ขอบฟ้าใหม่ของการเงินโลก: ความยั่งยืนรอบด้าน

ขอบฟ้าใหม่ของการเงินโลกกำลังเปิดกว้างขึ้น เมื่อแนวคิดเรื่องความยั่งยืนไม่ได้จำกัดอยู่แค่การดูแลสิ่งแวดล้อมหรือการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอีกต่อไป แต่กลายเป็นหัวใจของการกำหนดนโยบายเศรษฐกิจ การลงทุน การจ้างงาน พลังงาน หนี้สาธารณะ และธรรมาภิบาลทางการเงินอย่างเชื่อมโยงกัน

ระหว่างวันที่ 12–18 ตุลาคม 2569 กรุงเทพฯ จะเป็นเจ้าภาพการประชุมประจำปีของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือไอเอ็มเอฟ และกลุ่มธนาคารโลก ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ การกลับมาเป็นเจ้าภาพอีกครั้งในรอบ 35 ปีถือเป็นโอกาสสำคัญของไทย โดยมีผู้เข้าร่วมกว่า 15,000 คนจาก 191 ประเทศ ภายใต้แนวคิด “Thailand’s New Horizons” หรือการก้าวสู่ขอบฟ้าใหม่ของประเทศไทย

ขอบฟ้าใหม่ของการเงินโลก

แม้เวทีดังกล่าวจะมีเศรษฐกิจและการเงินโลกเป็นวาระหลัก แต่ประเด็นด้านความยั่งยืนกลับปรากฏอยู่ในแทบทุกการหารือ เพราะการเติบโตทางเศรษฐกิจในยุคปัจจุบันไม่สามารถแยกออกจากความเสี่ยงด้านภูมิอากาศ ความผันผวนของพลังงาน ความเหลื่อมล้ำ และความน่าเชื่อถือของระบบการเงินได้

ขอบฟ้าใหม่ของการเงินโลกกับเศรษฐกิจสีเขียว

หนึ่งในหัวข้อสำคัญคือ “Financing a Resilient Green Economy” หรือการระดมทุนเพื่อสร้างเศรษฐกิจสีเขียวที่มีความยืดหยุ่น แนวคิดนี้มองว่าการรับมือกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศไม่จำเป็นต้องเป็นภาระต้นทุนของภาครัฐและภาคธุรกิจเพียงอย่างเดียว หากออกแบบนโยบายและเครื่องมือทางการเงินอย่างเหมาะสม การลงทุนด้านพลังงานสะอาด โครงสร้างพื้นฐานที่ทนทานต่อภัยพิบัติ และเทคโนโลยีสีเขียวก็สามารถสร้างงานและเพิ่มขีดความสามารถทางเศรษฐกิจได้

ข้อมูลจากการหารือสะท้อนว่า การลงทุนเพื่อปรับตัวต่อวิกฤตภูมิอากาศอาจช่วยสร้างหรือรักษาการจ้างงานได้ถึง 150 ล้านตำแหน่งทั่วโลก ประเด็นนี้ทำให้เห็นภาพชัดขึ้นว่า นโยบายด้านสิ่งแวดล้อมสามารถเดินไปพร้อมกับการพัฒนาเศรษฐกิจได้ โดยแต่ละประเทศควรเลือกแนวทางที่สอดคล้องกับทรัพยากร โครงสร้างอุตสาหกรรม และความต้องการของประชาชนในประเทศตัวเอง

อีเอสจีทำให้ตลาดทุนโปร่งใสมากขึ้น

มาตรฐานการเปิดเผยข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล หรืออีเอสจี เป็นอีกกลไกที่มีบทบาทมากขึ้นในตลาดทุน บริษัทที่เปิดเผยข้อมูลอย่างเป็นระบบ ตรวจสอบได้ และเปรียบเทียบกับองค์กรอื่นได้ จะช่วยให้นักลงทุนประเมินความเสี่ยงและโอกาสได้แม่นยำกว่าเดิม

การเปิดเผยข้อมูลอีเอสจีจึงไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงเครื่องมือสร้างภาพลักษณ์ขององค์กร แต่เป็นพื้นฐานของการจัดสรรเงินทุนอย่างมีประสิทธิภาพ นักลงทุนจะสามารถแยกแยะได้ว่าธุรกิจใดมีแผนรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจริง ธุรกิจใดดูแลแรงงานและชุมชนอย่างรับผิดชอบ รวมถึงธุรกิจใดมีระบบบริหารจัดการที่โปร่งใส การมีข้อมูลคุณภาพจึงช่วยให้เงินทุนไหลไปสู่โครงการที่สร้างประโยชน์ในระยะยาวได้มากขึ้น

หนี้สาธารณะและความมั่นคงด้านพลังงาน

ความยั่งยืนยังเกี่ยวข้องกับสถานะทางการคลังโดยตรง ไอเอ็มเอฟเตือนว่าหนี้สาธารณะทั่วโลกอาจสูงเกิน 100% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศภายในปี 2573 เมื่อภาระหนี้เพิ่มขึ้น รัฐบาลย่อมมีงบประมาณเหลือน้อยลงสำหรับลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน การศึกษา การพัฒนาสังคม และการปรับตัวต่อภัยพิบัติ

ประเทศกำลังพัฒนาจึงต้องหาสมดุลระหว่างการรักษาวินัยทางการคลังกับการลงทุนที่จำเป็นต่ออนาคต หากลดค่าใช้จ่ายมากเกินไป เศรษฐกิจอาจขาดโอกาสเติบโต แต่หากกู้เงินโดยไม่มีแผนบริหารที่รอบคอบ ก็อาจเพิ่มความเปราะบางให้กับประเทศในช่วงวิกฤต

ด้านพลังงานก็เป็นอีกโจทย์สำคัญ ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ทำให้ราคาน้ำมันและก๊าซธรรมชาติผันผวน โดยเฉพาะประเทศที่พึ่งพาการนำเข้า การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดจึงไม่ได้มีเป้าหมายเพียงลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก แต่ยังช่วยลดการพึ่งพาพลังงานจากต่างประเทศ เพิ่มความมั่นคงทางเศรษฐกิจ และทำให้ประเทศรับมือกับวิกฤตระหว่างประเทศได้ดีขึ้น

งาน เทคโนโลยี และธรรมาภิบาลทางการเงิน

การสร้างงานที่มีคุณภาพและการใช้ปัญญาประดิษฐ์ก็เชื่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนเช่นกัน ภาคธุรกิจจำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ขณะเดียวกันต้องคำนึงถึงผลกระทบต่อแรงงาน ความเป็นส่วนตัว และความเท่าเทียมในการเข้าถึงโอกาสใหม่ ๆ การลงทุนในทักษะดิจิทัลและการเรียนรู้ตลอดชีวิตจึงเป็นเรื่องสำคัญไม่แพ้การลงทุนในเครื่องจักรหรือโครงสร้างพื้นฐาน

นอกจากนี้ การเปิดตัว “Bangkok Blueprint” โดยไอเอ็มเอฟ ธนาคารโลก และธนาคารแห่งประเทศไทย ยังสะท้อนความสำคัญของธรรมาภิบาลทางการเงิน แผนแม่บทดังกล่าวมุ่งวางแนวทาง 5 เสาหลักเพื่อสกัดกั้นเงินจากอาชญากรรมไซเบอร์ข้ามชาติ ระบบการเงินที่ปลอดภัย โปร่งใส และประชาชนเชื่อมั่น จะช่วยสนับสนุนการลงทุนและทำให้เศรษฐกิจเติบโตได้อย่างมั่นคง

• สนับสนุนการลงทุนในพลังงานสะอาดและโครงสร้างพื้นฐานที่ยืดหยุ่น
• ยกระดับมาตรฐานข้อมูลอีเอสจีให้ตรวจสอบและเปรียบเทียบได้
• รักษาวินัยทางการคลังควบคู่กับการลงทุนเพื่ออนาคต
• พัฒนาทักษะแรงงานให้พร้อมรับเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์
• สร้างระบบการเงินที่โปร่งใสและป้องกันอาชญากรรมไซเบอร์

ท้ายที่สุด ขอบฟ้าใหม่ของการเงินโลกไม่ได้หมายถึงการเลือกเดินระหว่างเศรษฐกิจกับสิ่งแวดล้อม แต่คือการออกแบบระบบที่ทำให้ทั้งสองเรื่องสนับสนุนกันได้ รัฐบาล ภาคธุรกิจ นักลงทุน และประชาชนล้วนมีบทบาทในการผลักดันการเปลี่ยนแปลง หากทุกฝ่ายเริ่มจากการใช้ข้อมูลที่น่าเชื่อถือ ลงทุนอย่างรับผิดชอบ และมองผลลัพธ์ในระยะยาว ความยั่งยืนก็จะไม่ใช่คำสวยหรู แต่เป็นรากฐานของเศรษฐกิจที่เติบโตได้จริงและไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

ติดตามประเด็นเศรษฐกิจโลกและร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองเรื่องการเงินที่รับผิดชอบ เพื่อช่วยกันสร้างอนาคตที่มั่นคงสำหรับคนรุ่นต่อไป

ที่มา – ขอบฟ้าใหม่การเงินโลก เมื่อความยั่งยืนไม่ใช่แค่เรื่องสิ่งแวดล้อม