เรื่องน่ารู้ : ดอกขจร

วันนี้เรามาพูดถึงเรื่องน่ารู้ : ดอกขจรกันเถอะค่ะ ดอกขจรหรือที่รู้จักในชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Telosma pallida เป็นพืชเถาเลื้อยขนาดเล็กที่พบได้ทั่วไปในป่าโปร่ง ทุ่งหญ้า และตามขอบป่าทั่วประเทศไทย โดยเฉพาะในภาคอีสานและภาคเหนือ เถาของมันสามารถเลื้อยยาวได้ถึง 3-10 เมตร พาดพันต้นไม้อื่นๆ ได้อย่างคล่องแคล่ว ใบเป็นใบเดี่ยวออกตรงข้ามกันเป็นคู่ ลักษณะใบรูปหัวใจ ปลายใบแหลมเป็นติ่ง โคนใบมนเว้า ขอบใบเรียบ กว้าง 3-8 ซม. ยาว 4-10 ซม. ใบสีเขียวสด แผ่นใบเกลี้ยงบาง มีขนอ่อนปกคลุมเล็กน้อย เส้นใบเด่นชัด 5 เส้น ก้านใบยาว 1.5-2 ซม. ทำให้ดูสวยงามและน่าสนใจมาก

เรื่องน่ารู้ : ดอกขจร

ดอกของดอกขจรออกเป็นช่อกระจุกแบบซี่ร่ม ตามข้อลำต้น ง่ามใบหรือปลายกิ่ง ช่อดอกมีก้านสั้นสีน้ำตาลอมเทา ยาว 1-2 ซม. แต่ละช่อมีดอกย่อย 10-20 ดอก ดอกย่อยกลิ่นหอมเย้ายวน ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2 ซม. สีเขียวอมเหลืองหรือส้ม กลางดอกสีเขียว กลีบดอก 5 กลีบ โคนกลีบเชื่อมเป็นหลอดสั้น กลีบย่นบิด ปลายแยกเป็นแฉกแหลม 5 แฉก ดอกนี้มักออกหลังฤดูฝน ทำให้เป็นดอกไม้ยอดนิยมในอาหารพื้นบ้าน

คุณค่าทางโภชนาการของดอกขจร

เรื่องน่ารู้ : ดอกขจรไม่ได้มีดีแค่สวยงาม แต่ยังอุดมไปด้วยสารอาหารมากมาย วิตามินเอสูงมาก ช่วยบำรุงสายตา ลดความเสี่ยงต้อกระจก และเสริมภูมิคุ้มกันร่างกาย วิตามินซีอุดมสมบูรณ์ เป็นสารแอนติออกซิเดนต์ที่ทำให้ผิวพรรณสดใส ชะลอวัย ป้องกันไข้หวัดได้ดี แคลเซียมและฟอสฟอรัสช่วยให้กระดูกและฟันแข็งแรง โดยเฉพาะเด็กและผู้สูงอายุ ไฟเบอร์สูง ช่วยระบบย่อยอาหาร ขับถ่ายสะดวก ลดท้องผูกและโรคลำไส้ใหญ่ ธาตุเหล็กช่วยสร้างเม็ดเลือดแดง ป้องกันโลหิตจาง เหมาะสำหรับสตรีมีครรภ์และผู้ขาดเลือด นอกจากนี้ยังช่วยควบคุมน้ำตาลในเลือด ลดความเสี่ยงเบาหวาน และมีสารต้านมะเร็งบางชนิด ทำให้เป็นซูเปอร์ฟู้ดที่หาซื้อง่าย

สรรพคุณสมุนไพรจากดอกขจร

ส่วนยอดอ่อน ดอก และลูกอ่อนของดอกขจรใช้บำรุงธาตุ บำรุงตับ ปอด แก้เสมหะพิษ รากช่วยทำให้อาเจียน ถอนพิษเบื่อเมา บรรเทาวิงเวียน คลื่นไส้ รักษาหวัดจากลมเย็น บำรุงตา เลือด ฮอร์โมนสตรี ขับเสมหะ แก้ท้องอืดเฟ้อ รากยังใช้หยอดตารักษาอาการตาแดง ในอาหารพื้นบ้านอย่างยำดอกขจร ตำดอกขจรส้มตำ หรือลวกจิ้มน้ำพริก รสชาติหอมกรุ่น เปรี้ยวอมหวาน กินแล้วสดชื่น

• ช่วยบำรุงสายตาและผิวพรรณ
• เสริมสร้างกระดูกและฟัน
• ป้องกันโลหิตจาง
• ดีต่อระบบย่อยและหัวใจ
• ลดความเสี่ยงมะเร็ง

วิธีใช้ดอกขจรในมื้ออาหาร

นำดอกสดลวกน้ำร้อนสั้นๆ เพื่อลดกลิ่นเขียว ผสมยำกับหอมแดง ถั่วฝักยาว มะนาว พริกสด หรือตำกับปลาร้า ได้เมนูอร่อยๆ ที่ดีต่อสุขภาพ สามารถปลูกเองได้ง่ายในสวนหลังบ้าน ต้องการดินร่วน แสงแดดจัด น้ำปานกลาง

อย่างไรก็ตาม ดอกขจรมีประโยชน์แต่ต้องระวัง บางคนอาจแพ้ ทำให้คันหรือผื่น รากมีฤทธิ์เย็นทำให้อาเจียน ไม่ควรกินดิบ ควรลวกหรือปรุงสุกเสมอ ใช้เป็นสมุนไพรในปริมาณพอเหมาะ อย่าใช้มากหรือนานเกินไป เพื่อความปลอดภัย

สรุปแล้วดอกขจรคือพืชมหัศจรรย์ที่ใกล้ตัว ใครอยากสุขภาพดี ลองหามากินดูนะคะ! ไม่เพียงอร่อยแต่ยังบำรุงร่างกายได้เต็มที่ แนะนำให้ไปเก็บสดๆ จากธรรมชาติหรือตลาดนัดใกล้บ้าน

ที่มา – เรื่องน่ารู้ : ดอกขจร