นวัตกรรมหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดกระดูกสันหลัง
ปัญหาปวดหลัง ชา ปวดร้าวลงขา หรือเดินไม่สะดวก อาจเป็นสัญญาณของโรคกระดูกสันหลังที่ควรได้รับการประเมินจากแพทย์อย่างเหมาะสม โรงพยาบาลจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ จัดกิจกรรมบริการวิชาการด้านโรคกระดูกและข้อ ภายใต้แนวคิด “CRA MOVE FORWARD ก้าวใหม่ของการรักษาผ่าตัดกระดูกสันหลัง เพื่อทุกก้าวที่มั่นใจ” พร้อมนำเสนอศักยภาพทางการแพทย์และแนวทางดูแลผู้ป่วยอย่างครบวงจร
นวัตกรรมหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดกระดูกสันหลัง
หัวใจสำคัญของงานคือการนำเสนอ นวัตกรรมหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดกระดูกสันหลัง หรือ Robotic Spine Surgery ซึ่งทำงานเสมือนระบบนำทางที่มีความแม่นยำสูง ช่วยศัลยแพทย์วางแผนการรักษาและกำหนดตำแหน่งผ่าตัดได้อย่างละเอียด อย่างไรก็ตาม หุ่นยนต์ไม่ได้ทำหน้าที่แทนแพทย์ แต่เป็นเทคโนโลยีที่ช่วยสนับสนุนการตัดสินใจ โดยแพทย์ยังเป็นผู้ควบคุมและดำเนินการทุกขั้นตอน
รศ.นพ.สุรศักดิ์ ลีลาอุดมลิปิ รักษาการผู้อำนวยการโรงพยาบาลจุฬาภรณ์ กล่าวว่า สุขภาพกระดูกและข้อเป็นพื้นฐานของการเคลื่อนไหวและคุณภาพชีวิต ศูนย์ออร์โธปิดิกส์จึงมุ่งพัฒนาการรักษาอย่างต่อเนื่อง ด้วยการผสานเทคโนโลยีขั้นสูงเข้ากับความเชี่ยวชาญของทีมแพทย์เฉพาะทาง เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลที่เหมาะสมกับอาการและสภาพร่างกายของแต่ละคน
นวัตกรรมหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดกระดูกสันหลังช่วยอะไรบ้าง
สำหรับผู้ป่วยที่มีข้อบ่งชี้และเหมาะสมกับการรักษา เทคโนโลยีดังกล่าวอาจช่วยเพิ่มความแม่นยำในการวางแผนผ่าตัด ลดการกระทบต่อเนื้อเยื่อโดยรอบ และสนับสนุนเทคนิคผ่าตัดแผลเล็ก ซึ่งอาจช่วยลดขนาดแผล การเสียเลือด และความเจ็บปวดหลังผ่าตัดได้ ทั้งนี้ ผลลัพธ์และระยะเวลาฟื้นตัวแตกต่างกันไปตามโรค ชนิดของการผ่าตัด อายุ โรคประจำตัว และความแข็งแรงของผู้ป่วย จึงควรให้แพทย์เป็นผู้ประเมินเป็นรายบุคคล
5 ขั้นตอนดูแลกระดูกสันหลังครบวงจร
ภายในงาน ทีมแพทย์ออร์โธปิดิกส์และบุคลากรสหสาขาวิชาชีพได้แบ่งปันความรู้ผ่าน 5 แนวทางสำคัญ เพื่อให้ประชาชนเข้าใจการดูแลกระดูกสันหลังตั้งแต่ก่อนรักษาจนถึงการฟื้นฟูหลังผ่าตัด ดังนี้
- STEP 1: MOVE AWARE สังเกตสัญญาณเตือน เช่น ปวดร้าว ชา กล้ามเนื้ออ่อนแรง เดินลำบาก หรือควบคุมการขับถ่ายผิดปกติ หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์ โดยผู้ป่วยจำนวนมากอาจเริ่มรักษาด้วยยา การปรับพฤติกรรม และกายภาพบำบัดก่อน ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดทุกราย
- STEP 2: MOVE INNOVATION เรียนรู้บทบาทของหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดกระดูกสันหลัง ซึ่งช่วยวางแผนและนำทางระหว่างการผ่าตัด โดยแพทย์จะเลือกใช้เทคโนโลยีเมื่อเห็นว่าเหมาะสมกับผู้ป่วยและแนวทางการรักษา
- STEP 3: REAL MOVE STORY รับฟังประสบการณ์ของผู้ป่วยวัยต่าง ๆ ทั้งผู้ป่วยเด็กที่รักษาภาวะกระดูกสันหลังคด และผู้สูงอายุที่มีอาการปวดร้าวลงขา เรื่องราวเหล่านี้สะท้อนความสำคัญของการประเมินและวางแผนรักษาเฉพาะบุคคล
- STEP 4: MOVE RECOVERY วางแผนฟื้นฟูหลังผ่าตัดร่วมกับแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู นักกายภาพบำบัด และนักเวชศาสตร์การกีฬา โดยอาจเน้นการฝึกทรงตัว การเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว และการกลับไปทำกิจวัตรอย่างปลอดภัย
- STEP 5: MOVE TOGETHER ส่งเสริมให้ผู้ป่วยและครอบครัวร่วมกันดูแลสุขภาพ ผ่านท่าบริหารที่เหมาะสม การเคลื่อนไหวอย่างถูกวิธี และการปรับพฤติกรรมเพื่อลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บซ้ำ
นอกจากการเสวนาแล้ว ยังมีกิจกรรมตรวจวิเคราะห์องค์ประกอบร่างกาย นิทรรศการเกี่ยวกับเทคโนโลยีทางการแพทย์ และการประเมินการทรงตัวในกิจกรรม Step & Stand เพื่อสร้างความเข้าใจว่าการดูแลกระดูกและข้อไม่ใช่เรื่องไกลตัว ทุกคนสามารถเริ่มต้นได้จากการสังเกตอาการ ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม ควบคุมน้ำหนัก และใช้ท่าทางที่ถูกต้องในชีวิตประจำวัน
ศูนย์ออร์โธปิดิกส์ โรงพยาบาลจุฬาภรณ์ ให้บริการตรวจวินิจฉัยและรักษาโรคกระดูกและกล้ามเนื้อ โดยทีมแพทย์เฉพาะทางร่วมกันวางแผนการรักษาอย่างเป็นระบบ ผู้สนใจสามารถสอบถามข้อมูลผ่าน LINE Official Account โรงพยาบาลจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ที่ @chulabhornhospital หรือเลือกเมนู “ศูนย์การรักษา” และ “ศูนย์ออร์โธปิดิกส์ (กระดูกและข้อ)” เพื่อขอข้อมูลเพิ่มเติม
ข้อควรรู้: อาการปวดหลังแต่ละคนมีสาเหตุแตกต่างกัน ไม่ควรซื้อยารับประทานหรือออกกำลังกายหนักด้วยตนเองหากยังไม่ทราบสาเหตุ การพบแพทย์เพื่อประเมินตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้เลือกแนวทางดูแลได้เหมาะสมมากขึ้น นวัตกรรมหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดกระดูกสันหลังจึงควรมองเป็นหนึ่งในทางเลือกทางการแพทย์ที่ต้องใช้ร่วมกับการวินิจฉัยและดุลยพินิจของทีมแพทย์ เพื่อให้ทุกก้าวหลังการรักษามั่นใจและปลอดภัยยิ่งขึ้น
ที่มา – ‘รพ.จุฬาภรณ์’ ชูนวัตกรรมหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดกระดูกสันหลัง
