เศรษฐกิจซาอุฯ หดตัวสองไตรมาสติด เซ่นสงครามตะวันออกกลาง

เศรษฐกิจซาอุฯ หดตัวสองไตรมาสติด ท่ามกลางแรงกดดันจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางและปัญหาที่กระทบต่อภาคพลังงานโดยตรง ข้อมูลเบื้องต้นจากสำนักงานสถิติแห่งชาติซาอุดีอาระเบียระบุว่า ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ หรือจีดีพี ในไตรมาส 3 ลดลง 3.8% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนภาพเศรษฐกิจที่ยังอยู่ในภาวะชะลอตัว แม้การหดตัวจะลดลงจากไตรมาส 2 ซึ่งจีดีพีลดลง 4.7% ก็ตาม การหดตัวต่อเนื่องเป็นไตรมาสที่สองถือเป็นสถานการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2566 และทำให้นักลงทุนจับตาทิศทางเศรษฐกิจของประเทศผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่แห่งโลกอาหรับอย่างใกล้ชิด

เศรษฐกิจซาอุฯ หดตัวสองไตรมาสติดจากแรงกดดันภาคน้ำมัน

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เศรษฐกิจซาอุดีอาระเบียอ่อนแรงมาจากภาคน้ำมัน โดยกิจกรรมทางเศรษฐกิจในภาคส่วนนี้หดตัวถึง 20.4% แม้จะดีขึ้นจากไตรมาสก่อนหน้าที่ลดลง 24.8% การลดลงดังกล่าวสะท้อนผลกระทบจากการผลิต การลำเลียง และการส่งออกน้ำมันที่เผชิญความไม่แน่นอนเพิ่มขึ้น

การโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน รวมถึงปัญหาการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ทำให้เส้นทางขนส่งน้ำมันมีความเสี่ยงมากขึ้น ซาอุดีอาระเบียพยายามลดผลกระทบด้วยการเปลี่ยนเส้นทางขนส่งผ่านท่อส่งน้ำมันไปยังท่าเรือบริเวณทะเลแดง อย่างไรก็ตาม การปรับเส้นทางดังกล่าวต้องใช้เวลาและอาจเพิ่มต้นทุนด้านโลจิสติกส์

เศรษฐกิจซาอุฯ หดตัวสองไตรมาสติด แต่ภาคนอกน้ำมันยังขยายตัว

แม้ภาคน้ำมันจะได้รับผลกระทบอย่างหนัก แต่เศรษฐกิจนอกภาคน้ำมันยังขยายตัว 1.9% ภาคส่วนนี้มีความสำคัญต่อแผนปรับโครงสร้างเศรษฐกิจของรัฐบาลซาอุดีอาระเบีย ซึ่งตั้งเป้าลดการพึ่งพารายได้จากน้ำมันและพัฒนาอุตสาหกรรมใหม่ ๆ ให้มีบทบาทมากขึ้น

รัฐบาลซาอุดีอาระเบียเดินหน้าลงทุนในโครงการขนาดใหญ่ ภาคการท่องเที่ยว เทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐาน การเงิน และความบันเทิง เพื่อสร้างแหล่งรายได้ใหม่ให้กับประเทศ แผนดังกล่าวมีมูลค่าราว 1.4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 47.21 ล้านล้านบาท แต่ความขัดแย้งในภูมิภาคอาจทำให้การลงทุน การเดินทาง และความเชื่อมั่นของภาคเอกชนชะลอตัวลง

เหตุการณ์โจมตีทางอากาศหลายครั้งในเดือนตุลาคมยังส่งผลกระทบต่อการเดินทางเข้าและออกจากกรุงริยาด กิจกรรมสำคัญหลายรายการต้องเลื่อนออกไป ขณะที่ย่านธุรกิจการเงินหลักของเมืองแทบต้องหยุดดำเนินงาน สถานการณ์เช่นนี้อาจกระทบธุรกิจบริการ โรงแรม ร้านค้า การประชุม และกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องกับการเดินทาง

ผลกระทบต่อการคลังและความเชื่อมั่นของนักลงทุน

ข้อมูลเศรษฐกิจไตรมาส 3 ครอบคลุมช่วงเวลาที่ท่อส่งน้ำมันต้องหยุดดำเนินการชั่วคราวในเดือนกันยายน หลังเกิดการโจมตีหลายระลอก และจัดทำขึ้นก่อนการส่งออกน้ำมันของซาอุดีอาระเบียจะกลับมาอยู่ในระดับสูงสุดนับตั้งแต่เกิดสงคราม นั่นหมายความว่า ตัวเลขในไตรมาสต่อไปอาจสะท้อนผลกระทบจากความรุนแรงของสถานการณ์ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

ก่อนความตึงเครียดกับกลุ่มฮูตีจะยกระดับ รัฐบาลซาอุดีอาระเบียปรับเพิ่มประมาณการขาดดุลงบประมาณปี 2569 เป็น 4.9% ของจีดีพี และประเมินว่าเศรษฐกิจตลอดทั้งปีอาจหดตัว 3.6% ตัวเลขดังกล่าวใกล้เคียงกับระดับที่เกิดขึ้นในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 เมื่อปี 2563

กองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือไอเอ็มเอฟ มองว่า ฐานะการคลังและเส้นทางส่งออกน้ำมันสำรองของซาอุดีอาระเบียยังช่วยลดความเสียหายจากวิกฤตได้ นอกจากนี้ ซาอุดีอาระเบียยังมีทรัพยากรและความพร้อมในการรับมือเหตุการณ์ฉุกเฉินมากกว่าหลายประเทศในอ่าวเปอร์เซีย

• ภาคน้ำมันยังเป็นตัวแปรหลักต่อรายได้และการเติบโตของประเทศ
• ภาคเศรษฐกิจนอกน้ำมันยังขยายตัว แต่ต้องเผชิญความเสี่ยงจากความเชื่อมั่นที่ลดลง
• เส้นทางขนส่งและโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานมีความสำคัญต่อการฟื้นตัว
• การขาดดุลงบประมาณอาจเพิ่มขึ้น หากราคาหรือปริมาณการส่งออกน้ำมันลดลง

จับตาทิศทางเศรษฐกิจซาอุดีอาระเบียในระยะต่อไป

ประเด็นที่ต้องติดตามคือความสามารถของรัฐบาลในการประคองเศรษฐกิจนอกภาคน้ำมันให้เติบโตต่อเนื่อง หากโครงการลงทุนขนาดใหญ่ยังเดินหน้าได้ตามแผน ภาคบริการ การท่องเที่ยว และอุตสาหกรรมใหม่อาจช่วยชดเชยผลกระทบจากภาคพลังงานได้บางส่วน แต่หากความขัดแย้งยืดเยื้อ ความเสี่ยงด้านการเดินทาง การขนส่ง และการลงทุนก็อาจขยายวงกว้าง

เศรษฐกิจซาอุฯ หดตัวสองไตรมาสติดจึงไม่ใช่เพียงตัวเลขทางเศรษฐกิจ แต่เป็นสัญญาณเตือนถึงความเปราะบางของประเทศที่ยังพึ่งพาน้ำมันในระดับสูง แม้รัฐบาลจะพยายามสร้างเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ แต่การฟื้นตัวจะขึ้นอยู่กับเสถียรภาพของภูมิภาค ความต่อเนื่องของการส่งออก และความเชื่อมั่นของนักลงทุนทั่วโลก

มุมมองส่งท้าย: ผู้ประกอบการและนักลงทุนควรติดตามตัวเลขการผลิตน้ำมัน เส้นทางขนส่ง สถานการณ์ความมั่นคง และการใช้จ่ายภาครัฐอย่างใกล้ชิด เพราะปัจจัยเหล่านี้จะเป็นตัวชี้ว่าเศรษฐกิจซาอุดีอาระเบียจะกลับมาฟื้นตัวได้เร็วเพียงใด

ที่มา – เศรษฐกิจซาอุฯ หดตัวสองไตรมาสติด เซ่นสงครามตะวันออกกลาง