นักวิชาการธรรมศาสตร์ ชง 2 มาตรการกู้สถานการณ์สมาคมฌาปนกิจ
ในช่วงที่สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์หลายแห่งกำลังเผชิญวิกฤต ล่าสุดมีข่าว นักวิชาการธรรมศาสตร์ ชง 2 มาตรการ กู้สถานการณ์ ‘สมาคมฌาปนกิจ’ หวั่นล้มเป็น ‘โดมิโน’ หลังจากมีการสั่งยุบเลิกไปแล้ว 10 แห่ง สร้างความตื่นตระหนกให้สมาชิกทั่วประเทศ ปัจจุบันเหลือสมาคมเหล่านี้อยู่กว่า 3,800 แห่ง หากไม่เร่งแก้ไข อาจเกิด domino effect ล้มระนาวได้
นักวิชาการธรรมศาสตร์ ชง 2 มาตรการ กู้สถานการณ์ ‘สมาคมฌาปนกิจ’ หวั่นล้มเป็น ‘โดมิโน’
รศ. ดร.อัจฉรา ชลายนนาวิน คณบดีคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) ได้วิเคราะห์สถานการณ์อย่างละเอียด โดยชี้ว่าปัญหาหลักมาจาก 3 ปัจจัยใหญ่ คือ ความตื่นตระหนกของสมาชิกที่หยุดส่งเงินเพราะกลัวไม่คุ้มทุน, การบริหารจัดการที่ขาดความโปร่งใสและประสิทธิภาพ เช่น การเข้าใจผิดว่าเป็นการออมเงินมีดอกเบี้ย, ผลประโยชน์ทับซ้อนจากผู้นำท้องถิ่น, ขาดเงินสำรองฉุกเฉิน, และโครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนไป อัตราการเกิดต่ำ สังคมสูงวัยทำให้เสียชีวิตเพิ่มแต่สมาชิกใหม่น้อยลง
สาเหตุเสี่ยงล้มเป็นโดมิโนของสมาคมฌาปนกิจ
- ความตื่นตระหนกของสมาชิก: หลังยุบ 10 แห่ง สมาชิกอื่นๆ เริ่มสงสัยและหยุดส่งเงิน
- ปัญหาการบริหาร: บางแห่งนำเงินไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ ไม่กันเงินสำรอง ไม่คาดการณ์ความเสี่ยงระยะยาว
- การเปลี่ยนแปลงประชากร: เด็กเกิดน้อย วัยทำงานลด สูงวัยเพิ่ม อัตราการเสียชีวิตสูงขึ้น
อย่างไรก็ตาม รศ. ดร.อัจฉรา ยังมองในแง่บวกว่าสมาคมฌาปนกิจยังจำเป็นต่อระบบสวัสดิการไทย 3 ระดับ คือ จ่ายเอง, รัฐจัดให้, และชุมชน ซึ่งชุมชนช่วยรองรับคนตกหล่น เพียงแต่ต้องปรับการบริหารให้ทันสมัย สอดคล้องสังคมปัจจุบัน
2 มาตรการหลักที่นักวิชาการธรรมศาสตร์ชงแก้ปัญหา
เพื่อกู้สถานการณ์และป้องกันการล้มเป็นโดมิโน ผู้เชี่ยวชาญเสนอ 2 มาตรการเร่งด่วน ดังนี้
- ตั้งองค์กรอิสระกำกับดูแล: ภาครัฐควรวางกฎหมายหรือประกาศคล้าย คปภ. สำหรับประกันชีวิต โดยมีตัวชี้วัดประสิทธิภาพกองทุน ให้การรับรองระดับ A, AA และเปิดเผยข้อมูลสาธารณะ เพื่อสร้างความเชื่อมั่น คาดการณ์ความเสี่ยง 20-30 ปีข้างหน้า รวมถึงกำหนดทุนสำรองขั้นต่ำ หากระดับต่ำให้คำแนะนำแก้ไข
- สร้างเครือข่ายระหว่างสมาคม: สนับสนุนให้สมาคมในพื้นที่เชื่อมโยงกัน ประสานทรัพยากร ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน โดยเฉพาะพื้นที่เล็กที่เสี่ยงเงินไม่พอ ยังช่วยตรวจสอบถ่วงดุล ป้องกัน silo effect ที่กระทรวงมหาดไทยกับ พม. ไม่ประสานกัน
มาตรการเหล่านี้จะช่วยเพิ่มความโปร่งใส ธรรมมาภิบาล และยั่งยืน โดยสำหรับสมาคมที่ยุบแล้ว เงินสามารถโอนไปสมาคมอื่นได้ตามกฎหมาย แต่อาจไม่คืนเป็นเงินสดหากเป็นแบบรายครั้ง สมาชิกยังสมัครใหม่ได้
สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ไม่ใช่แค่กองทุนจัดการศพ แต่เป็นสวัสดิการชุมชนที่ช่วยลดภาระครอบครัวในยุคสังคมสูงวัย หากรัฐและชุมชนร่วมมือปรับปรุงตามที่ นักวิชาการธรรมศาสตร์ ชง 2 มาตรการ กู้สถานการณ์ ‘สมาคมฌาปนกิจ’ หวั่นล้มเป็น ‘โดมิโน’ เสนอ จะช่วยรักษาไว้ได้ยาวนาน
คุณมีประสบการณ์กับสมาคมฌาปนกิจไหม? ลองแชร์ในคอมเมนต์ว่าคิดว่ามาตรการนี้เวิร์คแค่ไหน หรือมีไอเดียเพิ่มเติม สนับสนุนด้วยการแชร์บทความนี้ให้เพื่อนๆ ที่สนใจเรื่องสวัสดิการชุมชนนะครับ
ที่มา – นักวิชาการธรรมศาสตร์ ชง 2 มาตรการ กู้สถานการณ์ ‘สมาคมฌาปนกิจ’ หวั่นล้มเป็น ‘โดมิโน’