เจ้าคุณประสารยกย่องอาจารย์จำนงค์

เจ้าคุณประสารยกย่องอาจารย์จำนงค์

วงการการศึกษา พระพุทธศาสนา และสังคมไทย ร่วมแสดงความอาลัยต่อการถึงแก่อนิจกรรมของ ศาสตราจารย์พิเศษ จำนงค์ ทองประเสริฐ ราชบัณฑิต ผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นนักปราชญ์ผู้มีความรู้รอบด้าน ทั้งภาษาไทย ศาสนา ปรัชญา และตรรกศาสตร์ ท่านถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม เวลา 20.50 น. ณ โรงพยาบาลศิริราช นับเป็นการสูญเสียบุคลากรสำคัญของวงการวิชาการและพระพุทธศาสนา

พระเทพวัชรสารบัณฑิต หรือ “เจ้าคุณประสาร” รองอธิการบดีฝ่ายวางแผนและพัฒนา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ได้เผยแพร่ข้อความแสดงความอาลัย พร้อมแจ้งกำหนดการเบื้องต้นเกี่ยวกับพิธีบำเพ็ญกุศลและการสวดพระอภิธรรม โดยระบุว่า คุณปัญญวัฒน์ ทองประเสริฐ บุตรชายของศาสตราจารย์พิเศษจำนงค์ ได้หารือกับพระมหาเถระ ญาติพี่น้อง และผู้เกี่ยวข้องแล้ว

เจ้าคุณประสารยกย่องอาจารย์จำนงค์ ในฐานะนักปราชญ์ผู้ทรงคุณูปการ

เจ้าคุณประสารยกย่องอาจารย์จำนงค์ว่าเป็นนักปราชญ์อย่างแท้จริง และเป็นบุคคลสำคัญของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย อาจารย์จำนงค์เป็นพุทธศาสตรบัณฑิตรุ่นแรกของมหาวิทยาลัย โดยเข้าศึกษาในปี 2490 ซึ่งในปีนั้นมีผู้สำเร็จการศึกษาเพียง 6 รูปเท่านั้น ความสำเร็จดังกล่าวสะท้อนถึงความมุ่งมั่น ความใฝ่รู้ และความสามารถทางวิชาการของท่านตั้งแต่วัยเริ่มต้น

หลังจากสำเร็จการศึกษา อาจารย์จำนงค์ได้รับทุนจากมูลนิธิอาเซียนให้ไปศึกษาต่อระดับปริญญาโทที่มหาวิทยาลัยเยล ประเทศสหรัฐอเมริกา การเดินทางไปศึกษาต่างประเทศในยุคนั้นถือเป็นโอกาสที่สำคัญอย่างมาก เมื่อสำเร็จการศึกษาและเดินทางกลับประเทศไทย ท่านได้เข้ามารับหน้าที่เป็นเลขาธิการมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ซึ่งมีบทบาทใกล้เคียงกับตำแหน่งอธิการบดีในปัจจุบัน

ความรู้ของอาจารย์จำนงค์ครอบคลุมหลายสาขา ท่านมีความเชี่ยวชาญด้านภาษาไทย ศาสนา ปรัชญา และตรรกวิทยา โดยเป็นผู้บุกเบิกการเรียนการสอนวิชาตรรกวิทยา จนต่อมาพัฒนาเป็นวิชาตรรกศาสตร์ที่มีความสำคัญต่อการศึกษาพระพุทธศาสนาและมนุษยศาสตร์ ความสามารถในการอธิบายเนื้อหาที่ยากให้เข้าใจง่าย ทำให้ลูกศิษย์จำนวนมากรู้สึกสนุกและเห็นคุณค่าของการเรียนรู้

กำหนดการสวดพระอภิธรรมอาจารย์จำนงค์

สำหรับกำหนดการเบื้องต้น ครอบครัวจะเคลื่อนร่างของศาสตราจารย์พิเศษจำนงค์ ทองประเสริฐ ออกจากโรงพยาบาลศิริราชในวันที่ 25 ตุลาคม 2569 จากนั้นจะนำไปประกอบพิธีตั้งแต่ช่วงบ่ายเป็นต้นไป ณ ศาลาบำเพ็ญกุศล 1 วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร สถานที่ดังกล่าวจะเป็นสถานที่จัดพิธีบำเพ็ญกุศลเพื่อให้คณะสงฆ์ ญาติ ลูกศิษย์ และผู้เคารพนับถือ ได้ร่วมแสดงความอาลัย

• วันที่ 25 ตุลาคม 2569: เคลื่อนร่างจากโรงพยาบาลศิริราชไปยังวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร และเริ่มพิธีบำเพ็ญกุศลในช่วงบ่าย
• วันที่ 25-31 ตุลาคม 2569: จัดพิธีสวดพระอภิธรรมต่อเนื่องเป็นเวลา 7 วัน
• หลังวันที่ 31 ตุลาคม 2569: เก็บร่างไว้เป็นเวลา 100 วัน ก่อนดำเนินการขอพระราชทานเพลิงต่อไป

กำหนดการดังกล่าวเป็นข้อมูลเบื้องต้นที่ครอบครัวได้แจ้งให้ทราบ และอาจมีรายละเอียดเพิ่มเติมตามความเหมาะสม ผู้ที่ประสงค์จะเดินทางไปร่วมงานควรติดตามประกาศจากครอบครัวหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด เพื่อเตรียมตัวและเข้าร่วมพิธีได้อย่างถูกต้อง

ผลงานและความทรงจำของอาจารย์จำนงค์

ในช่วงที่ยังเป็นพระภิกษุ อาจารย์จำนงค์เคยทำหน้าที่เป็นอาจารย์พิเศษที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และมีโอกาสสอนพระเถระผู้มีชื่อเสียงหลายรูป ทั้งสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ หรือ ป.อ. ปยุตฺโต สมเด็จพระวชิรรัตนโมลี วัดปากน้ำ สมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ วัดสระเกศ พระพรหมบัณฑิต วัดประยุรวงศาวาส และพระพรหมวัชรธีราจารย์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ลูกศิษย์และผู้ร่วมงานต่างจดจำท่านในฐานะครูผู้มีวิธีสอนเป็นเอกลักษณ์ อาจารย์จำนงค์สามารถถ่ายทอดความรู้ที่มีเนื้อหาซับซ้อนให้กลายเป็นบทเรียนที่เข้าใจง่าย ท่านอธิบายเรื่องศาสนาและปรัชญาอย่างลึกซึ้ง แต่ยังคงเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันได้อย่างเป็นธรรมชาติ ด้วยเหตุนี้จึงมีผู้กล่าวยกย่องท่านว่าเป็น “ภาษาไทยเคลื่อนที่” เพราะมีความสามารถในการใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง งดงาม และมีพลังในการสื่อสาร

นอกจากความรู้แล้ว สิ่งที่ทำให้อาจารย์จำนงค์ได้รับความเคารพอย่างกว้างขวาง คือการวางตัวที่เหมาะสม ความเรียบง่าย และความตั้งใจในการทำงานเพื่อการศึกษา ท่านเป็นมหาเปรียญลาพรตที่จบเปรียญธรรม 9 ประโยค และสามารถนำความรู้ทางพระพุทธศาสนามาผสานกับหลักวิชาการสมัยใหม่ได้อย่างโดดเด่น แนวคิดของท่านจึงมีคุณค่าต่อทั้งพระสงฆ์ นักวิชาการ นักศึกษา และประชาชนทั่วไป

การจากไปของอาจารย์จำนงค์จึงไม่ได้หมายถึงการสูญเสียครูผู้ยิ่งใหญ่เพียงคนเดียว แต่ยังเป็นการสูญเสียคลังความรู้ที่มีชีวิตของสังคมไทย อย่างไรก็ตาม ผลงาน หนังสือ แนวคิด และลูกศิษย์ของท่านจะยังคงสืบต่อคุณูปการไปอีกยาวนาน เจ้าคุณประสารยกย่องอาจารย์จำนงค์ด้วยความเคารพ เพราะท่านเป็นแบบอย่างของผู้ใฝ่เรียนรู้ ผู้เสียสละ และผู้ใช้ความรู้เพื่อประโยชน์ของพระพุทธศาสนาและสังคม

เรื่องราวของอาจารย์จำนงค์เตือนใจคนรุ่นใหม่ว่า ความรู้ที่แท้จริงควรมาพร้อมความอ่อนน้อม ความรับผิดชอบ และการแบ่งปัน หากเรานำแนวทางการทำงานของท่านมาเป็นแรงบันดาลใจ ก็จะช่วยให้การศึกษาไทยเดินหน้าด้วยรากฐานที่มั่นคง และทำให้คุณค่าของนักปราชญ์ผู้ล่วงลับยังคงอยู่ในความทรงจำของคนไทยต่อไป

ที่มา – ‘เจ้าคุณประสาร’ ยกย่อง ‘อาจารย์จำนงค์’ นักปราชญ์อย่างแท้จริง พร้อมเผยกำหนดการสวดพระอภิธรรม