เปิดอัตราเงินเดือนพระสงฆ์ นิตยภัต76ลำดับ ขัดหลักธรรม?
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา สังคมไทยได้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับ เงินเดือนพระสงฆ์ หรือที่เรียกกันว่านิตยภัต ที่มีการจัดสรรจากภาครัฐให้แก่พระสงฆ์ตามสมณศักดิ์ต่างๆ จำนวน 76 ลำดับ โดยประเด็นความขัดแย้งเริ่มต้นจากการเปิดเผยคดีฉาวภายในวงการสงฆ์ ซึ่งทำให้หลายคนตั้งข้อสงสัยว่าการได้รับเงินประจำเดือนผ่านการถวายนิตยภัตนี้ ขัดกับหลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนาหรือไม่?
เปิดอัตราเงินเดือนพระสงฆ์ วัตถุประสงค์และประวัติ
แม้จะเรียกกันว่า ‘เงินเดือนพระสงฆ์’ แต่จริงๆ แล้วนิตยภัตมีจุดประสงค์เพื่อสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการดำรงชีพและการปฏิบัติศาสนกิจของพระภิกษุสามเณร เพราะพระสงฆ์โดยหลักคำสอนมีหน้าที่อยู่ห่างไกลจากกิเลสโลก จำเป็นต้องมีปัจจัยยังชีพที่เพียงพอ รัฐบาลจึงได้จัดสรรงบประมาณให้เป็นประจำ โดยเริ่มมีประวัติยาวนานตั้งแต่สมัยพระมหากษัตริย์ผู้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ จัดตั้งขึ้นตามสมณศักดิ์ ซึ่งล่าสุดได้มีการปรับอัตราในปี พ.ศ. 2554 เพื่อให้สอดคล้องกับสภาวะเศรษฐกิจปัจจุบัน
อัตราเงินเดือนพระสงฆ์ ปี 2554 ปัจจุบัน
ปัจจุบันนิตยภัตมีจำนวน 76 ลำดับ ตั้งแต่สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ซึ่งเป็นตำแหน่งสูงสุด ในอัตราวันละ 37,700 บาท ไปจนถึงตำแหน่งฝ่ายกิจในระดับตำบล อัตราประมาณ 1,200 บาท รายละเอียดของแต่ละลำดับมีดังนี้:
- หมื่น: 37,700 บาท
- สมเด็จพระสังฆราช: 34,200 บาท
- สมเด็จพระราชาคณะ: 27,400 บาท
- เจ้าคณะใหญ่หนต่างๆ: 23,900 บาท
- เจ้าคณะภาค: 17,100 บาท
- รองเจ้าคณะภาค: 13,700 บาท
- เจ้าคณะจังหวัด: 10,300 บาท
- วัดราษฎร์ชั้นเอก: 2,700 บาท
- เจ้าอาวาสวัดราษฎร์ชั้นโท: 2,500 บาท
- ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดราษฎร์: 1,800 บาท
นอกจากนี้ยังมี นิตยภัตพิเศษ สำหรับพระที่รับผิดชอบหน้าที่เฉพาะ เช่น พระปริต พระพิธีธรรม และบรรพชิตจีนนิกาย/อนัมนิกาย ที่ได้รับตามลำดับตามหน้าที่หน้าที่ของแต่ละท่าน
คำวิจารณ์เรื่องเงินเดือนพระสงฆ์ในสภาผู้แทนราษฎร
ประเด็นนี้กลับกลายเป็นที่ถกเถียงอย่างร้อนแรงในสภาผู้แทนราษฎร เมื่อ สส. พรรคประชาชน เสนอให้ตัดงบประมาณของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) มากกว่า 5,000 ล้านบาท โดยอ้างว่าเงินภาษีไม่ควรนำไปเป็น เงินเดือนพระสงฆ์ เพราะขัดกับหลักคำสอนและมีปัญหาความไม่โปร่งใสในวงการสงฆ์
ประเด็นร้อนแรงจากสภา
มีประเด็นสำคัญถูกหยิบยกขึ้นมาวิจารณ์ เช่น:
- การมีเงินเดือนสร้างความเกี่ยวข้องกับโลกภูมิ
- งบประมาณในการซ่อมแซมวัดที่ดูไม่ยุติธรรม
- การทำลายภาพลักษณ์ของพระพุทธศาสนา
- งบสอบสวนของตำรวจพระที่ไม่ได้ผล
การอภิปรายครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความต้องการในการปรับปรุงระบบสนับสนุนพระพุทธศาสนาให้มีความโปร่งใส ยุติธรรม และคำนึงถึงความรับผิดชอบต่อประชาชนผู้จ่ายภาษีมากยิ่งขึ้น
ความคิดเห็นจากผู้เชี่ยวชาญ
หลายฝ่ายมองว่า นิตยภัต เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยให้พระสงฆ์สามารถดำรงชีพได้อย่างมีศีล และลดโอกาสในการทุจริตทางการเงินหากมีการกำกับดูแลอย่างเข้มงวด อย่างไรก็ตาม หากไม่มีการปฏิรูปและเปลี่ยนแปลง ความขัดแย้งระหว่าง “ศาสนา” และ “รัฐ” ก็จะยังคงเป็นปมที่พันกันไม่ขาด
ท้ายที่สุดนี้ถือเป็นประเด็นต้องจับตามองว่า รัฐบาลไทยจะจัดการรับมือต่อกับกระแสความไม่พอใจของสังคมอย่างไร และจะปรับปรุงกลไกในการสนับสนุนพระพุทธศาสนาให้ดีขึ้นหรือไม่ ในเมื่อ**** **** ทุกบาทที่ออกมาจากงบประชาชนต้องทำหน้าที่อย่างคุ้มค่าและเสริมสร้างความศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง
ที่มา – เปิดอัตรา “เงินเดือนพระสงฆ์” นิตยภัต76ลำดับกับคำถามตัดงบแล้วขัดหลักธรรมหรือไม่?