ดาวเทียมนาซาตกเหนืออินโดนีเซีย ปิดฉากภารกิจ 22 ปี

เรื่องราวของ ดาวเทียมนาซาตกเหนืออินโดนีเซีย ปิดฉากภารกิจสำรวจจักรวาล 22 ปี กลายเป็นข่าวสำคัญในแวดวงวิทยาศาสตร์และอวกาศ หลังดาวเทียมสวิฟต์ขององค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐ หรือ NASA เดินทางกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโลกตามแผนการที่วางไว้ เหตุการณ์ครั้งนี้ถือเป็นการสิ้นสุดภารกิจสำรวจจักรวาลที่สร้างผลงานทางวิทยาศาสตร์มาอย่างยาวนาน แม้ดาวเทียมจะถูกออกแบบให้ทำงานเพียงประมาณ 2 ปี แต่กลับปฏิบัติหน้าที่ต่อเนื่องได้นานกว่า 20 ปี

ตามรายงาน ดาวเทียมสวิฟต์กลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโลกเมื่อเวลา 07.39 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐ ซึ่งตรงกับเวลา 19.39 น. ในประเทศไทย โดยมีความเร็วประมาณ 22 เท่าของความเร็วเสียง ก่อนเผาไหม้เหนือเขตน่านฟ้าของจังหวัดสุมาตราเหนือ ประเทศอินโดนีเซีย หน่วยงานด้านอวกาศของสหรัฐประเมินว่า ชิ้นส่วนส่วนใหญ่ของดาวเทียมจะถูกทำลายด้วยความร้อนและแรงเสียดทานระหว่างการเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ

ดาวเทียมนาซาตกเหนืออินโดนีเซีย ปิดฉากภารกิจสำรวจจักรวาล 22 ปี

ดาวเทียมสวิฟต์มีน้ำหนักประมาณ 1,452 กิโลกรัม และมีมูลค่าราว 500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 16,800 ล้านบาท ภารกิจหลักของดาวเทียมคือการศึกษาการปะทุของรังสีแกมมา ซึ่งเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่ปลดปล่อยพลังงานรุนแรงที่สุดในจักรวาล รังสีดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงเวลาสั้น ๆ แต่สามารถส่งพลังงานมหาศาลออกไปในอวกาศ นักวิทยาศาสตร์จึงใช้ข้อมูลจากเหตุการณ์เหล่านี้เพื่อทำความเข้าใจการกำเนิดและวิวัฒนาการของดาวฤกษ์ รวมถึงปรากฏการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นในห้วงอวกาศ

ดาวเทียมนาซาตกเหนืออินโดนีเซีย และบทบาทสำคัญของสวิฟต์

จุดเด่นของดาวเทียมสวิฟต์คือการมีกล้องโทรทรรศน์ 3 ชนิด ซึ่งสามารถตรวจจับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าได้หลายช่วงความยาวคลื่น ระบบดังกล่าวช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถค้นหาเหตุการณ์การปะทุของรังสีแกมมาได้อย่างรวดเร็ว จากนั้นจึงส่งข้อมูลให้หอดูดาวและนักวิจัยบนโลกติดตามเหตุการณ์ในช่วงคลื่นอื่น ๆ ต่อไป การทำงานแบบประสานกันนี้ทำให้สวิฟต์เป็นเครื่องมือสำคัญในการศึกษาปรากฏการณ์ชั่วคราวที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

ตลอดระยะเวลาการปฏิบัติงาน ดาวเทียมสวิฟต์มีส่วนช่วยศึกษาการระเบิดของซูเปอร์โนวาหลายร้อยครั้ง ติดตามหลุมดำที่ฉีกทำลายดาวฤกษ์ ตรวจสอบการปะทุของรังสีเอกซ์จากดาวฤกษ์ ตลอดจนสำรวจข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับดาวเคราะห์น้อยและดาวหาง ผลงานจากภารกิจนี้นำไปสู่บทความวิจัยทางวิทยาศาสตร์ประมาณ 7,000 ฉบับ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงคุณค่าของข้อมูลที่ดาวเทียมส่งกลับมายังโลก

ทำไมดาวเทียมจึงต้องกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ

ดาวเทียมสวิฟต์ไม่มีระบบขับเคลื่อนของตัวเอง จึงไม่สามารถปรับระดับวงโคจรได้เหมือนยานอวกาศบางประเภท เมื่อเวลาผ่านไป วงโคจรของดาวเทียมเริ่มไม่เสถียรในช่วงหลายเดือนก่อนยุติภารกิจ และมีความเป็นไปได้ที่จะลดระดับลงเรื่อย ๆ จนเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโลก การกำหนดพื้นที่และเวลาสำหรับการตกกลับจึงเป็นแนวทางที่ช่วยให้หน่วยงานสามารถประเมินความเสี่ยงและแจ้งเตือนประเทศที่อยู่ใกล้เส้นทางล่วงหน้าได้

ก่อนหน้านี้ NASA ร่วมมือกับบริษัทคาทาลิสต์ ซึ่งเป็นบริษัทสตาร์ตอัปด้านอวกาศจากรัฐแอริโซนา เพื่อส่งยานกู้ภัยขึ้นไปประกบและลากดาวเทียมสวิฟต์ไปยังวงโคจรที่สูงขึ้น อย่างไรก็ตาม ยานกู้ภัยเริ่มหมุนอย่างควบคุมไม่ได้หลังเข้าสู่อวกาศ ผู้ควบคุมภารกิจจึงตัดสินใจยุติความพยายามในช่วงกลางเดือนสิงหาคม หลังจากนั้นจึงปล่อยให้ดาวเทียมกลับเข้าสู่โลกตามธรรมชาติ ภายใต้การติดตามและประเมินความเสี่ยงจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ความเสี่ยงจากเศษซากดาวเทียมอยู่ในระดับต่ำ

กองทัพอวกาศสหรัฐและ NASA ระบุว่า เศษซากส่วนใหญ่ของดาวเทียมจะเผาไหม้จากความร้อนสูงระหว่างผ่านชั้นบรรยากาศ แม้จะมีโอกาสที่ชิ้นส่วนบางส่วนหลงเหลือและตกลงสู่พื้นโลก แต่การประเมินพบว่าความเสี่ยงต่อประชาชนอยู่ในระดับต่ำมาก โดยมีโอกาสประมาณ 1 ใน 2,100 ที่จะมีผู้ได้รับผลกระทบ หน่วยงานสหรัฐยังได้แจ้งข้อมูลให้รัฐบาลอินโดนีเซียทราบล่วงหน้า เพื่อให้สามารถเตรียมการติดตามสถานการณ์ได้อย่างเหมาะสม

• ดาวเทียมมีน้ำหนักประมาณ 1,452 กิโลกรัม
• กลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศเหนือจังหวัดสุมาตราเหนือ ประเทศอินโดนีเซีย
• เคลื่อนที่ด้วยความเร็วประมาณ 22 เท่าของความเร็วเสียง
• ภารกิจเริ่มต้นในปี 2547 และยาวนานเกินอายุการใช้งานที่ออกแบบไว้
• มีส่วนสนับสนุนงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ประมาณ 7,000 ฉบับ

การสิ้นสุดของภารกิจสวิฟต์จึงไม่ได้หมายถึงการสูญเสียเครื่องมือสำรวจอวกาศเพียงหนึ่งลำ แต่ยังเป็นการปิดฉากภารกิจที่ช่วยเปลี่ยนความเข้าใจของมนุษย์ต่อการระเบิดพลังงานในจักรวาล ข้อมูลจำนวนมากที่ถูกเก็บสะสมไว้จะยังคงมีคุณค่าสำหรับนักวิจัยต่อไปอีกหลายปี เหตุการณ์ ดาวเทียมนาซาตกเหนืออินโดนีเซีย ปิดฉากภารกิจสำรวจจักรวาล 22 ปี จึงเป็นทั้งบทสรุปของความสำเร็จและเครื่องเตือนใจว่า เทคโนโลยีอวกาศที่สร้างขึ้นเพื่อใช้งานในช่วงเวลาสั้น ๆ ก็สามารถสร้างประโยชน์ต่อมนุษยชาติได้ยาวนานกว่าที่คาดคิด

สำหรับผู้สนใจเรื่องอวกาศ เหตุการณ์นี้เป็นโอกาสให้ติดตามพัฒนาการของภารกิจสำรวจจักรวาลรุ่นใหม่ และร่วมทำความเข้าใจว่าข้อมูลจากดาวเทียมช่วยตอบคำถามสำคัญเกี่ยวกับต้นกำเนิดและการเปลี่ยนแปลงของเอกภพได้อย่างไร

ที่มา – ดาวเทียมนาซาตกเหนืออินโดนีเซีย ปิดฉากภารกิจสำรวจจักรวาล 22 ปี