เจาะลึก ‘ภาวุธ’ โพสต์ Shopee ช่วย 500 ล้าน แต่ขึ้นค่าธรรมเนียมเกือบ 10% ลั่นเกมที่รัฐไทย ต้องตามให้ทัน

‘ภาวุธ’ โพสต์ Shopee ช่วย 500 ล้าน แต่ขึ้นค่าธรรมเนียมเกือบ 10% ลั่นเกมที่รัฐไทย ต้องตามให้ทัน

กลายเป็นประเด็นร้อนในแวดวงอีคอมเมิร์ซไทย เมื่อ คุณภาวุธ พงษ์วิทยภานุ กูรูวงการดิจิทัล ได้ออกมาตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับกรณีที่ Shopee ประกาศทุ่มงบ 500 ล้านบาทเพื่อช่วยเหลือผู้ประกอบการ SME และร้านค้าไทย แต่ในขณะเดียวกันกลับมีการปรับขึ้นค่าธรรมเนียมอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบต่อพ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ในวงกว้าง โดยคุณภาวุธมองว่านี่คือเกมธุรกิจที่รัฐบาลไทยต้องเข้ามาดูแลอย่างจริงจัง

เบื้องหลังตัวเลข 500 ล้าน: การช่วยเหลือจริง หรือแค่กลยุทธ์การตลาด?

เมื่อเรานำตัวเลข 500 ล้านบาทมาเฉลี่ยให้กับร้านค้ากว่า 1.2 ล้านราย ในระยะเวลา 6 เดือน จะพบว่าเป็นการช่วยเหลือต่อร้านเพียงหลักสิบเท่านั้น แถมยังมีเงื่อนไขจำกัดเฉพาะร้านที่มียอดขายน้อย ซึ่งไม่ใช่กลุ่มที่ได้รับผลกระทบหนักจริง การที่แพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่เดินเข้าหาภาครัฐในจังหวะนี้ จึงถูกมองว่าเป็น ‘งบการตลาด’ ที่เนียนไปกับการช่วยชาติ เพื่อสร้างเกราะคุ้มกันทางการเมืองจากประเด็นการผูกขาดดิจิทัล

ในขณะที่ประกาศช่วยเหลือ อีกมือหนึ่งกลับมีการปรับขึ้นค่าธรรมเนียมอย่างก้าวกระโดด จากเดิมที่มีค่าธรรมเนียมรวมอยู่ที่ประมาณ 18.19% พุ่งขึ้นไปแตะ 28.82% ซึ่งเทียบเท่ากับเกือบ 1 ใน 3 ของราคาขายสินค้า จนผู้ประกอบการต้องแบกต้นทุนและบวกราคาสินค้าเพิ่มขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

กลไกการตลาดที่รัฐไทยต้องตั้งรับ

คุณภาวุธ ได้เสนอแนวทางที่รัฐบาลควรดำเนินนโยบายเชิงรุก ไม่ใช่แค่รับฟังแต่ต้องเป็นผู้กำหนดกติกา เช่น:

• ส่งเสริมการส่งออก: ยกระดับโปรแกรมขายสินค้าไทยไปต่างประเทศ (Cross-border) โดยให้รัฐช่วยสนับสนุนค่าขนส่งและลดค่าธรรมเนียมสำหรับผู้ส่งออกไทย
• กำกับดูแลค่าธรรมเนียม: กำหนดเพดานค่าธรรมเนียมและแจ้งล่วงหน้าให้ชัดเจน เพื่อให้ผู้ประกอบการวางแผนต้นทุนได้
• ปฏิรูปการรวมตัว: รัฐควรดึงแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่ทุกค่ายมาคุยในโต๊ะเดียวกัน เพื่อสร้างกติกาที่เป็นธรรมและสนับสนุนแพลตฟอร์มของคนไทยเอง

การที่ ‘ภาวุธ’ โพสต์ Shopee ช่วย 500 ล้าน แต่ขึ้นค่าธรรมเนียมเกือบ 10% ลั่นเกมที่รัฐไทย ต้องตามให้ทัน นั้น เป็นการเตือนสติทั้งผู้ประกอบการและภาครัฐว่า เราไม่ควรฝากความหวังไว้ที่มาร์เก็ตเพลสเพียงอย่างเดียว ผู้ค้าต้องสร้างช่องทางของตัวเองเพื่อกระจายความเสี่ยง เพราะในโลกของทุนนิยมดิจิทัล กติกาถูกเปลี่ยนโดยเจ้าของแพลตฟอร์มอยู่เสมอ

สรุปแล้ว แม้การช่วยสนับสนุนจะเป็นเรื่องดี แต่การ ‘ภาวุธ’ โพสต์ Shopee ช่วย 500 ล้าน แต่ขึ้นค่าธรรมเนียมเกือบ 10% ลั่นเกมที่รัฐไทย ต้องตามให้ทัน ครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่าเราต้องการโมเดลธุรกิจที่ ‘กินแบ่ง’ มากกว่าการผูกขาด หากรัฐไม่มีมาตรการที่ชัดเจน เราอาจเห็นร้านไทยกลายเป็นเพียงเครื่องมือที่ขับเคลื่อนแพลตฟอร์มต่างชาติโดยไม่ได้ลืมตาอ้าปากอย่างยั่งยืน

ที่มา – ‘ภาวุธ’ โพสต์ Shopee ช่วย 500 ล้าน แต่ขึ้นค่าธรรมเนียมเกือบ 10% ลั่นเกมที่รัฐไทย ต้องตามให้ทัน