อความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ เพื่อเสริมทักษะให้ผู้บริหารและผู้ประกอบการสามารถรับมือกับความเสี่ยงในโลกดิจิทัลได้อย่างรอบด้าน

การบรรยายจัดขึ้นเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 ณ ห้องเพชรชมพู ชั้น 3 โรงแรม ดิ เอมเมอรัลด์ ถนนรัชดาภิเษก กรุงเทพมหานคร โดยได้รับเกียรติจากอาจารย์ปริญญา หอมเอนก ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ มาแบ่งปันความรู้ ประสบการณ์ และตัวอย่างเหตุการณ์จริงที่เกี่ยวข้องกับการโจมตีทางดิจิทัล การหลอกลวงออนไลน์ การรั่วไหลของข้อมูลส่วนบุคคล ตลอดจนผลกระทบจากการใช้ AI ต่อภาคธุรกิจ

หลักสูตรผู้บริหารธุรกิจไทย–จีน รุ่นที่ 3 เสริมภูมิคุ้มกันไซเบอร์

อาจารย์ปริญญาอธิบายว่า ภัยไซเบอร์ในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเจาะระบบคอมพิวเตอร์หรือการติดตั้งมัลแวร์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการใช้จิตวิทยาและพฤติกรรมของมนุษย์เป็นเครื่องมือ มิจฉาชีพอาจแอบอ้างเป็นหน่วยงานที่น่าเชื่อถือ สร้างความกังวลหรือเร่งรัดให้เหยื่อตัดสินใจ ก่อนหลอกให้เปิดเผยข้อมูลส่วนตัว รหัสผ่าน หรือโอนเงิน ความเสียหายที่เกิดขึ้นจึงไม่ได้มีเพียงด้านทรัพย์สิน แต่ยังส่งผลต่อข้อมูล ความน่าเชื่อถือ และความต่อเนื่องในการดำเนินงานขององค์กร

สำหรับผู้บริหาร การเข้าใจภัยคุกคามถือเป็นพื้นฐานสำคัญของการบริหารความเสี่ยง เพราะการรักษาความปลอดภัยไม่ควรเป็นหน้าที่ของฝ่ายไอทีเพียงฝ่ายเดียว บุคลากรทุกระดับต้องมีส่วนร่วม ตั้งแต่การสังเกตอีเมลผิดปกติ การตรวจสอบลิงก์ก่อนคลิก ไปจนถึงการจัดการข้อมูลสำคัญอย่างเหมาะสม องค์กรที่สร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยได้อย่างต่อเนื่องจะสามารถลดโอกาสเกิดเหตุและจำกัดความเสียหายเมื่อมีเหตุการณ์ไม่คาดคิด

บทเรียนจากภัยหลอกลวงออนไลน์และข้อมูลส่วนบุคคล

หนึ่งในประเด็นที่ได้รับความสนใจคือกลโกงของแก๊งคอลเซ็นเตอร์และการหลอกลวงผ่านช่องทางออนไลน์ มิจฉาชีพมักนำข้อมูลบางส่วนของเหยื่อมาใช้สร้างความน่าเชื่อถือ เช่น หมายเลขโทรศัพท์ ชื่อหน่วยงาน สถานที่ทำงาน หรือข้อมูลการติดต่อ จากนั้นจึงใช้การข่มขู่ การสร้างความกลัว หรือการอ้างสิทธิประโยชน์เพื่อกดดันให้เหยื่อทำธุรกรรมอย่างรวดเร็ว ผู้ใช้งานจึงควรหยุดคิดและตรวจสอบข้อมูลกับหน่วยงานต้นทางผ่านช่องทางที่เชื่อถือได้ทุกครั้ง

นอกจากนี้ การเปิดเผยข้อมูลผ่านแอปพลิเคชันต่าง ๆ ก็เป็นความเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้าม ผู้ใช้งานควรตรวจสอบว่าแอปใดสามารถเข้าถึงตำแหน่งที่ตั้ง กล้อง ไมโครโฟน รายชื่อผู้ติดต่อ หรือไฟล์ในอุปกรณ์ได้บ้าง หากสิทธิ์ใดไม่จำเป็นต่อการใช้งาน ควรปิดหรือจำกัดการเข้าถึงทันที การทบทวนการตั้งค่าความเป็นส่วนตัวเป็นประจำช่วยลดโอกาสที่ข้อมูลจะถูกนำไปเชื่อมโยงหรือใช้ในทางที่ไม่เหมาะสม

• ตรวจสอบผู้ส่งและแหล่งที่มาของข้อความก่อนตอบกลับ
• ไม่เปิดเผยรหัสผ่าน รหัส OTP หรือข้อมูลทางการเงินแก่ผู้อื่น
• หลีกเลี่ยงการคลิกลิงก์ที่มีข้อความเร่งด่วนหรือน่าสงสัย
• เปิดใช้การยืนยันตัวตนหลายขั้นตอนในบัญชีสำคัญ
• กำหนดสิทธิ์การเข้าถึงข้อมูลของพนักงานตามความจำเป็น

AI กับความเสี่ยงใหม่ที่ผู้บริหารต้องรู้เท่าทัน

การเติบโตของ AI ทำให้การทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น แต่ขณะเดียวกันก็สร้างความเสี่ยงรูปแบบใหม่ เช่น การสร้างภาพ เสียง หรือวิดีโอปลอมที่มีความสมจริงสูง เทคโนโลยีดังกล่าวอาจถูกนำไปใช้แอบอ้างตัวตน สร้างข่าวบิดเบือน หรือหลอกให้พนักงานดำเนินธุรกรรมที่ไม่ถูกต้อง ผู้บริหารจึงควรส่งเสริมให้ทีมงานตรวจสอบข้อมูลจากหลายแหล่ง ไม่ตัดสินใจจากเนื้อหาเพียงชิ้นเดียว และระมัดระวังคำสั่งหรือการติดต่อที่ผิดไปจากรูปแบบปกติ

วิทยากรยังกล่าวถึง Filter Bubble Effect ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่อัลกอริทึมคัดเลือกเนื้อหาตามพฤติกรรมและความสนใจของผู้ใช้งาน ทำให้แต่ละคนได้รับข้อมูลอยู่ในกรอบเดิมมากขึ้น หากผู้บริหารรับข้อมูลจากแหล่งเดียวหรือเห็นเพียงมุมมองที่สอดคล้องกับความเชื่อของตน อาจทำให้การวิเคราะห์ตลาดและการตัดสินใจทางธุรกิจคลาดเคลื่อนได้ การเปิดรับความคิดเห็นที่หลากหลายและตรวจสอบข้อเท็จจริงจึงเป็นทักษะสำคัญในยุค AI

วางแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจอย่างเป็นระบบ

อีกบทเรียนสำคัญจากการอบรมคือความเสี่ยงจากการพึ่งพาแพลตฟอร์มเทคโนโลยีเพียงระบบเดียว เมื่อบริการดิจิทัลขัดข้อง องค์กรอาจไม่สามารถติดต่อสื่อสาร ให้บริการลูกค้า หรือดำเนินธุรกรรมได้ตามปกติ ผู้บริหารควรจัดทำแผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ หรือ Business Continuity โดยกำหนดช่องทางสื่อสารสำรอง ระบบสำรองข้อมูล ผู้รับผิดชอบในภาวะฉุกเฉิน และขั้นตอนการกู้คืนระบบให้ชัดเจน

แนวทางเบื้องต้นที่องค์กรสามารถนำไปใช้ได้ ได้แก่ การสำรองข้อมูลอย่างสม่ำเสมอ การทดสอบแผนฉุกเฉิน การจัดทำรายชื่อผู้ติดต่อสำรอง และการประเมินความเสี่ยงของคู่ค้าและผู้ให้บริการเทคโนโลยี การซ้อมแผนเป็นระยะจะช่วยให้พนักงานเข้าใจบทบาทของตนเองและลดความสับสนเมื่อเกิดเหตุการณ์จริง

หลักสูตรผู้บริหารธุรกิจไทย–จีน รุ่นที่ 3 เกิดจากความร่วมมือระหว่างสมาคมผู้สื่อข่าวไทย-จีน สถาบันสื่อและบริหารธุรกิจไทย-จีน ศูนย์เอเชียแอฟริกา China Media Group หรือ CMG และหอการค้าไทย-จีน โดยได้รับการสนับสนุนจากสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจำประเทศไทย ความร่วมมือนี้มุ่งสร้างเครือข่ายผู้นำที่พร้อมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และนำไปประยุกต์ใช้กับการดำเนินธุรกิจในอนาคต

นอกจากการเสริมความรู้ด้านไซเบอร์แล้ว หลักสูตรยังเปิดมุมมองเกี่ยวกับทิศทางยุทธศาสตร์และการพัฒนาของจีน ผ่านรายการจับจ้องมองจีนที่จัดทำโดยภาคภาษาไทย ศูนย์เอเชียแอฟริกา China Media Group เพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจบริบททางเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกิจไทย-จีนได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

โดยสรุป หลักสูตรผู้บริหารธุรกิจไทย–จีน รุ่นที่ 3 สะท้อนให้เห็นว่า ความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์เป็นเรื่องใกล้ตัวและเป็นความรับผิดชอบของทุกคน ผู้บริหารที่เตรียมพร้อมทั้งด้านเทคโนโลยี บุคลากร และแผนบริหารความต่อเนื่อง จะสามารถลดความเสียหายและรักษาความเชื่อมั่นขององค์กรได้ดีกว่าเดิม ธุรกิจที่ต้องการเติบโตอย่างมั่นคงควรเริ่มจากการสำรวจความเสี่ยงของตนเองวันนี้ พร้อมสร้างวัฒนธรรมรู้เท่าทันภัยไซเบอร์ให้เกิดขึ้นในทุกระดับขององค์กร

ที่มา – หลักสูตรผู้บริหารธุรกิจไทย–จีน รุ่นที่ 3 เสริมเกราะผู้นำรับมือภัยไซเบอร์ยุค AI