เปิดตัวหนังสือวิกฤตสูญพันธุ์ครั้งใหญ่

เมื่อเร็วๆ นี้ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยศูนย์พันธกิจเพื่อสังคมและภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ ร่วมกับสถาบันวิจัยแห่งชาติฝรั่งเศสเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (IRD) ได้จัดเปิดตัวหนังสือวิกฤตสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ ในชื่อเรื่องเต็มว่า “On the Edge of the Sixth Mass Extinction in Biodiversity Hotspots: Facts, Needs, Solutions and Opportunities in Thailand and Adjacent Countries” งานแถลงข่าวครั้งนี้ไม่ใช่แค่การเปิดตัวหนังสือธรรมดา แต่เป็นการจุดประกายให้ทุกคนตระหนักถึงวิกฤตความหลากหลายทางชีวภาพที่กำลังคุกคามประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน

เปิดตัวหนังสือวิกฤตสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ ที่จุฬาฯ

ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นผู้กล่าวเปิดงาน โดยท่านได้แสดงวิสัยทัศน์เกี่ยวกับบทบาทของจุฬาฯ ในการขับเคลื่อนพันธกิจด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน จุฬาฯ มุ่งมั่นเป็นผู้นำผ่าน 3 เสาหลักหลัก คือ การวิจัยที่เน้นผลลัพธ์ การเป็นห้องปฏิบัติการที่มีชีวิต และการมีส่วนร่วมกับสังคม ท่านอธิการบดีเน้นย้ำว่า “การสูญพันธุ์ครั้งที่ 6 ไม่ใช่เรื่องในหนังไซไฟ แต่เป็นความจริงที่กำลังเกิดขึ้น มหาวิทยาลัยต้องไม่เพียงเฝ้าดู แต่ต้องปกป้องโลก หนังสือเล่มนี้คือเสียงเรียกร้องให้ทุกคนลงมือทำ เพื่อรักษาความมั่นคงทางอาหาร สุขภาพ และเศรษฐกิจ”

ตามด้วย ศ.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ ที่กล่าวต้อนรับ โดยชี้ว่าเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญของความหลากหลายทางชีวภาพ หนังสือเล่มนี้เกิดจากความร่วมมือยาวนานระหว่างจุฬาฯ และ IRD ซึ่งช่วยเชื่อมโยงงานวิจัยกับนโยบาย เพื่อสร้างแผนที่สู่ความยั่งยืน

เนื้อหาหลักในหนังสือวิกฤตสูญพันธุ์ครั้งใหญ่

หนังสือเปิดตัวหนังสือวิกฤตสูญพันธุ์ครั้งใหญ่นี้รวบรวมผลงานจากนักวิชาการกว่า 20 สถาบัน จาก 7 ประเทศ ครอบคลุมข้อมูลด้านพืช สัตว์ สถานการณ์อดีต-ปัจจุบัน-อนาคต ไม่ใช่แค่บอกปัญหา แต่เสนอทางออกและนโยบายชัดเจน กลุ่มเป้าหมายคือ นักวิจัย นักวิชาการ หน่วยงานนโยบาย และผู้สนใจสิ่งแวดล้อม หนังสือเผยแพร่ออนไลน์ตั้งแต่ปี 2024 และพิมพ์เล่มโดยจุฬาฯ ในปี 2025 ตรงก่อนวันสากลแห่งความหลากหลายทางชีวภาพ 22 พฤษภาคม

• ข้อมูลข้อเท็จจริงเกี่ยวกับ biodiversity hotspots ในไทยและเพื่อนบ้าน
• ความต้องการเร่งด่วนในการอนุรักษ์
• แนวทางแก้ไขและโอกาสใหม่ๆ
• ข้อเสนอนโยบายระดับภูมิภาค

ผศ.ดร.นพดล กิตนะ ผู้อำนวยการศูนย์พันธกิจเพื่อสังคม จุฬาฯ ยังเสริมว่า หนังสือนี้สะท้อนวิกฤตสูญพันธุ์ครั้งที่ 6 ที่นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกกังวล

เชื่อมโยงกับเป้าหมาย SDGs

การเปิดตัวหนังสือวิกฤตสูญพันธุ์ครั้งใหญ่สอดคล้องกับ SDGs โดยเฉพาะ SDG 17 (พันธมิตรเพื่อการพัฒนา) ที่ขับเคลื่อน SDG 14 (ทรัพยากรทะเล) และ SDG 15 (ระบบนิเวศบนบก) รวมถึง SDG 4 (การศึกษาที่มีคุณภาพ) ผ่านการพัฒนานักวิจัยรุ่นใหม่และแบ่งปันความรู้ข้ามชาติ นี่คือกุญแจสำคัญในการรับมือสิ่งแวดล้อมในศตวรรษที่ 21

วิกฤตนี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อเรา เช่น การสูญเสียพืชผลทางการเกษตร สัตว์ป่า และระบบนิเวศที่รักษาสมดุลธรรมชาติ หากไม่ลงมือตอนนี้ ผลกระทบจะรุนแรงยิ่งขึ้น หนังสือเล่มนี้ให้ข้อมูลวิทยาศาสตร์ที่เป็นฐานในการตัดสินใจ

ผู้สนใจสามารถเยี่ยมชมหนังสือและนิทรรศการที่พิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยา จุฬาฯ เพื่อเรียนรู้ตัวอย่างสิ่งมีชีวิตและงานวิจัยอนุรักษ์

สุดท้ายนี้ หนังสือเล่มนี้ไม่ใช่แค่เอกสารวิชาการ แต่เป็นเครื่องมือเปลี่ยนแปลง หากเราทุกคนช่วยกันอนุรักษ์ อนาคตของความหลากหลายทางชีวภาพยังมีความหวัง ลองดาวน์โหลดหรือหาอ่านดู แล้วลงมือทำตามที่เสนอเพื่อโลกที่น่าอยู่ยิ่งขึ้น

ที่มา – เปิดตัวหนังสือวิกฤตสูญพันธุ์ครั้งใหญ่