นิด้าผนึกภาคีขับเคลื่อนผ้าไทยสู่สินค้ามูลค่าสูง

นิด้าผนึกภาคีขับเคลื่อนผ้าไทยสู่สินค้ามูลค่าสูง เป็นอีกหนึ่งความเคลื่อนไหวที่น่าจับตา เพราะไม่ได้มองผ้าไทยเพียงในฐานะผ้าทอพื้นถิ่นหรือของฝากจากชุมชนเท่านั้น แต่ยังมองเห็นโอกาสในการนำทุนทางวัฒนธรรมมาต่อยอดให้กลายเป็นสินค้าแฟชั่น การแสดง และประสบการณ์ท่องเที่ยวที่มีมูลค่าสูงในระดับสากล

เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2569 คณะการจัดการการท่องเที่ยว สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ หรือ นิด้า จัดกิจกรรมประชุมกลุ่มย่อยคัดเลือกผ้าไทย หรือ Focus Group ภายใต้โครงการวิจัยเรื่องการยกระดับคุณค่าผ้าไทยสู่อุตสาหกรรมโชว์ทิฟฟานีมูลค่าสูงในระดับสากล เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจสีชมพู หรือ Pink Economy และรองรับความเปลี่ยนแปลงจากวิกฤตภูมิรัฐศาสตร์โลก

โครงการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจากหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน หรือ บพข. เป้าหมายสำคัญคือการค้นหาผ้าไทยที่มีเอกลักษณ์ คุณภาพ และศักยภาพเพียงพอสำหรับนำไปพัฒนาเป็นชุดการแสดง รวมถึงสินค้าที่ระลึกระดับพรีเมียม โดยมีการพิจารณาหลายด้านอย่างรอบคอบ ทั้งลวดลาย สีสัน วัสดุ เทคนิคการทอ ความแข็งแรง ความเหมาะสมต่อการออกแบบ และโอกาสทางการตลาด

นิด้าผนึกภาคีขับเคลื่อนผ้าไทยสู่สินค้ามูลค่าสูง

กิจกรรมครั้งนี้ได้รับเกียรติจากผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.แสงแข บุญศิริ คณบดีคณะการจัดการการท่องเที่ยว สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ เป็นประธานกล่าวเปิดงาน พร้อมด้วยศาสตราจารย์ ดร.เทิดชาย ช่วยบำรุง หัวหน้าโครงการวิจัยและผู้อำนวยการหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต นอกจากนี้ยังมีผู้แทนจากบริษัท ทิฟฟานีโชว์ พัทยา จำกัด นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน สมาคมวิชาชีพ ตลอดจนผู้ประกอบการผ้าไทยและสิ่งทอเข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น

การมีส่วนร่วมจากหลายภาคส่วนถือเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาผ้าไทย เพราะแต่ละกลุ่มมีความเชี่ยวชาญแตกต่างกัน ช่างทอมีความรู้ด้านภูมิปัญญาและเทคนิคดั้งเดิม นักออกแบบเข้าใจเรื่องรูปทรงและเทรนด์แฟชั่น ผู้ประกอบการมองเห็นความต้องการของตลาด ขณะที่ภาคการแสดงและการท่องเที่ยวสามารถช่วยสร้างเรื่องราวและประสบการณ์ให้กับผลิตภัณฑ์ได้อย่างน่าสนใจ

นิด้าผนึกภาคีขับเคลื่อนผ้าไทยสู่สินค้ามูลค่าสูงผ่านโชว์ธุรกิจ

แนวคิดสำคัญของโครงการคือการใช้ Show Business เป็นเวทีสร้างการรับรู้ผ้าไทยให้เข้าถึงผู้ชมทั้งในประเทศและต่างประเทศ การนำผ้าไทยไปออกแบบเป็นเครื่องแต่งกายสำหรับการแสดงจะช่วยเพิ่มความโดดเด่นให้กับเวที พร้อมทำให้ผู้ชมเห็นคุณค่าของลวดลาย เนื้อผ้า และงานฝีมือผ่านภาพที่น่าจดจำมากกว่าการนำเสนอในรูปแบบสินค้าทั่วไป

เมื่อผ้าไทยปรากฏอยู่บนเวทีการแสดงระดับมืออาชีพ ผู้ชมจะได้รับทั้งความบันเทิงและเรื่องราวทางวัฒนธรรมในเวลาเดียวกัน จุดนี้สามารถต่อยอดไปสู่การซื้อสินค้า การเดินทางท่องเที่ยวเพื่อสัมผัสแหล่งผลิต และการบอกต่อผ่านสื่อสังคมออนไลน์ได้ โดยเฉพาะในยุคที่นักท่องเที่ยวให้ความสำคัญกับสินค้าที่มีที่มา มีเรื่องเล่า และสะท้อนความเป็นท้องถิ่น

จากคุณค่าทางวัฒนธรรมสู่โอกาสทางเศรษฐกิจ

ผ้าไทยมีความหลากหลายสูง แต่ละพื้นที่มีลวดลาย สี เทคนิคการทอ และความเชื่อที่แตกต่างกัน การยกระดับผ้าไทยจึงไม่ควรหมายถึงการเปลี่ยนแปลงจนสูญเสียอัตลักษณ์เดิม หากควรเป็นการนำจุดเด่นของแต่ละชุมชนมาผสมผสานกับการออกแบบร่วมสมัย เพื่อให้ใช้งานได้จริงและตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคใหม่

การพัฒนาเป็นสินค้ามูลค่าสูงยังช่วยขยายโอกาสให้กับผู้คนในห่วงโซ่การผลิต ตั้งแต่ช่างทอ เกษตรกรผู้ปลูกฝ้ายหรือพืชเส้นใย นักออกแบบ โรงงานตัดเย็บ ผู้ผลิตบรรจุภัณฑ์ ไปจนถึงผู้ให้บริการด้านการตลาดและการท่องเที่ยว หากทุกฝ่ายทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ รายได้จากผ้าไทยจะกระจายสู่ชุมชนและช่วยสร้างความเข้มแข็งให้กับผู้ประกอบการรายย่อยและ SME ไทย

• ช่างทอและชุมชน มีช่องทางจำหน่ายและได้รับการยอมรับในวงกว้างมากขึ้น
• นักออกแบบ สามารถนำอัตลักษณ์ผ้าไทยไปสร้างคอลเลกชันใหม่ที่ร่วมสมัย
• ผู้ประกอบการ มีโอกาสพัฒนาสินค้าพรีเมียมและขยายตลาดสู่ต่างประเทศ
• อุตสาหกรรมการแสดง ได้เครื่องแต่งกายที่มีเอกลักษณ์และช่วยเพิ่มคุณค่าของโชว์
• การท่องเที่ยว สามารถเชื่อมโยงเส้นทางเรียนรู้ผ้าไทยกับประสบการณ์ท้องถิ่น

ผ้าไทยกับ Pink Economy และ Soft Power

Pink Economy เป็นแนวคิดที่เชื่อมโยงกิจกรรมทางเศรษฐกิจของกลุ่มคนหลากหลายเข้ากับสินค้า บริการ และประสบการณ์ที่มีความคิดสร้างสรรค์ โครงการนี้จึงมองเห็นความเป็นไปได้ในการนำผ้าไทยเข้าสู่อุตสาหกรรมแฟชั่น การแสดง และการท่องเที่ยว ซึ่งเป็นตลาดที่ให้ความสำคัญกับความโดดเด่นและความแตกต่าง

การเชื่อมโยงดังกล่าวยังสอดคล้องกับแนวทางการผลักดัน Soft Power ของประเทศไทย เพราะผ้าไทยมีเรื่องราวที่สามารถสื่อสารได้ทั้งด้านประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญา วิถีชีวิต และความคิดสร้างสรรค์ เมื่อถูกนำเสนอผ่านโชว์ที่มีคุณภาพ ผ้าไทยจะไม่ใช่เพียงวัตถุดิบสำหรับตัดเย็บเสื้อผ้า แต่จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของภาพจำประเทศไทยในสายตาของผู้ชมทั่วโลก

อย่างไรก็ตาม การสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผ้าไทยจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับมาตรฐานอย่างจริงจัง ตั้งแต่การควบคุมคุณภาพวัตถุดิบ ความสม่ำเสมอของสีและลวดลาย ความแข็งแรงของเนื้อผ้า ไปจนถึงบรรจุภัณฑ์และการสื่อสารแบรนด์ หากพัฒนาได้ครบทุกมิติ สินค้าผ้าไทยจะสามารถแข่งขันในตลาดพรีเมียมได้โดยไม่ต้องพึ่งการลดราคา

ก้าวต่อไปของการพัฒนาผ้าไทย

สิ่งที่น่าติดตามหลังจากการประชุมกลุ่มย่อยคือการคัดเลือกผ้าไทยที่เหมาะสมเพื่อนำไปทดลองออกแบบและผลิตจริง จากนั้นควรมีการทดสอบกับผู้ชมและผู้บริโภคหลายกลุ่ม เพื่อรับฟังความคิดเห็นเรื่องความสวยงาม การใช้งาน ราคา และความเข้าใจต่อเรื่องราวของสินค้า ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้การพัฒนาผลิตภัณฑ์มีความแม่นยำและตอบโจทย์ตลาดมากขึ้น

ในระยะยาว การสร้างฐานข้อมูลผ้าไทย การพัฒนาทักษะคนรุ่นใหม่ และการทำตลาดดิจิทัลจะเป็นปัจจัยสำคัญ ชุมชนอาจใช้แพลตฟอร์มออนไลน์เล่าเรื่องกระบวนการทอ สร้างคอนเทนต์จากช่างฝีมือ และเปิดช่องทางจำหน่ายไปยังลูกค้าต่างประเทศ ขณะเดียวกันสถาบันการศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรช่วยสนับสนุนด้านการวิจัย การออกแบบ มาตรฐาน และทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อปกป้องอัตลักษณ์ของแต่ละท้องถิ่น

โดยสรุป นิด้าผนึกภาคีขับเคลื่อนผ้าไทยสู่สินค้ามูลค่าสูง สะท้อนแนวทางการทำงานที่นำความร่วมมือจากหลายฝ่ายมาสร้างโอกาสใหม่ให้กับผ้าไทย ไม่ว่าจะเป็นแฟชั่น การแสดง การท่องเที่ยว หรือ Pink Economy หากทุกภาคส่วนเดินหน้าต่อเนื่อง ผ้าไทยจะสามารถก้าวจากสินค้าชุมชนไปสู่สินค้าสร้างสรรค์ระดับสากลได้อย่างมีคุณค่าและยั่งยืน

มุมมองที่น่าสนใจคือ ผู้บริโภคยุคใหม่ไม่ได้ซื้อเพียงผืนผ้าหรือเสื้อผ้า แต่ซื้อเรื่องราว ความภาคภูมิใจ และประสบการณ์ที่อยู่เบื้องหลังสินค้า ดังนั้นผู้ประกอบการและชุมชนควรร่วมกันพัฒนาผ้าไทยให้สวย ใช้งานได้จริง มีมาตรฐาน และสื่อสารเรื่องราวได้อย่างจริงใจ เพื่อเปลี่ยนทุกการซื้อให้เป็นพลังสนับสนุนคนทำผ้าไทยต่อไป

ที่มา – นิด้า ผนึก ภาคีขับเคลื่อน ‘ผ้าไทย’ สู่สินค้ามูลค่าสูง เชื่อมอุตสาหกรรมโชว์-Pink Economy