เขากระโดง: เพิกถอนที่ดินไม่ได้? รฟท. ไร้แผนที่!
จากกรณีที่นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี ยืนยันว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) อ้างว่ามีแผนที่แนบท้ายพระราชกฤษฎีกา (พ.ร.ฎ.) เวนคืนที่ดินพื้นที่เขากระโดง ล่าสุดมีเอกสารที่น่าสนใจเผยแพร่ออกมา
เอกสารดังกล่าวเป็นบันทึกข้อความจากนายสุชาติ เต็งสุวรรณ ผอ.สำนักมาตรฐานการออกหนังสือสำคัญ กรมที่ดิน ถึงอธิบดีที่ดิน ลงวันที่ 18 มีนาคม 2552 เกี่ยวกับการเพิกถอนโฉนดที่ดินในเขตที่ดิน รฟท. บริเวณเขากระโดง ซึ่งเป็นผลการสอบสวนของคณะกรรมการตามมาตรา 61 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน เพื่อตรวจสอบโฉนดที่ดินเลขที่ 3466 และ 8564 ในพื้นที่ประมาณ 5,083 ไร่ ที่อาจออกโดยไม่ชอบในเขตที่ดินของการรถไฟฯ
ประเด็นสำคัญคือ กรมที่ดินเห็นว่าไม่สามารถเพิกถอนที่ดินและยุติเรื่องสอบสวนได้ เนื่องจาก รฟท. ไม่สามารถนำส่งรูปแผนที่ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตสร้างทางรถไฟหลวงต่อจากนครราชสีมาถึงอุบลราชธานี พ.ศ. 2462 มาแสดงได้ โดย รฟท. ได้ส่งแผนที่นครราชสีมา (บุรีรัมย์) ของกรมแผนที่ทหาร พ.ศ. 2464 มาแทน ซึ่งระบุว่า “ค้นหาไม่พบ เนื่องจากเวลาได้ผ่านมานานถึง 85 ปีเศษแล้ว”
กรมที่ดินจึงไม่เชื่อว่าที่ดินพิพาทดังกล่าวอยู่ในแนวเขตทางรถไฟตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตสร้างทางรถไฟหลวงฯ 2462
นอกจากนี้ ยังมีบันทึกข้อความจากนายเจนกิจ เชฏฐวาณิชย์ ผอ.สำนักมาตรฐาน กรมที่ดิน ถึงอธิบดีกรมที่ดิน ลงวันที่ 18 ตุลาคม 2567 แจ้งเรื่องการเพิกถอนหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินที่ออกทับซ้อนกับที่ดิน รฟท. เกี่ยวกับผลการตั้งคณะกรรมการสอบสวนตามมาตรา 61 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน เพื่อตรวจสอบที่ดินในตำบลเสม็ดและตำบลอิสาณ อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จำนวน 992 ฉบับ ว่าออกโดยคลาดเคลื่อนหรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย
คณะกรรมการสอบสวนฯ พบว่า แผนที่ที่ รฟท. นำไปใช้ในศาลปกครองกลางและศาลฎีกานั้น น่าเชื่อได้ว่าไม่ใช่แผนที่ตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการจัดซื้อที่ดินฯ พ.ศ. 2464 แต่เป็นแผนที่ที่จัดทำขึ้นในปี 2531 และ 2539 ตามมติคณะกรรมการประสานการแก้ไขปัญหาการบุกรุกที่ดินของรัฐส่วนจังหวัด เพื่อนำไปประกอบการพิจารณาแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของเกษตรกรกลุ่มสมัชชาคนจน
ก่อนหน้านี้ นายนิสิต จันทร์สมวงศ์ อธิบดีที่ดินในขณะนั้น ได้ทำหนังสือถึงผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 27 กันยายน 2564 เรื่องขอให้เพิกถอนโฉนดที่ดินที่ออกทับที่ดินของ รฟท. แต่ไม่สามารถดำเนินการได้เนื่องจาก รฟท. ไม่สามารถจัดส่งหลักฐานแผนที่ที่กำหนดแนวเขตทางรถไฟตามพระราชกฤษฎีกาฯ 2462 และไม่มีแผนที่ท้ายพระราชกฤษฎีกาฯ 2464
เขากระโดง: เพิกถอนที่ดินไม่ได้? รฟท. ไร้แผนที่!
ไขปมปัญหาที่ดินเขากระโดง: ทำไมเพิกถอนไม่ได้?
- ความขัดแย้งเรื่องแผนที่: รฟท. อ้างสิทธิ์ในที่ดินเขากระโดงโดยอ้างแผนที่แนบท้ายพระราชกฤษฎีกา แต่กลับไม่สามารถนำส่งแผนที่ดังกล่าวได้
- การตรวจสอบของกรมที่ดิน: กรมที่ดินตรวจสอบแล้วพบว่าแผนที่ที่ รฟท. นำมาแสดงไม่ใช่แผนที่ตามพระราชกฤษฎีกาฯ
- ข้อเสนอการเพิกถอนที่ดิน: แม้จะมีความพยายามในการเพิกถอนโฉนดที่ดินที่ออกทับซ้อนที่ดิน รฟท. แต่ก็ไม่สามารถดำเนินการได้
บทสรุป: จากข้อมูลเอกสารที่ปรากฏ ทำให้เห็นถึงความซับซ้อนของปัญหาที่ดินเขากระโดง และข้อจำกัดในการเพิกถอนที่ดินเนื่องจากปัญหาเรื่องหลักฐานแผนที่ การแก้ไขปัญหาดังกล่าวจำเป็นต้องมีการตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างละเอียด และพิจารณาถึงผลกระทบต่อทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง