กฎคุมพาวเวอร์แบงก์ห้ามเกิน 43,200 mAh เริ่มปีหน้า
ใครที่เดินทางด้วยรถไฟ รถไฟฟ้า หรือรถไฟความเร็วสูงเป็นประจำ เตรียมเช็กพาวเวอร์แบงก์ในกระเป๋าให้พร้อม เพราะกรมการขนส่งทางราง หรือ ขร. อยู่ระหว่างจัดทำร่างประกาศเกี่ยวกับการนำพาวเวอร์แบงก์และอุปกรณ์เคลื่อนที่ส่วนบุคคลเข้าสู่ระบบขนส่งทางราง โดยประเด็นที่หลายคนให้ความสนใจคือ กฎคุมพาวเวอร์แบงก์ห้ามเกิน 43,200 mAh ซึ่งคาดว่าจะเริ่มมีผลหลังประกาศลงในราชกิจจานุเบกษา
มาตรการนี้มีเป้าหมายหลักเพื่อเพิ่มความปลอดภัยในสถานีและบนระบบขนส่งสาธารณะ โดยเฉพาะการป้องกันเหตุเพลิงไหม้จากแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนที่ชำรุด เสื่อมสภาพ หรือมีความจุสูงเกินไป อย่างไรก็ตาม ผู้โดยสารทั่วไปไม่จำเป็นต้องกังวลมากนัก เพราะพาวเวอร์แบงก์ที่ใช้งานกันในชีวิตประจำวันส่วนใหญ่มีความจุประมาณ 10,000-20,000 mAh และยังอยู่ในเกณฑ์ที่สามารถนำขึ้นรถไฟและรถไฟฟ้าได้
กฎคุมพาวเวอร์แบงก์ห้ามเกิน 43,200 mAh
ร่างประกาศกำหนดไม่ให้ผู้โดยสารนำพาวเวอร์แบงก์ที่มีความจุเกิน 160 วัตต์-ชั่วโมง หรือเทียบเท่าประมาณ 43,200 มิลลิแอมป์-ชั่วโมง เมื่อคำนวณจากแรงดันไฟฟ้าปกติของแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนที่ 3.7 โวลต์ เข้าสู่ระบบขนส่งทางราง โดยครอบคลุมทั้งสถานีรถไฟ รถไฟฟ้า และรถไฟความเร็วสูง
นอกจากข้อจำกัดด้านความจุแล้ว พาวเวอร์แบงก์ที่มีสภาพไม่ปลอดภัยก็อาจถูกห้ามนำเข้าเช่นกัน ตัวอย่างเช่น อุปกรณ์ที่มีอาการบวม แตกร้าว มีรอยแตกอย่างชัดเจน มีคราบของเหลวรั่วซึม หรือมีความเสียหายบริเวณตัวเครื่อง สิ่งเหล่านี้เป็นสัญญาณว่าแบตเตอรี่อาจมีความผิดปกติและเสี่ยงเกิดความร้อนหรือไฟไหม้ได้
กฎคุมพาวเวอร์แบงก์ห้ามเกิน 43,200 mAh มีผลกับใครบ้าง
ข้อกำหนดนี้มีผลกับผู้โดยสารที่นำพาวเวอร์แบงก์เข้าสู่พื้นที่ระบบขนส่งทางราง ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางระยะสั้นหรือระยะไกล แต่ไม่ได้หมายความว่าจะห้ามนำพาวเวอร์แบงก์ทุกประเภทเข้ารถไฟ ผู้โดยสารยังสามารถพกพาอุปกรณ์ขนาดมาตรฐานได้ หากมีฉลากระบุความจุชัดเจน ตัวเครื่องอยู่ในสภาพสมบูรณ์ และผ่านการรับรองมาตรฐานที่เหมาะสม
- พาวเวอร์แบงก์ควรมีความจุไม่เกิน 43,200 mAh หรือ 160 Wh
- ตัวเครื่องต้องไม่บวม แตกร้าว หรือมีร่องรอยของเหลวรั่ว
- ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีเครื่องหมาย มอก. หรือมาตรฐานสากลที่เทียบเท่า
- ควรเก็บพาวเวอร์แบงก์ในกระเป๋าหรือซองที่ป้องกันการกระแทก
- หลีกเลี่ยงการใช้หรือชาร์จอุปกรณ์ หากพบว่าพาวเวอร์แบงก์ร้อนผิดปกติ
สำหรับพาวเวอร์แบงก์ที่พบได้ทั่วไปในตลาด เช่น ขนาด 10,000 mAh หรือ 20,000 mAh โดยประมาณจะอยู่ที่ 37-74 Wh จึงยังต่ำกว่าเกณฑ์ที่ร่างประกาศกำหนดไว้มาก หากเป็นสินค้าที่ได้มาตรฐานและไม่มีความเสียหาย ผู้โดยสารก็สามารถนำติดตัวขึ้นระบบขนส่งทางรางได้ตามปกติ
ขร. ระบุว่า ร่างประกาศดังกล่าวจัดทำขึ้นโดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 119 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. 2568 หลังจากนี้จะมีการกลั่นกรองรายละเอียดและเปิดรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงาน ผู้ให้บริการ ผู้โดยสาร และประชาชนทั่วไป เพื่อนำข้อเสนอแนะมาปรับปรุงเนื้อหาให้เหมาะสมที่สุด
คาดว่าร่างประกาศจะดำเนินการแล้วเสร็จและเสนอให้อธิบดีกรมการขนส่งทางรางลงนามภายในเดือนกุมภาพันธ์ 2570 จากนั้นจึงประกาศในราชกิจจานุเบกษาและเริ่มมีผลบังคับใช้ตามขั้นตอน ดังนั้น ข้อมูลในขณะนี้ยังเป็นร่างและรายละเอียดบางส่วนอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ ผู้โดยสารควรติดตามประกาศฉบับสมบูรณ์จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอีกครั้ง
ในด้านการบังคับใช้ ผู้ให้บริการระบบขนส่งทางรางจะเน้นการประชาสัมพันธ์ให้ผู้โดยสารทราบล่วงหน้า รวมถึงอาจมีการสุ่มตรวจ แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกสถานีจะต้องตั้งจุดตรวจพาวเวอร์แบงก์อย่างถาวร เจ้าหน้าที่มีอำนาจว่ากล่าวตักเตือน หรือเชิญผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามข้อบังคับออกจากพื้นที่ระบบขนส่งทางรางได้
ร่างประกาศไม่ได้ระบุบทลงโทษทางอาญาไว้โดยตรง แต่หากการฝ่าฝืนเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายอื่น ผู้กระทำอาจต้องรับโทษตามกฎหมายนั้น โดยมาตรา 139 ระบุว่า ผู้ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามประกาศที่ออกตามมาตรา 119 อาจมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 เดือน ปรับไม่เกิน 1,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
เมื่อเปรียบเทียบกับต่างประเทศ จะเห็นว่าแต่ละพื้นที่กำหนดแนวทางแตกต่างกัน จีนอนุญาตให้พกพาพาวเวอร์แบงก์ได้ไม่เกิน 20,000 mAh หรือ 100 Wh และต้องผ่านมาตรฐาน CCC ขณะที่รถไฟใต้ดินกรุงโซลของเกาหลีใต้ห้ามนำอุปกรณ์ที่มีความจุเกิน 160 Wh ขึ้นรถไฟ ส่วนไต้หวันให้ความสำคัญกับพฤติกรรมการใช้งาน โดยห้ามผู้โดยสารชาร์จอุปกรณ์ไฟฟ้าขณะเดินทางบนขบวนรถ
สำหรับผู้โดยสารไทย สิ่งที่ควรทำตั้งแต่วันนี้คือเช็กฉลากความจุของพาวเวอร์แบงก์ ตรวจดูเครื่องหมายรับรองมาตรฐาน และสังเกตสภาพตัวเครื่องก่อนออกเดินทาง การเตรียมตัวล่วงหน้าจะช่วยลดโอกาสถูกปฏิเสธการนำเข้าและช่วยให้การเดินทางปลอดภัยมากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงที่ กฎคุมพาวเวอร์แบงก์ห้ามเกิน 43,200 mAh กำลังเข้าสู่ขั้นตอนการพิจารณาอย่างเป็นทางการ
โดยสรุป มาตรการนี้ไม่ได้ห้ามพาวเวอร์แบงก์ทั้งหมด แต่เน้นควบคุมอุปกรณ์ที่มีความจุสูงเกินกำหนดหรือมีสภาพเสี่ยง ผู้ใช้งานทั่วไปสามารถเดินทางได้ตามปกติ เพียงเลือกใช้พาวเวอร์แบงก์ที่ได้มาตรฐานและดูแลอุปกรณ์ให้อยู่ในสภาพดี ติดตามประกาศฉบับสุดท้ายก่อนเดินทาง และเตรียมอุปกรณ์ให้ตรงตามกฎใหม่เพื่อความสบายใจของทุกคน


