ไขปมค่าไฟแพง: Pool Gas คืออะไร และเหตุใดค่าไฟถึงแพงขึ้น?

ไขปมค่าไฟแพง: ทำความเข้าใจกับระบบ Pool Gas

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หลายคนคงเริ่มสังเกตได้ว่าค่าไฟฟ้าในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แม้จะมีการตรึงราคาโดยภาครัฐหลายครั้ง แต่กลับไม่สามารถช่วยลดภาระให้กับประชาชนได้อย่างที่คาดหวังไว้ โดยประเด็นหนึ่งที่ถูกพูดถึงอย่างมากคือ Pool Gas ซึ่งหลายคนอาจไม่คุ้นเคยกับคำนี้ แต่มันมีผลสำคัญต่อการกำหนด ค่าไฟฟ้าในไทย อย่างมาก

Pool Gas คืออะไร?

Pool Gas หรือระบบจัดสรรก๊าซธรรมชาติในราคาเฉลี่ย เป็นระบบที่ถูกตั้งขึ้นเพื่อรวบรวมก๊าซธรรมชาติจากแหล่งต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นก๊าซจากอ่าวไทย ก๊าซจากเมียนมา หรือแม้แต่ก๊าซแอลเอ็นจีที่นำเข้าจากต่างประเทศ โดยมีวัตถุประสงค์หลักในการควบคุม ไม่ให้ราคาก๊าซผันผวน มากเกินไป และช่วยแบ่งเบาการนำเข้าของผู้ประกอบการต่างๆ ทั้งภาคอุตสาหกรรมและภาคพลังงาน

กลไกนี้ค่อนข้างซับซ้อนแต่เข้าใจได้ไม่ยากหากมองภาพรวม ซึ่งราคาของก๊าซที่เฉลี่ยเข้ามานั้นมาจากหลายแหล่ง ทำให้การผลิตไฟฟ้ามีความสม่ำเสมอและสามารถ คำนวณค่าไฟฟ้าแบบผันแปร (Ft) ได้ง่ายขึ้น อย่างไรก็ดี ระบบดังกล่าวก็ไม่ได้รอดพ้นจากความกดดัน เนื่องจากต้นทุนก๊าซในตลาดโลกเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะราคา LNG ที่นำเข้ามามีความเสี่ยงที่จะผันผวนตามเศรษฐกิจและสงครามระหว่างประเทศ

ทำไมคนไทยต้องจ่ายค่าไฟแพง?

ถ้าใครติดตามข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (สำนักงาน กกพ.) และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) คงทราบดีว่า 57% ของต้นทุนการผลิตไฟฟ้าในไทยมาจากค่าเชื้อเพลิง โดยส่วนใหญ่ไฟฟ้าเกิดจากการเผาไหม้ก๊าซธรรมชาติ เมื่อราคาก๊าซที่ถูกใช้ผลิตไฟฟ้าเพิ่มขึ้น ประชาชนจึงต้องแบกรับ ค่าไฟฟ้าผันแปร (Ft) สูงขึ้นตามกลไกตลาด

แม้ว่าในอดีต กฟผ. จะเคยเข้ามาระงับต้นทุนเชื้อเพลิงเพิ่มเติมจากการใช้งาน LNG เพื่อลดผลกระทบทางเศรษฐกิจระยะสั้น แต่มาตรการนี้ไม่สามารถดำเนินได้ในระยะยาว เพราะจะส่งกระทบต่อสถานะทางการเงินขององค์กร จนอาจส่งผลต่อเครดิตเรตติ้งได้

การจัดหาเชื้อเพลิงในยุคเปลี่ยนผ่านพลังงาน

การมีก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงหลักยังคงมีประโยชน์ในระยะเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานสะอาด เพราะถือเป็นเชื้อเพลิงฟอสซิลที่มีคาร์บอนต่ำที่สุดเมื่อเทียบกับน้ำมันหรือถ่านหิน แต่ปัญหาคือปริมาณก๊าซธรรมชาติในประเทศไม่เพียงพอต่อความต้องการ จึงจำเป็นต้องพึ่งพาระบบนำเข้า ซึ่งนั่นทำให้เราไม่สามารถควบคุมต้นทุนได้เมื่อราคาก๊าซในตลาดโลกขยับขึ้น

โดย ดร.พูลพัฒน์ ลีสมบัติไพบูลย์ โฆษกสำนักงาน กกพ. ชี้ให้เห็นว่า 23% ของค่าไฟเกิดจากค่าใช้จ่ายระบบส่ง ระบบจำหน่าย และนโยบายรัฐ โดยเฉพาะนโยบาย Adder และ Feed-in Tariff (Fit) ที่ช่วยสนับสนุนพลังงานทางเลือก ในขณะที่อีก20% คือค่าความพร้อมจ่าย

Pool Gas ช่วยได้จริงหรือไม่?

แม้จะมีการตั้งข้อสงสัยว่า ระบบนี้ถูกต้องและยุติธรรมหรือไม่ แต่ระบบ Pool Gas ได้รับการออกแบบมาเพื่อไม่ให้ราคาแตกต่างกันมากในแต่ละภาคส่วน โดยปัจจุบัน ปตท. ทำหน้าที่เป็น Pool Manager ในการคำนวณราคาอย่างโปร่งใส พร้อมกับการกำกับดูแลจากรัฐเพื่อให้มั่นใจว่าการนำเข้า LNG แต่ละรอบได้ราคาต่ำสุดเมื่อเทียบราคาตลาดโลก และยังต่ำกว่าเกณฑ์ที่รัฐกำหนดอีกด้วย

ในสถานการณ์โลกที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ระบบ Pool Gas ถือว่ามีบทบาทสำคัญในการช่วยลดความผันผวนของ ค่าไฟแพง แต่ท่ามกลางความซับซ้อนทางเทคนิค สิ่งสำคัญคือการสื่อสารกับสังคมอย่างเปิดเผยและเข้าใจได้ง่าย เพื่อให้ประชาชนสามารถรับข้อมูล พร้อมทั้งมีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจของประเทศได้มากขึ้น

ทั้งนี้…ค่าไฟฟ้าที่แพงไม่ใช่แค่ผลจากวิกฤตพลังงาน แต่เป็นผลกระทบหลายมิติที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี การเมือง และการวางแผนระยะยาวของประเทศไทย

หากคุณสนใจเรื่องพลังงานและราคาค่าไฟฟ้าในปัจจุบัน การติดตามข้อมูลจากแหล่งที่เชื่อถือได้เป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้คุณวางแผนในชีวิตประจำวันได้อย่างชาญฉลาดยิ่งขึ้น

ที่มา – ‘ไขปมค่าไฟแพง’ Pool Gas คืออะไร ทำไมคนไทยต้องจ่ายแพง !